આરોગ્યની ચાવી- ગાંધીજી- પ્રકરણ ૫ મસાલા: Spices

 

આરોગ્યની ચાવી- ગાંધીજી- પ્રકરણ ૫ મસાલા: Spices

ખોરાકનું વીવેચન કરતાં મેં મસાલા વીશે કશું કહ્યું નથી. નીમકને મસાલાના બાદશાહ તરીકે ગણી શકાય. કેમ કે નીમક વીના સામાન્ય માણસ કંઈ ખાઈ જ નથી શકતો. તેથી તેનું નામ સબરસ પણ ગણાયું છે. કેટલાક ક્ષારોની શરીરને આવશ્યકતા છે. તેમાં નીમક આવી જાય છે. એ ક્ષારો ખોરાકમાં હોય જ છે. પણ અશાસ્ત્રીય રીતે રંધાવાથી કેટલાકનું પ્રમાણ ઘટી ગયું હોય, તે નોખા પણ લેવા પડે છે. આવો અત્યંત જરુરી એક ક્ષાર નીમક છે. એટલે ગયા પ્રકરણમાં તેને થોડા પ્રમાણમાં છુટું ખાવાને સ્થાન આપ્યું છે.

 

પણ જેની સામાન્યપણે આવશ્યકતા નથી એવા અનેક મસાલા સ્વાદને ખાતર અને પાચનશક્તી વધારવાને ખાતર લેવામાં આવે છે. જેવા કે મરચાં (લીલાં ને સુકાં), મરી, હળદર, ધાણાજીરુ, રાઈ, મેથી હીંગ ઈત્યાદી.

 

આને વીશે મારો અભીપ્રાય પચાસ વર્ષના જાતઅનુભવ ઉપર બંધાયેલો છે કે, આમાંના એકેયની શરીરને પુર્ણ રીતે આરોગ્યવાન રાખવા સારુ આવશ્યકતા નથી. જેની પાચનશક્તી છેક નબળી થઈ ગઈ હોય તેને, કેવળ ઔષધરુપે, નીશ્ચીત મુદતને સારુ તે ધારેલી માત્રામાં લેવાં પડે તો ભલે લે. પણ સ્વાદને સારુ તો તેનો આગ્રહપુર્વક નીષેધ ગણાવો જોઈએ. મસાલામાત્ર, નીમક પણ, અનાજ શાકના સ્વાભાવીક સ્વાદને હણે છે. જેની જીભ બગડી નથી તેને સ્વાભાવીક રસમાં જે સ્વાદ આવે છે તે મસાલા ને નીમક નાખ્યા પછી નથી આવતો. તેથી જ મેં નીમક લેવું હોય તો ઉપરથી લેવાનું સુચવ્યું છે. મરચું તો હોજરીને ને મોંને બાળે છે. જેને મરચાની આદત નથી તે પ્રથમ તો મરચું ખાઈ જ નહીં શકે. ઘણાનાં મોંઢાં આવી ગયેલાં મેં જોયાં છે. અને એક માણસ, જેને મરચાંનો અત્યંત શોખ હતો તેનું તો મરચાંએ ભરજુવાનીમાં મોત આણ્યું. દક્ષીણ આફ્રીકાના હબસી મસાલાને અડકી જ નહીં શકે. હળદરનો રંગ તેઓ મસાલામાં નહીં સાંખી શકે. અંગ્રેજો આપણા મસાલા નથી લેતા.

નોંધ: (ગાંડાભાઈ) વર્ષો પહેલાં હું દેશમાં હતો ત્યારે અસ્વાદના પ્રયોગ તરીકે મેં ઘણા સમય સુધી મરચું છોડી દીધું હતું. અહીં ન્યુઝીલેન્ડ આવ્યા બાદ પણ અમુક સમય સુધી મરચું છોડ્યું હતું. પણ બધા મસાલા નહીં, માત્ર મરચું.

Advertisements

ટૅગ્સ:

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s


%d bloggers like this: