કોઠું

ઉપચારો નીષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લઈને કરવા, અહીં આપવાનો હેતુ માત્ર માહીતીનો છે. જુઓ લીન્ક https://gandabhaivallabh.wordpress.com/2011/01/29/એક-વીનંતી/

કોઠું : કોઠાને સંસ્કૃતમાં ‘કપીત્થ’ કહે છે. કપી એટલે વાંદરાં. એને કોઠાં બહુ ભાવે છે. આથી  એનું નામ કપીત્થ. કોઠું મધુર, ખાટું, તુરુ, સહેજ કડવું, ઠંડું છતાં કામશક્તી વધારનાર, મળને રોકનાર તથા પીત્ત, વાયુ અને વ્રણનો નાશ કરનાર છે. કાચું કોઠું કંઠ માટે હીતકર છે. ગ્રાહી, કફ તથા વીષનાશક અને વાયુકારક છે. પાકું કોઠું મધુર, ખાટું તથા સુગંધી હોવાથી રુચીકારક, દોષનાશક, વીષનાશક, ગ્રાહી, ભારે, કંઠને સાફ કરનાર, પૌષ્ટીક તથા કફ, વાયુ શ્વાસ, ખાંસી, અરુચી અને તૃષા-તરસને મટાડે છે. કોઠાના ગર્ભમાં સાઈટ્રીક એસીડ અને રાખમાં જવખાર, કેલ્શીયમ અને લોહનો ક્ષાર હોય છે. એ દહીંના જેવા ગુણવાળું હોવાથી એને દધીફલ પણ કહે છે. એ અતીસાર, સંગ્રહણી અને રક્તાર્શમાં ઉપયોગી છે.

(૧) કોઠામાં આદુ, મરચું, કોથમીર, ફુદીનો, ગોળ વગેરે નાખી બનાવેલી ચટણી જમવાના એકાદ કલાક પહેલાં જરા જરા ચાટીને ખાવાથી ખોરાક પરની અરુચી દુર થાય છે, અને જઠરાગ્ની પ્રદીપ્ત થાય છે.

(૨) કોઠીનાં પાન હાથમાં ખુબ જ મસળી સુંઘ્યા કરવાથી હેડકી બંધ થાય છે.

(૩) કોઠાના ગર્ભમાં ત્રીકટુ(સમાન ભાગે સુંઠ, મરી અને પીપરનું) ચુર્ણ જરા જરા ચાટ્યા કરવાથી કફથી ઉત્પન્ન થયેલ ઉલટી બંધ થાય છે. આવા દર્દીએ ત્યાર પછી દર ચાર-પાંચ દીવસે દીવેલનો હળવો રેચ લેવો, સુંઠ નાખી ઉકાળેલું પાણી જ પીવું અને કફકારક ગળ્યા, ઠંડા અને ભારે આહારદ્રવ્યો બંધ કરવાં.

(૪) કોઠીનાં પાનની પાંચ ગ્રામ ચટણી દહીંમાં મેળવી સવાર, બપોર, સાંજ લેવાથી નવો કે જુનો મરડો મટે છે.

(૫) રક્તસ્રાવી હરસમાં કોઠા અને બીલાનો ગર્ભ ખાવાથી કે એ બંનેની રબડી બનાવી ખાવાથી રક્તસ્રાવ બંધ થાય છે.

(૬) કોઠીનાં કુમળાં પાન વરીયાળીની જેમ સુગંધીત હોય છે. આ પાન સુંઘવાથી થોડી વારમાં હેડકી બેસી જાય છે.

(૭) કોઠીનાં પાનના રસમાં પીપર સાથે કે પીપર વીના મધ નાખી વારંવાર થોડું થોડું ચાટવાથી ઉલટી મટે છે.

(૮) કોઠીના પાનનો રસ સહેજ ગરમ કરી કાનમાં નાખવાથી કાનના ચસકા મટે છે.

Advertisements

ટૅગ્સ: , , , , , , , ,

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s


%d bloggers like this: