Archive for સપ્ટેમ્બર, 2008

કાંઠાવીભાગના સ્વાતંત્ર્ય સૈનીકો

સપ્ટેમ્બર 30, 2008


કરાડી

1. આ. શ્રી. મણીભાઈ શનાભાઈ

2. મકનજી પરસોતભાઈ

3. ધીરજભાઈ ભાણાભાઈ

4. પાંચાભાઈ પટેલ

5. રવજીભાઈ છીબાભાઈ

6. નાનુભાઈ છીબાભાઈ

7. જેરામભાઈ છીબાભાઈ

8. ફકીરભાઈ છીબાભાઈ

9. જેરામભાઈ ફકીરભાઈ(જેક)

10. કનુભાઈ ભાણાભાઈ

11. પાર્વતીબેન સુખાભાઈ

12. ડાહીબેન સુખાભાઈ

13. ગંગુબેન ફકીરભાઈ

14. ભાણીબેન મકનજી

15. પ્રેમીબેન ભાણાભાઈ

16. રામીબેન વલ્લભભાઈ

17. દેવીબેન ગોવીંદભાઈ

18. મણીબેન મંગળદાસ

19. કમળાવતી દયાળભાઈ

20. જમુબેન ભાણાભાઈ

21. પાર્વતીબેન દયાળજી

22. શાંતાબેન પરસોતમભાઈ

23. કમળાબેન પરસોતમભાઈ

24. જસમતભાઈ નાનાભાઈ

25. ગણેશભાઈ સુખાભાઈ

26. મકનજી પટેલ

27. જસમતભાઈ રાઠોડ

28. રણછોડભાઈ ભાણાભાઈ

29. લાલાભાઈ છીબાભાઈ

30. જેરામભાઈ રવજીભાઈ

31. છોટુભાઈ રવજીભાઈ

32. છગનભાઈ ફકીરભાઈ

33. ભીખાભાઈ રવજીભાઈ

34. કાનજીભાઈ ગોવીંદભાઈ

35. દરબારી સાધુ સ્વામીજી

36. પ્રભુભાઈ ડાહ્યાભાઈ

37. છીબુભાઈ લાલભાઈ

38. જેરામભાઈ રણછોડભાઈ

39. પ્રભુભાઈ ઉંકાભાઈ

40. નારણભાઈ ઉંકાભાઈ

41. નાનુભાઈ રણછોડભાઈ

42. ગોવીંદભાઈ

43. દયાળભાઈ મોરારભાઈ

44. જયરામભાઈ સુખાભાઈ

45. નરસીંહભાઈ સોમાભાઈ

46. ડાહ્યાભાઈ ગોપાળભાઈ

47. કેશવભાઈ સુખાભાઈ

48. નાથુભાઈ છનાભાઈ

49. નારણભાઈ રવજીભાઈ

50. નારણભાઈ સુખાભાઈ

51. નાથુભાઈ ઉંકાભાઈ

52. ધીરુભાઈ નાથુભાઈ

53. કાનજીભાઈ છીબાભાઈ

54. સોમભાઈ પ્રેમાભાઈ

55. જયરામભાઈ દયાળજી

56. શાંતાબેન રવજીભાઈ

57. કાનજીભાઈ છીબાભાઈ

58. મોહનભાઈ રામભાઈ

59. મંગળદાસ સોની

60. બુધીભાઈ કંસારા

61. રામભાઈ ઉંકાભાઈ

62. નારણભાઈ ઉંકાભાઈ

63. મનુભાઈ પાઠક

64. પાર્વતીબેન વલ્લભભાઈ

65. વાલીબેન નાથુભાઈ

66. ગોવીંદભાઈ સુખાભાઈ

67. વાલજીભાઈ મુળચંદ

68. મગનભાઈ છીબાભાઈ

69. ગોવીંદભાઈ બુધીભાઈ

70.નાનુભાઈ મકનભાઈ

71. શહીદ રણછોડભાઈ લાલભાઈ

72. શહીદ મોરારભાઈ પાંચાભાઈ

મટવાડ

1. શ્રી. પરભુભાઈ છીબાભાઈ

2. લલ્લુભાઈ મકનજી

3. ગોસાંઈભાઈ છીબાભાઈ

4. પરસોતમ હીરાભાઈ

5. છીમાભાઈ દુલ્લભભાઈ

6. છોટુભાઈ છીમાભાઈ

7. દયાળભાઈ મકનજી

8. હીરાભાઈ મકનજી

9. જેરામભાઈ વલ્લભભાઈ

10. રામુભાઈ છીબાભાઈ

11. મોરારભાઈ સોમાભાઈ

12. સોમાભાઈ દુલ્લભભાઈ

13. નરસીંહભાઈ છોટુભાઈ

14. ડાહીબેન રામભાઈ

15. દયાળભાઈ કેસરી

16. નાનાભાઈ વલ્લભભાઈ

17. ભાણાભાઈ લાલાભાઈ

18. મંગાભાઈ દીતીયાભાઈ

19. લલ્લુભાઈ જગાભાઈ

20. બાબુભાઈ રામભાઈ

21. રણછોડભાઈ ઝીણાભાઈ

22. દયાળભાઈ સોમાભાઈ

23. મગનભાઈ છીબાભાઈ

24. હીરાભાઈ ભાણાભાઈ

25. બાવાભાઈ સુખાભાઈ

26. સુખાભાઈ ખાપાભાઈ

27. નારણભાઈ બાલાભાઈ

28. ગોવીંદભાઈ નાનાભાઈ

29. દેવીબેન ગોવીંદજી

30. પ્રેમાભાઈ લાલભાઈ

31. મંગાભાઈ સુખા

32. રામજીભાઈ સુખા

33. રણછોડભાઈ મોરારભાઈ

34. દયાળજી ભાણાભાઈ

35. કાનજીભાઈ પાંચીયાભાઈ

36. હીરાભાઈ કાનજીભાઈ

37. ગોવીંદભાઈ રવજીભાઈ

38. ઢેડાભાઈ લાલભાઈ

39. રણછોડભાઈ લાલભાઈ

40. ઉંકાભાઈ ગોપાળજી

41. ડાહ્યાભાઈ ગોપાળભાઈ

42. ગોસ્વામી વલ્લભભાઈ

43. મણીબેન મંગાભાઈ

44. હીરાભાઈ ઢેડાભાઈ

45. નારણભાઈ ભાણાભાઈ

46. ઉંકાભાઈ પાંચાભાઈ

47. ઉંકાભાઈ રણછોડભાઈ

48. નારણભાઈ રવજીભાઈ

49. લક્ષ્મીબેન રામભાઈ

50. નારણભાઈ રવજીભાઈ

51. નાથુભાઈ છનાભાઈ

52. દયાળજી રામભાઈ

53. બાબુભાઈ રામાભાઈ

54. ડાહ્યાભાઈ છીબા

સામાપુર

1. શ્રી. ભાણાભાઈ એન. પટેલ

2. કાનજીભાઈ બુધીભાઈ

3. વ્રજલાલ ભાણાભાઈ

4. દયાળભાઈ રામભાઈ

5. છગનભાઈ રામભાઈ

6. મગનભાઈ મોરારભાઈ

7. મંગાભાઈ ગોવીંદજી

8. છીબુભાઈ ભાણાભાઈ

9. રણછોડભાઈ મોરારભાઈ

10. લલ્લુભાઈ નાનાભાઈ

11. પરભુભાઈ જોગી

દાંડી

1. શ્રી અમૃતભાઈ ડાહ્યાભાઈ

2. નરસીંહભાઈ નાનાભાઈ

3. પરભુભાઈ દેવાભાઈ

4. પરભુભાઈ મંગાભાઈ

5. શાંતીલાલ મકનજી

6. હીરુભાઈ સુખાભાઈ

7. દીનકરભાઈ ભીખુભાઈ દેસાઈ

કોથમડી

1. શ્રી સુખાભાઈ સોમાભાઈ

2. ઉંકાભાઈ પાંચાભાઈ

3. દયાળભાઈ ભાણાભાઈ

4. ફકીરભાઈ પરાગભાઈ

5. લલ્લુભાઈ કારા

પેથાણ

1. શ્રી. ડાહ્યાભાઈ માસ્તર

2. ગંગુબેન મંગાભાઈ

3. કેશવભાઈ

આટ

1. શ્રી છગનભાઈ સુખાભાઈ

2. મોહનભાઈ ભાણાભાઈ

3. લલ્લુભાઈ બુધાભાઈ

4. ખંડુભાઈ સુખાભાઈ

5. લખુભાઈ બુધીયાભાઈ

6. પરસોતમ લખુભાઈ

7. ભાણાભાઈ મંગાભાઈ

8. મોહનભાઈ ભાણાભાઈ

9. કાલીદાસ નરસીંહભાઈ

10. ડાહ્યાભાઈ મકનજી

11. ખંડુભાઈ મંગાભાઈ

12. દયાળજી મકનજી

મછાડ

1. શ્રી પ્રેમાભાઈ છીકાભાઈ

2. સુખાભાઈ છીકાભાઈ

3. ભોવનભાઈ છીકાભાઈ

4. મકનભાઈ સુખાભાઈ

5. ડાહ્યાભાઈ પટેલ

6. છગનભાઈ ફકીરભાઈ

સુલતાનપુર

1. શ્રી છીબુભાઈ કેશવજી

2. ભાણાભાઈ છાણીયા

બોદાલી

1. નાનાભાઈ લાલાભાઈ

2. કેશવભાઈ જેરામભાઈ

3. પરભુભાઈ જેરામભાઈ

4. કેશવભાઈ સુખાભાઈ

5. પ્રાગજીભાઈ ભગુભાઈ

6. મીઠાભાઈ કાનજીભાઈ

7. લાલાભાઈ જેરામભાઈ

8. રામભાઈ પાંચા

9. જેરામભાઈ સોમા

બોરીફળીયા

1. શ્રી વસનજી ઉંકાભાઈ

2. ખંડુભાઈ મંગાભાઈ

3. રામીબેન વલ્લભભાઈ

4. નારણભાઈ મોરારભાઈ

5. મોરારભાઈ રણછોડભાઈ

ઓંજલ

1. શ્રી પરસોતમ પાંચાભાઈ

2. છગનભાઈ રામભાઈ


(બન

Advertisements

અગ્નીમુખ ચુર્ણ

સપ્ટેમ્બર 30, 2008

 

ઉપચારો નીષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લઈને કરવા, અહીં આપવાનો હેતુ માત્ર માહીતીનો છે. જુઓ લીન્ક https://gandabhaivallabh.wordpress.com/2011/01/29/એક-વીનંતી/

અગ્નીમુખ ચુર્ણ હીંગ ૧૦ ગ્રામ, વજ ૨૦ ગ્રામ, પીપર ૩૦ ગ્રામ, સુંઠ ૪૦ ગ્રામ, અજમો ૫૦ ગ્રામ, હરડે ૬૦ ગ્રામ, ચીત્રકમુળ ૭૦ ગ્રામ અને કુક ૮૦ ગ્રામ લઈ બધાંને ભેગાં ખાંડી બનાવેલા ચુર્ણને અગ્નીમુખ ચુર્ણ કહે છે. અડધી ચમચી જેટલું આ ચુર્ણ સવાર-સાંજ સહેજ નવશેકા પાણી સાથે લેવાથી અજીર્ણ, શુળ, બરોળવૃદ્ધી, મળાવરોધ, ઉદરરોગ, ગૅસ, ખાંસી અને દમ મટે છે. પાચનની ગરબડમાં આ ચુર્ણ ખુબ જ ઉપયોગી છે. એ જઠરાગ્ની પ્રદીપ્ત કરે છે. રોગ અનુસાર આ ચુર્ણ મધ, દહીં કે છાસ સાથે લઈ શકાય.

ગાંધીજીનાં કાર્યોની સંક્ષીપ્ત ઝાંખી

સપ્ટેમ્બર 29, 2008

“બાપુ”નાં કાર્યોની સંક્ષીપ્ત ઝાંખી
૧૮૬૯ ૨ ઑક્ટોબર, પોરબંદર શ્રી કરમચંદ ગાંધીને ત્યાં એમનો જન્મ.
૧૮૮૩ ૧૩ વર્ષની ઉંમરે કસ્તુરબાઈ સાથે તેમનાં લગ્ન.
૧૮૮૫ શ્રી કરમચંદ ગાંધીનું અવસાન.
૧૮૮૬ મેટ્રીકની પરીક્ષા પાસ કરી કૉલેજમાં દાખલ થયા.
૧૮૮૮ ૪ સપ્ટેમ્બર કાયદાના અભ્યાસ માટે ઈંગ્લેન્ડ ગયા.
૧૮૯૧ ૧૨ જુન ઈંગ્લેન્ડથી ભારત તરફ રવાના થયા.
૧૮૯૩ વેપારી પેઢીના કામે દક્ષીણ આફ્રીકા જવા રવાના થયા.
૧૮૯૩-૯૫ દક્ષીણ આફ્રીકામાં વકીલાતની શરુઆત કરી.
૧૮૯૬ જુન, ભારતમાં પાછા આવ્યા.
૧૮૯૯ બોઅર યુદ્ધમાં ઘાયલોની સેવા માટે સમીતીની સ્થાપના કરી.
૧૯૦૨ દેશયાત્રા, રેલ્વેમાં ત્રીજા વર્ગમાં મુસાફરી કરી.
૧૯૦૩ ૧ જાન્યુઆરી પ્રીટોરીયા ગયા અને એપ્રીલથી વકીલાતનો પ્રારંભ.
૧૯૦૭ સત્યાગ્રહ આંદોલનની શરુઆત.
૧૯૦૮ બે માસની કારાવાસની સજા. ૧૫ ઓક્ટોબર બે માસની જેલ ફરીથી.
૧૯૧૦ શીક્ષણ પ્રબંધ કર્યો.
૧૯૧૩ કસ્તુરબા સાથે સત્યાગ્રહના આંદોલનમાં પકડાયા.
૧૯૧૪ સત્યાગ્રહીઓની નૈતીક ભુલને કારણે ૧૪ ઉપવાસ.
૧૯૧૫ મહાત્માનું બીરુદ મળ્યું.
૧૯૧૬ ૪ ફેબ્રુઆરી, શ્રી નહેરુ સાથે પ્રથમ મુલાકાત.
૧૯૧૭ ૧૩ જુન, સાબરમતી આશ્રમની સ્થાપના.
૧૯૧૮ ૧૧ એપ્રીલ, રૉલેટ ઍક્ટનો વીરોધ કરવા દીલ્હી આવતાં ચળવળમાં
ગીરફ્તાર.
૧૯૨૦ ગુજરાત વીદ્યાપીઠની સ્થાપના.
૧૯૨૧ લંગોટી પહેરવાનો નીશ્ચય.
૧૯૨૨ ૧૯ માર્ચ ગુજરાતીમાં આત્મકથા લખવાની શરુઆત કરી.
૧૯૨૩ હીન્દુસ્તાન સેવાદળની સ્થાપના.
૧૯૨૪ ૫ ફેબ્રુઆરી બીનશરતી જેલમુક્તી.
૧૯૩૦ ૧૨ માર્ચ ઐતીહાસીક દાંડી કુચ.
૧૯૩૧ ૨૬ ઑગષ્ટ, ગોળમેજી પરીષદમાં ભાગ લેવા ઈંગ્લેન્ડ જવા રવાના.
૧૯૩૨ ૪ જાન્યુઆરી, સત્યાગ્રહની ફરી શરુઆત.
૧૯૩૩ ૮ મે, ૨૧ દીવસીય ઉપવાસ શરુ. ૨૧ મે, ઉપવાસની સમાપ્તી.
૧૯૩૪ ઑક્ટોબર, કોંગ્રેસના સભ્યપદનો ત્યાગ.
૧૯૩૫ એપ્રીલ, હીન્દીને રાષ્ટ્રભાષાની અપીલ.
૧૯૩૯ હીટલરને યુદ્ધ ન કરવાની અપીલ.
૧૯૪૦ ૧૧ ઑક્ટોબર, સત્યાગ્રહનો સુત્રપાત.
૧૯૪૨ ૯ ઑગષ્ટ, “ભારત છોડો” પ્રસ્તાવને કારણે ગીરફ્તાર. ૧૬ ઑગષ્ટ,
મહાદેવભાઈનું અવસાન.
૧૯૪૩ ૧૦ ફેબ્રુઆરી, આગાખાન મહેલમાં ૨૧ દીવસના ઉપવાસનો આરંભ.
૧૯૪૪ ૨૨ ફેબ્રુઆરી, કસ્તુરબાનું અવસાન.
૧૯૪૫ સીમલામાં સ્વાતંત્ર્ય વાર્તાલાપ.
૧૯૪૬ ૧ મે, બ્રીટીશ પ્રતીનીધી મંડળ સાથે મુલાકાત.
૧૯૪૭ માર્ચ બીહાર યાત્રા.
૧૯૪૭ ૧૫ ઑગષ્ટ, ભારતની આઝાદી.
૧૯૪૮ ૧૮ જાન્યુઆરી, નેતાઓના આશ્વાસનથી ઉપવાસની સમાપ્તી.
૧૯૪૮ ૨૦ જાન્યુઆરી, પ્રાર્થનાસભામાં બોમ્બ ફેંકાયો, પણ કોઈ નુકશાન ન
થયું.
૧૯૪૮ ૩૦ જાન્યુઆરી, મહાપ્રયાણ (નીર્વાણદીન).

અગ્નીતુંડી વટી

સપ્ટેમ્બર 29, 2008

ઉપચારો નીષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લઈને કરવા, અહીં આપવાનો હેતુ માત્ર માહીતીનો છે. જુઓ લીન્ક https://gandabhaivallabh.wordpress.com/2011/01/29/એક-વીનંતી/

અગ્નીતુંડી વટી મોટા ભાગના રોગોનું મુળ કારણ નબળી પાચનશક્તી હોય છે. એનું શ્રેષ્ઠ ઔષધ અગ્નીતુંડી વટી જે બજારમાં મળે છે તે છે. સવાર-સાંજ એક એક ગોળી નવશેકા દુધ સાથે લેવી. પંદર દીવસ પછી એક અઠવાડીયું બંધ કરવી. સતત એકધારું સેવન ન કરવું તથા પીત્તના રોગોમાં પણ સેવન ન કરવું. એનાથી જઠરાગ્ની પ્રદીપ્ત થાય છે, આમનું પાચન થાય છે, સંધીવા, આમવાત, અડદીયો વા, કંપવા, પક્ષાઘાત, અરુચી, અજીર્ણ, આફરો, ગૅસ, પેટની ચુંક વગેરે મટે છે.

સોડીયાવડનો જંગ

સપ્ટેમ્બર 28, 2008

સોડીયાવડનો જંગ
૨૫મી ડીસેમ્બર ૧૯૪૨ની રાત હતી. મારી સાથે અન્ય પ્રખર રાષ્ટ્રવાદી રામાભાઈ ઉંકા, જેરામભાઈ સુખા અને તાડ પર ત્રીરંગો ફરકાવનાર નારણભાઈ ઉંકા, અમે ચારે જણાએ નારણભાઈના ઘરમાં આશરો લીધો હતો. શું પ્રવૃત્તીઓ કરવી અને પોલીસના પંજામાંથી કેમ છટકવું તેની ચર્ચા વીચારણા કરી અમે ચારે ગાઢ નીદ્રામાં પોઢી ગયા હતા. કોઈ દુષ્ટ દેશદ્રોહીઓએ પોલીસોને બાતમી આપી દીધી હશે. એટલે ત્રણેક વાગે, વહેલી સવારે ઘરને ઘેરી લીધું. ચારેય જણ જાગી ગયા. બાકોરામાંથી નજર કરી. પોલીસો નજરે પડ્યા. લોહી ઉકળી ઉઠ્યું. પોલીસોનું કાટલું કાઢી નાખીએ એમ થઈ ગયું. પણ બીજી જ ક્ષણે એમ થયું કે તો તો ઉલમાંથી ચુલમાં પડવા જેવું થશે. એટલે ચારે જણ શરણે થઈ ગયા. ચારેને બંદીવાન બનાવી મટવાડ પોલીસચોકીએ લઈ ગયા. પરોઢ થતાં વાત આસપાસનાં ગામોમાં ફેલાઈ ગઈ.
પોલીસોના ચહેરા પર ગઢ જીત્યાનો હરખ હતો. વર્તમાન પત્રોમાં ચારેની ધરપકડના સમાચાર આપવા ઉતાવળા થઈ રહ્યા હતા.
આસપાસના ગામોમાં રહેતા ક્રાંતીકારી યુવાનોને સંદેશવાહકો મારફતે જાણ કરવામાં આવી. કરાડીના ક્રાંતીકારી રવજીભાઈ છીબાને જાણ થતાં તેમનો પારો આસમાને પહોંચી ગયો. કંઈક કરવું જોઈએ એમ થયું. અને રવજીભાઈ જે નક્કી કરે તે પાર પડે જ. એવી એમની ધૃતી. એમણે રણછોડભાઈને વાત કરી. પકડાયેલા રાષ્ટ્રવાદીઓને પોલીસના પંજામાંથી છોડાવવા જ એવી ગાંઠ વાળી. સોડીયાવડ પાસે પોલીસો પર હુમલો કરી જાનના જોખમે પણ બધાને છોડાવવાના છે એવું એલાન થઈ ગયું. આસપાસના ગામોમાં રહેતા ક્રાંતીકારીઓને સોડીયાવડની પરબ પાસે આવી પહોંચવાનું કહેણ મોકલાઈ ગયું. પકડાયેલ ચારે જણને બળદગાડામાં બેસાડીને લઈ જવાના છે એવી બાતમી મેળવી લીધી.
સવાર થતાં રાષ્ટ્રવાદીઓની ખબર કાઢવા સગાંસ્નેહીઓ આવી પહોંચ્યાં. સૌ ચીંતીત હતાં. શું થશે? ભાવી અંધકારમય હતું. કેમ કે મટવાડ ખાતે ખેલાયેલ જંગમાં એક પોલીસ માર્યો ગયો હતો. ચાર બંદુકો લોકોએ ઝુંટવી લીધી હતી. મામલો ગંભીર હતો. સાબીત થાય તો કાં ફાંસીની સજા થાય, કાં ૨૦ વરસની કેદ માથે લટકતી હતી.
મોટા ક્રાંતીકારીઓ સોડીયાવડ આગળ પહોંચી ગયા હતા. ધોળે દીવસે ધાડ પાડવાની હતી- બંદુકધારી પોલીસો પર, ને સાથીદારોને છોડાવવાના હતા. પરબની પાછળ બધા સંતાઈ ગયા. કેટલાકે ઓળખાઈ નહી એ માટે બુકાની બાંધી હતી.
હુમલાની આગેવાની રવજીભાઈ છીબાએ લીધી હતી. તેઓ સૌની મોખરે હતા. તેની પાછળ રણછોડભાઈ રવજીભાઈ, ત્રીજા નંબરે નરસીંહભાઈ મંગા હતા. બાકીના સૌ પાછળ હતા. ક્યારે ગાડાં આવે ને ક્યારે હુમલો કરીએ? ક્યારે સાથીદારોને છોડવીએ? મગજમાં કંઈ કંઈ થતું હતું.
એવામાં કેદીઓને લઈને ગાડાં આવી ગયાં. એક ગાડામાં કેદીઓ અને પોલીસો હતા, બીજા ગાડામાં કેદીઓનાં કુટુંબીજનો હતાં. પાણી પીવા માટે ગાડાં ત્યાં થોભ્યાં. એ તકનો લાભ લઈને ક્રાંતીકારીઓએ એમની ઉપર હુમલો કર્યો. નરસીંહભાઈ મંગાએ આવેશમાં હવામાં ગોળીબાર કર્યો. પરીસ્થીતી વણસી ગઈ. કેટલાક એમ સમજ્યા કે પોલીસે ગોળીબાર કર્યો. એટલે તેઓ પાછા હટી ગયા. ગોળીબારના અવાજથી પોલીસો બેબાકળા બની ગયા. એટલામાં ક્રાાંતીકારી ભાઈઓએ કેદીઓને છોડાવવા હુમલો કર્યો. પોલીસો કુદી પડ્યા. ઝપાઝપી થઈ. એમાં રવજીભાઈ છીબાભાઈ, રણછોડભાઈ રવજીભાઈ, છગનભાઈ રણછોડભાઈ અને ગોસાંઈભાઈ છીબા મુખ્ય હતા.
ઝપાઝપી દરમીયાન એક કદાવર બંદુકધારી પોલીસ છટકી ગયો. તે પોતાનું કૌશલ્ય અજમાવે તે પહેલાં ગોસાંઈભાઈ છીબાએ એની બંદુક પર બે હાથ ભીડાવી દીધા. કદાવર પોલીસે પોતાની બંદુક છોડાવવા સઘળી તાકાત અજમાવી. પણ ગોસાંઈભાઈએ બંદુક છોડી નહી. કદાવર પોલીસ જ્યારે બંદુક છોડાવી શક્યો નહી, ત્યારે પોતાની વધુ ઉંચાઈનો લાભ લઈને ગોસાંઈભાઈના માથામાં ઝીંકવા માંડ્યો. ગોસાંઈભાઈના માથમાંથી લોહી નીકળવા માંડ્યું. એક કારમી ચીસ સંભળાઈ. ત્યાં તો રવજીભાઈ છીબા, નરસીંહભાઈ મંગા અને ઉંકાભાઈ દોડી આવી પઠાણી પોલીસને ઝબ્બે કરી લીધો. એની પાસેથી બંદુક ખુંચવી લીધી. જો ગોસાંઈભાઈએ અગમચેતી ન વાપરી હોત તો બેચારનાં રામ રમી જાત.
નરસીંહભાઈ મંગાએ આવેશમાં આવી હવામાં ગોળીબાર કર્યો ત્યારે હું અબ્દુલ ગની નામના પોલીસને ગુલાંટ મરાવીને ભાગી છુટ્યો. માની મુલાકાત લઈને સીધો પુર્ણા નદીને કાંઠે આવ્યો. સામે કાંઠેથી ગાયકવાડી રાજ્યની મુક્ત હવા મને આવકાર આપી રહી હતી. પુર્ણા નદી તરીને હું દેલવાડાનો મહેમાન બની ગયો.
બંદુક ઝુંટવાઈ ગઈ એટલે પોલીસોનો પારો ઉતરી ગયો. અબ્દુલ ગનીની સુરત ખાતે બદલી કરી દેવામાં આવી.
તે જમાનામાં આ જંગ ‘સોડીયાવડ કેસ’ તરીકે પ્રસીદ્ધી પામ્યો હતો. આ જંગથી પોલીસોને કાંઠાના બ્લડગૃપનો ખ્યાલ આવી ગયો. કાંઠાના લોકોએ પોતાના પાણીનો પરચો બતાવી દીધો. દેશના સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામના ઈતીહાસમાં કાંઠાનું આ ખમીર ભુલી શકાય તેવું નથી.
મારા સીવાય બાકીના ત્રણ કેદીઓ રામભાઈ ઉંકાભાઈ, જેરામભાઈ સુખા અને નારણભાઈ ઉંકાએ ભાગી જવાનું સાહસ નહોતું કર્યું. કર્યું હોત તો રંગ રહી જાત.
ત્રણેને જલાલપોરના થાણામાં લઈ ગયા હતા. હુમલાખોરોની ઓળખાણ પુછવામાં આવી હતી. એમણે બાતમી નહોતી આપી. એટલે સખત માર મારવામાં આવ્યો હતો.
મટવાડના ગાંડાભાઈ છીબા પોલીસને ભટકાઈ ગયા હતા. તેમને શક પરથી મુઢમાર મારવામાં આવ્યો હતો. ન્યુઝીલેન્ડવાસી સૌ ભાઈ ન્યુઝીલેન્ડની ઠંડી હવામાં જીવ્યા ત્યાં સુધી બેંતાલીસની લડતને યાદ કર્યા કરતા હતા.
આશ્ચર્યની વાત તો એ બની કે સોડીયાવડ કેસમાં જેઓ લેશમાત્ર સંડોવાયા ન હતા તેવા જેકભાઈ, પી.સી., લલ્લુભાઈ મકનજી, નાથુભાઈ, એચ. બી. અને કાનજીભાઈ તો ત્યાં હતા જ નહી, તો પણ તેમને સંડોવી દેવામાં આવ્યા હતા.
ભરુચના રાષ્ટ્રવાદી વકીલ મોતીલાલ વીણએ આ ભાઈઓને પોલીસના પંજામાંથી છોડાવ્યા હતા. તેમની સેવા હંમેશાં યાદ રહેશે. તેમણે ગોસાંઈભાઈ છીબાને બીરદાવતાં એવું કહ્યું હતું કે સ્વતંત્ર ભારતમાં બહાદુરી માટે બ્રીટીશ રાજ્યમાં જે વીક્ટોરીયા એવૉર્ડ આપવામાં આવે છે તેવો એવૉર્ડ જાહેર કરવામાં આવે તો તે ગોસાંઈભાઈ છીબાને આપવો જોઈએ. અમારી વકીલાત સુરતના લલીતમોહન ગાંધીએ કરી હતી. અમને નવ નવ માસની સજા થઈ હતી.

અગર

સપ્ટેમ્બર 28, 2008

અગર

અગરનાં વૃક્ષો બંગાળના વાયવ્ય ઈલાકા સીલહટ તરફ જંટીય પર્વત પર અને તેની આસપાસ થાય છે. આસામમાં ઘણા પર્વતો પર તથા મલબાર, કર્ણાટક તરફ પણ આ વૃક્ષો થાય છે. અગરનાં વૃક્ષો મોટા અને બારેમાસ લીલાંછમ રહે છે. તેનાં પાંદડાં અરડુસીનાં પાંદડાં જેવાં જ હોય છે. આ વૃક્ષ ચૈત્ર-એપ્રીલ માસમાં ફુલે છે. તેના બીજ શ્રાવણ-ઓગસ્ટમાં પાકે છે. તેનું લાકડું કોમળ અને અંદર રાળ જેવો સુગંધી પદાર્થ ભરેલો હોય છે. અગર સુગંધી, ઉષ્ણ, કડવો, તીખો, ચીકણો માંગલ્યકારક (આ કારણથી અને સુગંધી હોવાથી તે ધુપ અને અગરબત્તીમાં પણ વપરાય છે) રુચી ઉત્પન્ન કરનાર, પીત્તકારક, તીક્ષ્ણ, વાયુ, કફરોગો અને કર્ણરોગ તથા કોઢ અને ત્વચા રોગનાશક છે. લેપ અને તેલમાં વપરાય છે. ઉત્તમ ઔષધ અગરને મહર્ષી ચરકે શરદી અને ખાંસીનો નાશકર્તા માનેલ છે. સુશ્રુત લખે છે કે, અગર વાયુ અને કફનાશક, શરીરનો રંગ સુધારનાર, ખંજવાળ અને કોઠ તથા ચામડીના રોગોનો નાશકર્તા માનેલ છે. અગરની લાકડીનાં નાનાં ટુકડાઓ પાણીમાં ઉકાળી તે પાણી પીવાથી તાવમાં લાગતી વારંવારની તરસ ઓછી થાય છે. એને વાય-એપીલેપ્સી, ઉન્માદ, અપસ્મારમાં પરમોપયોગી ગણે છે. એ ગરમ પ્રકૃતીવાળાને હાનીકારક છે. આધુનીક મત પ્રમાણે તે વાતવાહીનીઓને ઉત્તેજક છે. વાતરક્ત અને આમવાતમાં તે અપાય છે. અગર અને ચંદનની ભુકી સરખે ભાગે મીશ્ર કરી આખા શરીરે ચોળવાથી શરીરની આંતરીક ગરમીનું શમન થાય છે. અગર, ચંદન અને લીમડાની છાલનું સરખા ભાગે ચુર્ણ કરી તેનો પાણીમાં બનાવેલો લેપ કરવાથી સોજા અને સાંધાનો દુખાવો મટી જાય છે.

GujaratiBloggers community invites You

સપ્ટેમ્બર 28, 2008


Tarun Patel an educator from Vallabh Vidyanagar has launched GujaratiBloggers.com, a blogging community focused on the Bloggers from Gujarat. On GujaratiBloggers, Tarun posts the profiles of bloggers who are from Gujarat. Also he has started building a list of blogs maintained by Gujarati people.

Since the launch of this community Tarun has posted more than 40 Blogger profiles. My profile is also available on GujaratiBloggers.

With GujaratiBloggers community Tarun wants to build the biggest network of Bloggers from the land of Gandhi and Sardar.

“This community will give a common platform to the bloggers who have been trying to keep alive the Gujarati culture online”, says Tarun.

If you have a blog and want your profile to be featured on GujaratiBloggers community, send answers to the following questions at tarunpatel@gujaratibloggers.com

1. Please write 5-8 lines about you, your education and your hobbies.

2. When did you start your first blog?

3. Why do you write blogs?

4. How does blogging benefits you?

5. Which is your most successful blog?

6. Which is your most favorite blog? Why?

7. Can Tarun share your email id so that people can write to you? Y / N

Also you can submit your blog details to GujaratiBloggers.com by filling a form here: http://spreadsheets.google.com/viewform?key=pj1Kko-Z4epOJBdCXs_u_eg

Looking forward to have you on GujaratiBloggers.com 🙂

મટવાડનો કેસ

સપ્ટેમ્બર 27, 2008


મટવાડના કેસની સુનાવણી

બંધન અને મુક્તીનો સંઘર્ષ અનાદીકાળથી ચાલ્યો આવે છે. મુક્તી એ માનવીનું પ્રથમ ધ્યેય છે. તેને પહોંચી વળવા તે સતત પ્રયત્ન કર્યા જ કરે છે. બંધન ગમે તેવું હોય, ગમે તેટલું શક્તીશાળી હોય, બંધન તે બંધન જ છે. માનવ તેને તોડવા માટે જીવનભર પ્રયત્ન કર્યા જ કરે છે. એમાં સફળતા મળે કે ન મળે.

બ્રીટીશ સામ્રાજ્ય ગમે તેટલું મહાન, બળવાન અને શક્તીશાળી હતું, તો પણ હીંદીઓ દાયકાઓથી એને હીંદુસ્તાનમાંથી હાંકી કાઢવા માટે અને સ્વરાજ્યની સ્થાપના કરવા માટે કૃતસંકલ્પ હતા.

૧૯૪૨ની ૨૨મી ઑગષ્ટે મટવાડમાં જે અભુતપુર્વ સરઘસ નીકળ્યું હતું તેનો જુસ્સો ગજબનો હતો. જાણે આજે જ સ્વરાજ મળી જવાનું છે, એવો મીજાજ સૌની આંખોમાં દેખાતો હતો. પોલીસોની સાથે ધીંગાણું થશે એવી તો કોઈને કલ્પના ન હતી. આવડા મોટા સરઘસની પાસે એક પણ હથીયાર ન હતું. નાનકડો દંડુકો પણ નહી. પણ વાતાવરણમાં આવેશ હતો. ઉશ્કેરાટ હતો. અને ઉશ્કેરાટ અગ્નીનું કામ પણ કરી શકે. સરઘસમાંનું કોઈક જોર જોરથી બોલ્યુંઃ ભારત માતાકી જય.કોણ જાણે કેમ ઉશ્કેરાટ વધી ગયો. ઉશ્કેરાટે ઝનુનનું સ્વરુપ લીધું. પોલીસોને જોઈને ટોળું બેકાબુ બની ગયું. ટોળાને કાબુમાં લેવા પોલીસોએ પહેલાં લાઠીમાર અને પછી ગોળીબાર કર્યો. ભાગંભાગ થઈ ગઈ. ગોળીબારથી ત્રણ જણા પછીથી શહીદ થઈ ગયા. ઝપાઝપીમાં એક પોલીસ પણ મરાયો. આના અનુસંધાનમાં પોલીસો તરફથી કેસ કરવામાં આવ્યો હતો. એ કેસની સુનાવણી હતી.

પોલીસો તરફથી કેસની જે વીગતો રજુ કરવામાં આવી હતી તે આ પ્રમાણે હતી. ઃ ૨૨મી ઑગષ્ટે બેથી ત્રણ હજાર માણસોનું સરઘસ સુત્રોચ્ચાર કરતું કરતું મોટરસ્ટેન્ડ આગળથી નીકળ્યું હતું. ત્યાં પોલીસે કેટલાંક માણસોને અટકમાં લેતાં પોલીસો પર હુમલો થયો હતો. પરીણામે એક પોલીસ મરણ પામ્યો હતો. બીજા કેટલાક ઘવાયા હતા. પોલીસે પણ ગોળીબાર કર્યો હતો. પરીણામે કેટલાક લોકો ઈજા પામ્યા હતા. આ ધમાલમાં પોલીસની ચાર બંદુકો ને બે બેયોનેટ ઘુમ થઈ ગઈ હતી.

રાષ્ટ્રવાદીઓના મતે સરઘસ શાંતીથી વીખેરાતું હતું. આગેવાનોએ પોલીસોને ધમાલ ન કરવા વીનંતી કરી હતી, જે અવગણી કાઢવામાં આવી હતી. પોલીસો નાળમાં ધસી આવ્યા હતા, અને અગેવાનોને ઝુડવાનું શરુ કરી દીધું હતું, જેથી લોકો ઉશ્કેરાયા હતા. પોલીસોની બંદુકો ઝુંટવાઈ ગઈ હતી. બેયોનટની હકીકત ખોટી આપવામાં આવી છે. ધમાલ થતાં એક પોલીસનું મૃત્યુ થયું હતું. ધસી આવેલ પોલીસમાંથી રામુ સદાશીવે છટકી જઈ ટોળા પર ગોળીબાર કર્યો હતો. ૨૮ ગોળી છોડવામાં આવી હતી. પરીણામે ત્રણ રાષ્ટ્રવાદીઓ મરણ પામ્યા હતા. દશેક જણ ગંભીર રીતે ઘવાયા હતા.

આ પોલીસ ખુનકેસમાં સરકારી દફતરે કુલ ૬૨ આરોપીઓને સંડોવવામાં આવ્યા હતા. ૪૮ આરોપીઓ પર કેસ ચલાવવામાં આવ્યો હતો. તેમાંથી ૨૫ આરોપીઓને પુરતા પુરાવાના અભાવે છોડી મુકવામાં આવ્યા હતા. બાકીના ૨૩ આરોપીઓને સેસન્સ કમીટ કરવામાં આવ્યા હતા.

આરોપીઓમાંથી છુટી ગયેલા રાષ્ટ્રવાદીઓ

1. ઉંકાભાઈ રણછોડભાઈ પટેલ

2. ગોવીંદભાઈ નાનાભાઈ પટેલ

3. ઉંકાભાઈ ગોપાળભાઈ પટેલ

4. મંગળભાઈ નરોત્તમભાઈ પટેલ

5. બુધીયાભાઈ ઝીણાભાઈ પટેલ

6. કાનજીભાઈ પાંચીયાભાઈ પટેલ

7. મંગાભાઈ બાવાભાઈ પટેલ

8. હીરાભાઈ ઢેડાભાઈ પટેલ

9. હીરાભાઈ કાનજીભાઈ પટેલ

10. ગોવનભાઈ રવજીભાઈ પટેલ

11. ભાણાભાઈ નાનાભાઈ પટેલ

12. ઉંકાભાઈ પાંચાભાઈ પટેલ

13. રામજીભાઈ ધીરજભાઈ નાથુભાઈ પટેલ

14. ગોસાંઈભાઈ સુખાભાઈ પટેલ

15. લાલભાઈ છીબાભાઈ પટેલ

16. પ્રેમાભાઈ લાલભાઈ પટેલ

17. લલ્લુભાઈ જગાભાઈ પટેલ

18. ભવનભાઈ છીકાભાઈ પટેલ

19. પ્રેમાભાઈ છીકાભાઈ પટેલ

20. પરસોત્તમ હરીભાઈ પટેલ

21. નારણભાઈ ઉંકાભાઈ પટેલ

22. ભાણાભાઈ લાલાભાઈ પટેલ

23. કાનજીભાઈ છીબાભાઈ પટેલ

24. જેરામભાઈ રવજીભાઈ પટેલ

25. પરભુભાઈ જીવાભાઈ પટેલ

સેસન્સ કમીટ રાષ્ટ્રવાદીઓ

1. છીમાભાઈ દુભાભાઈ પટેલ

2. સોમાભાઈ પ્રેમાભાઈ પટેલ

3. રણછોડભાઈ ઝીણાભાઈ પટેલ

4. નાથીયાભાઈ છનીયાભાઈ પટેલ

5. છોટુભાઈ છીમાભાઈ પટેલ

6. દયાળભાઈ મોરારભાઈ પટેલ

7. ડાહ્યાભાઈ ગોપાળભાઈ પટેલ

8. નારણભાઈ રવજીભાઈ પટેલ

9. નરસીંભાઈ સોમાભાઈ પટેલ

10. મગનભાઈ છીબાભાઈ પટેલ

11. કેશાભાઈ સુખાભાઈ પટેલ

12. ભીખાભાઈ રવજીભાઈ પટેલ

13. મંગાભાઈ ગોવનભાઈ પટેલ

14. રણછોડભાઈ લાલાભાઈ પટેલ

15. મનુભાઈ ઉમેદરામ

16. જેરામભાઈ સુખાભાઈ પટેલ

17. રામાભાઈ ઉંકાભાઈ પટેલ

18. કાનજીભાઈ બુધીભાઈ પટેલ

19. ઢેડાભાઈ લાલીયાભાઈ પટેલ

20. દયાળભાઈ સોમાભાઈ પટેલ

21. જેરામભાઈ ફકીરભાઈ પટેલ

22. દયાળભાઈ કેશવભાઈ પટેલ

23. મણીભાઈ છનાભાઈ પટેલ

આ રાષ્ટ્રવાદીઓ પર એવો આરોપ મુકવામાં આવ્યો હતો કે આ લોકો ગેરકાયદેસર મંડળીઓ રચે છે. સરઘસના રુપમાં સરકારી ચોરા પર હુમલો કરે છે. પોલીસ પર હુમલો કરી ઈજા પહોંચાડી હતી. એક પોલીસનું ખુન કરવામાં આવ્યું હતું. સાથે એ પણ જણાવવામાં આવ્યું હતું કે આ કોમ (કોળી પટેલ)ના બીજા ૧૪ જેટલા રાષ્ટ્રવાદીઓ નાસતા ફરે છે. આ પ્રમાણેનું તહોમત પોલીસ તરફથી મુકવામાં આવ્યું હતું.

જ્યારે કેસના સંદર્ભમાં હકીકત એનાથી જુદી હતી. હકીકત એ હતી કે શાંતીથી વીખેરાઈ જતા સરઘસ પર પોલીસો અકારણ ધસી આવ્યા હતા અને લાઠીમાર કર્યો હતો.

આ કેસમાં કુલ ૩૫ સાક્ષીઓ હતા.

સરકાર પક્ષે ધારાશાસ્ત્રી તરીકે શ્રી લક્ષ્મીશંકર દવે હતા. પાછળથી શ્રી ગુલામરસુલ એ. શેખને રોકવામાં આવ્યા હતા.

રાષ્ટ્રવાદીઓના બચાવપક્ષે ૧થી ૧૬ માટે રાવબહાદુર મણીભાઈ કરુણારામ તથા ૧૭થી ૩૨ માટે રમણીકલાલ જોષી અને ગુપ્તાનંદ પંડ્યા હતા. ૩૩થી ૪૮ માટે નસરવાનજી કાવસજી વકીલ હતા.

કેસની સુનાવણી કરવામાં આવી ત્યારે પોલીસો અને વેઠીયાઓ સાચા સાક્ષી નથી એમ કલેક્ટરે વારંવાર નોંધ લીધી હતી. આ આરોપીઓમાં છોટુભાઈ છીમાભાઈ જ્યારે પકડાયા ત્યારે તેમની ઉંમર ૧૬ વર્ષની નીચે હતી, એટલે એમના વકીલે વારંવાર અપીલ કરી હતી, વીરોધ કર્યો હતો. અંતે મુંબઈ હાઈકોર્ટના નીયમ પ્રમાણે જો છોટુભાઈ ગુનેગાર ઠરે તો સજા ભોગવવી પડે. એ રીતે છોટુભાઈને સજા કરી હતી. છોટુભાઈએ પોલીસથાણે હાજરી આપી સજા ભોગવી હતી.

૧૩ આરોપીઓને સજા કરવામાં આવી હતી, જેમાં ચાર કેદીઓ તો ઘણી મોટી ઉંમરના હતા. બધાને ચાર કે છ માસની સજા કરવામાં આવી હતી. સજા પામેલા આરોપીઓને સાબરમતી જેલમાં બડા ચક્કર નં. ૪માં રાખવામાં આવ્યા હતા. છેવટે આ બધા કેદીઓ જુન-જુલાઈ માસમાં છુટી ગયા હતા.

મણીભાઈનો ત્યાગ

સપ્ટેમ્બર 26, 2008

મણીભાઈનો ત્યાગ

કાંઠાવીભાગમાંથી પકડાયેલા કેદીઓને મોટે ભાગે જલાલપોર કે નવસારીની જેલમાં રાખવામાં આવતા. કેટલાકને સુરત સબજેલમાં રાખવામાં આવતા. સુરતમાં જોગવાઈ ન હોય તો કેટલાકને નડીયાદની જેલમાં મોકલવામાં આવતા. ૧૯૪૩ના ઑગષ્ટ માસમાં પ્રાથમીક કેસની સુનાવણી હતી ત્યારે સૌ કેદીઓને નડીયાદથી સુરત લાવવામાં આવ્યા હતા. કાંઠાના કેદીઓનો કેસ મી. જોસેફ નામના ડેપ્યુટી કલેક્ટરના અધ્યક્ષપણા હેઠળ ચાલ્યો હતો. આ કેસની સુનાવણી દરમીયાન ઉંકાભાઈ પાંચાભાઈ મણીભાઈ માટે એક ખાસ ચીટ્ઠી લાવેલા તે મણીભાઈએ ખીસામાં મુકી દીધી હતી. સાંજના ભોજન પછી બગીચામાં ફરતાં ફરતાં કેટલીક વાતો થઈ. ત્યારે મણીભાઈએ મને પુછ્યું કે, “આપણે જે ભાઈઓ જેલમાં છીએ તેમની આર્થીક સ્થીતી કેવી છે?”
“કેમ?” મેં પુછ્યું.
ત્યારે મણીભાઈએ પેલી ચીટ્ઠી મારા હાથમાં મુકી.
કાંઠા ખાતે મણીભાઈ તો ઘેઘુર વડલા સમાન હતા. સર્વમીત્ર હતા. મટવાડ ખાતે ખેલાયેલા જંગમાં એક પોલીસ માર્યો ગયો હતો. તે કેસની સુનાવણી થવાની હતી. તેના અનુસંધાનમાં જે ભાઈઓ જેલમાં હતા તેમની પાસેથી પૈસાની માગણી કરવામાં આવી હતી. આ કેસ લડવા માટે ભરુચના વકીલ મણીલાલ કરુણારામને કહેવામાં આવ્યું હતું. આ ખર્ચની જવાબદારી જાણે મણીભાઈની એકલાની હોય તેમ એમણે એમના મીત્ર મગનભાઈ અંબાઈદાસને જણાવ્યું હતું કે અલીન્દ્રામાં મારે ભાગે જે જમીન આવે છે તે જમીન નડીયાદના વાણીયાને લખી આપી પૈસા ઉપાડવા. તે પૈસા ઉંકાભાઈને આપવા. અને તેમાંથી વકીલોના ખર્ચ માટે વાપરવા. આ હકીકત બીજાઓએ જાણી ત્યારે બહાર કામ કરતા મીત્રો હીસ્સો આપવા તૈયાર થયા હતા. પરંતુ મણીભાઈની ચીટ્ઠી વાંચવામાં આવી તે પછી પૈસા બાબુભાઈ શાહ અને છોટુભાઈ શાહને આપવામાં આવ્યા હતા. વળી મણીભાઈએ ખાસ આગ્રહ રાખ્યો હતો કે જેલની અંદર જે મીત્રો છે તેમાંથી કોઈની પાસેથી પૈસા ન લેવા. આ રીતે મણીભાઈ સ્વરાજ્યની લડતમાં પોતાની સ્થાવર મીલકતનો ત્યાગ કરતાં પણ અચકાયા ન હતા.
ન્યુઝીલેન્ડમાં વસતા કાંઠાના મીત્રોએ દેશમાં ચાલતા સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામમાં જે કંઈ બની શકે તે કરવાની તત્પરતા દર્શાવી હતી. ન્યુઝીલેન્ડમાં મોટો ફાળો કર્યો હતો. તે ફાળાની રકમ સુલતાનપુરના છીબુભાઈ કેશવભાઈ પર મોકલવામાં આવી હતી. તેમાંથી વકીલ હીતેદ્રભાઈ દેસાઈ, નાગરજીભાઈ, મણીલાલ કરુણારામ, મી. જોષી, નસરવાન કાવસજી અને લલીતમોહન ગાંધીને તેમની ફી ચુકવવામાં આવી હતી.

અગથીયો

સપ્ટેમ્બર 26, 2008

ઉપચારો નીષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લઈને કરવા, અહીં આપવાનો હેતુ માત્ર માહીતીનો છે. જુઓ લીન્ક https://gandabhaivallabh.wordpress.com/2011/01/29/એક-વીનંતી/

અગથીયો અગથીયો મધ્યપ્રદેશ, બંગાળ, મુંબઈ અને ગંગા-જમનાની આસપાસના પ્રદેશોમાં ખાસ થાય છે. વધુ પાણીવાળી જમીનમાં તેનાં ઝાડ પુશ્કળ ઝડપથી વધે છે અને ૧૫થી ૩૦ ફુટ જેટલાં ઉંચાં થાય છે. એનાં વૃક્ષોનું આયુષ્ય સાતથી આઠ વર્ષનું જ હોય છે. એના પર બીજના ચંદ્ર આકારનાં વળાંકયુક્ત સુંદર ફુલો આવે છે. એનાં ફુલનાં વડાં, ભજીયાં અને શાક થાય છે. એનાં પાંદડાંની પણ ભાજી થાય છે.

અગથીયો ભુખ લગાડનાર, ઠંડો, રુક્ષ, મધુર અને કડવો તેમ જ ત્રીદોષનાશક છે. તે ઉધરસ, દમ, થાક, ગડગુમડ, સોજા અને કોઢ મટાડે છે. તેનાં ફુલ જુની શરદી અને વાતરક્ત(ગાઉટ) મટાડનાર છે. એની શીંગો બુદ્ધીવર્ધક, સ્મૃતીવર્ધક તથા સ્વાદમાં મધુર હોય છે. એનાં પાનની ભાજી તીખી, કડવી તથા કૃમી, કફ, અને ખંજવાળ મટાડે છે. એનાં ફુલ કડવાં, તુરાં, થોડાં શીતળ અને વાયુ કરનાર છે. એ સળેખમ અને રતાંધળાપણું દુર કરે છે.

(૧) અગથીયાનાં પાનના ૨૦૦ ગ્રામ રસ વડે ૧૦૦ ગ્રામ ઘી સીદ્ધ કરી અડધીથી એક ચમચી ઘી દરરોજ રાત્રે દુધ સાથે લેવાથી રતાંધળાપણું અને આંખોની બીજી નબળાઈ મટે છે. (૧૦૦ ગ્રામ ગાયના ઘીમાં ૨૦૦ ગ્રામ રસ નાખી, ધીમા તાપે રસ બળી જાય ત્યાં સુધી ગરમ કરી, ગાળી લેવું.)

(૨) માયગ્રેન-આધાશીશીમાં જે બાજુ માથું દુઃખતું હોય તેની બીજી બાજુના નાકમાં અગથીયાના પાનનો રસ ચાર-પાંચ ટીપાં પાડવાથી અથવા ફુલોનો રસ પાડવાથી થોડી વારમાં જ દુખાવો મટી જશે.

(૩) અગથીયાના પાંદડાના રસનાં ટીપાં નાકમાં પાડવાથી સળેખમ, શરદી, શીરઃશુળ અને ચોથીયો તાવ મટે છે.

(૪) કફના રોગોમાં અગથીયાનાં પાંદડાંનો રસ એકથી બે ચમચી જેટલો લઈ તેમાં એક ચમચી મધ મીશ્ર કરી સવાર-સાંજ પીવાથી લાભ થાય છે.

(૫) રાતા અગથીયાનો રસ સોજા ઉપર લગાડવાથી સોજા ઉતરી જાય છે.

(૬) વાયુની વૃદ્ધીવાળું શરીર હોય તો રાતા અગથીયાના મુળની છાલ ચણાના બે દાણા જેટલા પાનના બીડામાં મુકી રોજ બપોરે જમ્યા પછી ખાવાથી વાયુનો પ્રકોપ શાંત થાય છે.