Archive for એપ્રિલ, 2013

પ્રકરણ ૫ : અમારી રખડપટ્ટી

એપ્રિલ 30, 2013

આઝાદીની લડતનાં સંસ્મરણો: ગોસાંઈભાઈ છીબાભાઈ પટેલ

પ્રકરણ  ૫ : અમારી રખડપટ્ટી

અમે થોડા દીવસ કાદીપોર રહ્યા. અમારા સાથી રણછોડભાઈ  ગોવિંદજીનાં પત્ની રામીબેનનું ત્યાં મોસાળ હતું. ત્યાં અમને ખુબ સારી રીતે રાખવામાં આવ્યા. રામીબેન ખુબ મોટા કટોરામાં અમને દુધ આપતાં તે તો ભુલાતું જ નથી. પછી અમે ગણદેવી તાલુકાના પાથરી ગામે ગયા. અમારા આગેવાન શ્રી પી.સી. પટેલના મામાની ત્યાં જમીન હતી. ખેતરમાં એક મકાન હતું. તેમાં અમે થોડા જણ રહેતા હતા. ત્યાં એક કાકા અમને ખાવાનું બનાવી આપતા. અમે પણ થોડી મદદ કરતા. ખુબ તીખું ખાવાનું બનાવતા એટલું તો આજે પણ યાદ છે. પોલીસો અમને શોધતી હતી, પણ પાથરી તો એમની કલ્પનામાં ક્યાંથી હોય!

પોલીસોના ત્રાસથી બચવા સેંકડો સ્ત્રીપુરુષોએ મરોલી વીભાગના દેલવાડા, ભીનાર, અલુરા વગેરે ગામે આશરો લીધો હતો. ત્યાંનાં ગામલોકોએ દીવસો સુધી સૌને ખાવાનું અને રહેવાનું આપ્યું. આ કામમાં કસ્તુરબા સેવાશ્રમ, મરોલી, તરફથી પુ. મીઠુબહેન પિટીટ અને પુ. કલ્યાણજીકાકાએ પણ સારી મદદ કરેલી. કરાડી-મટવાડ તરફથી આવેલાં ભાઈ-બહેનો ગોંગડા ખાડીને કીનારે બેસીને પોતાનાં ગામોની ઝાંખી કરતાં હતાં. દરરોજ સમાચાર મળતા રહેતા હતા. કેટલાક સાહસીકો ઘર સુધી જઈ પણ આવતા. દેલવાડામાં રહેતા સાથીઓને અને ગામનાં ભાઈબહેનોને મળવાની ઈચ્છા અમને થાય તે સ્વાભાવીક છે. તેથી અમે ગમે તેમ કરીને દેલવાડા પહોંચ્યા. હું ડાહ્યાભાઈ દયાળજીને ત્યાં રહ્યો. એમનું કુટુંબ મોટું હતું, અમે પણ દસેક જણ હોઈશું. અમારી ખાવાની, નહાવાની, રહેવાની અને કપડાં ધોવાની બધી વ્યવસ્થા આ ઘરમાં થતી. આ પ્રદેશનાં લોકો આતીથ્ય માટે જાણીતાં હતાં, પણ અમે જ્યારે એ અનુભવ્યું ત્યારે અમારું માથું આ લોકોની ઉન્નત ભાવના આગળ નમ્યું. અમારામાં કેટલાક વોરંટવાળા હતા. તેમની પોલીસ તપાસ કરતી હતી. પરંતુ  પ્રજા ભલે ગાયકવાડી હોવા છતાં તેમના દીલમાં પણ દેશની ભાવના પડેલી હતી. તેઓ લડતમાં પણ અમારી સાથે હતા. એમાં ભાઈશ્રી ડાહ્યાભાઈ દયાળજી, શ્રી ડાહ્યાભાઈ બુધીભાઈ, શ્રી વલ્લભભાઈ, શ્રી ગોવિંદભાઈ, શ્રી સોલંકી, શ્રી હરિભાઈ, શ્રી નાથુભાઈ જીવાભાઈ વગેરે અમારા ભાંગફોડના કાર્યક્રમોમાં પણ ભાગ લેતા. કેટલાક પકડાયા પણ હતા અને ભારે જુલમનો ભોગ થઈ પડ્યા હતા.

એક દીવસ સાદા વેશમાં પોલીસના માણસો આવ્યા, અને હું જે ઘરમાં રહેતો હતો તે ડાહ્યાભાઈના ઘરમાં તપાસ કરી. અમને તુરત જ ખબર આપવામાં આવી. અમે માળના પાછળના ભાગમાંથી નીચે કુદી પડ્યા અને છટક્યા. પોલીસના હાથમાં પછી શું આવે!

Bhumi Pooja – ભુમીપુજા

એપ્રિલ 26, 2013

Bhumi PujaBhumi Pooja – ભુમીપુજા

ભુમીપુજાની વીધી  જોવા માટે ક્લીક કરો.Bhumi Puja

Funeral Service – અંતીમ ક્રીયાવીધી

એપ્રિલ 25, 2013

Funeral Service – અંતીમ ક્રીયાવીધી

PDF ફાઈલ જોવા માટે આ લીન્ક પર ક્લીક કરો.Antim Kriyavidhi અંતિમ ક્રિયા વિધિ

પ્રકરણ ૪ : જલાલપોર કાંઠાવીભાગના શહીદો

એપ્રિલ 24, 2013

આઝાદીની લડતનાં સંસ્મરણો – ગોસાંઈભાઈ છીબાભાઈ પટેલ

પ્રકરણ  ૪ : જલાલપોર કાંઠાવીભાગના શહીદો

મેં અહીંસક રીતે લડત લડવી તેનું એક નાનું પુસ્તક લખી નાખ્યું હતું. આજે પણ મને લાગે છે કે ખુબ વ્યવસ્થીત રીતે લખાયું હતું. તે પુસ્તક મેં મારા મીત્રને  સોંપ્યું. અને અમે નીકળ્યા. સીધે રસ્તે તો અમે જઈ શકતા નહોતા. પોલીસ અમને શોધતી હતી. વાંકાચુકા રસ્તે અમે ખડસુપા પહોંચ્યા. લોકો અમને પુછતા. અમે જવાબ આપતા. લોકો તાકીને અમને જોયા કરતા. ખડસુપામાં પુરુષોત્તમભાઈ બોર્ડીંગમાં ભણેલા એટલે તેમના ઘણા ઓળખીતા હતા. અમે એક ઓળખીતાને ત્યાં રહ્યા. પછી અમે ગમેતેમ કરીને નવસારી પહોંચ્યા. ત્યાં નાનુવાડીમાં અમે સ્વ. રઘુનાથજીને મળ્યા અને પોલીસોનું દમન અટકાવવા ઘટતું કરવા જણાવ્યું. તેઓએ તેમ જ બીજાઓએ કલેક્ટરને મળીને બલુચી પોલીસો પાછા ખેંચવાની વીનંતી કરી. ત્રણ દીવસ બાદ બલુચી પોલીસોને પાછા ખેંચવામાં આવ્યા અને બીજા પોલીસો મુકવામાં આવ્યા.

અમારા વીદ્યાર્થી મંડળની લાયબ્રેરીને બાળવામાં આવી. પુસ્તકો, બારીબારણાં, થાંભલા વગેરે પણ જલાવવામાં આવ્યાં, કેમ કે લાયબ્રેરી એ લડતનું કેન્દ્ર હતું. અમે ત્યાંથી પત્રીકા કાઢતા હતા. જ્યાં સરસ્વતીની ઉપાસના થતી તે લાયબ્રેરીમાં પોલીસોને રાખવામાં આવ્યા. ગામ પર રુપીયા ૨૦,૦૦૦નો પ્યુનીટીવ (દંડનાત્મક) ટેક્સ નાખવામાં આવ્યો.

ઘાયલ થયેલા ભાઈઓમાંથી ત્રણ ભાઈઓ જુદા જુદા દીવસના આંતરે શહીદીને વર્યા. આ શહીદોની સ્મશાનયાત્રા અપુર્વ હતી. નવસારીના કોઈ નાગરીકને આવું માન નહોતું મળ્યું. હજારો લોકોએ શહીદોને વંદના કરી પુષ્પો વરસાવ્યાં. વીરાવળના સ્મશાન ઘાટે તેમને દાહ દેવામાં આવ્યો. જનતાએ શહીદોને અશ્રુભીની અંજલી આપી. ત્રણ શહીદોમાં એક હતા કરાડીના શ્રી મોરારજીભાઈ પોચિયાભાઈ – દિવાનજીભાઈના શીષ્ય શ્રી કાંતિભાઈ – ખાદીકાર્યકર તેમના પીતાજી, બીજા હતા શ્રી રણછોડભાઈ લાલાભાઈ, તેઓ તો જુવાન હતા. ત્રીજા હતા મટવાડના શ્રી મગનભાઈ ધનજીભાઈ.

નીચેના પાંચ ભાઈઓને ગોળી વાગી હતી, પણ તેઓ બચી ગયા હતા.

(૧) સ્વ. રણછોડભાઈ લાલાભાઈ , મટવાડ

(૨) સ્વ. પ્રેમાભાઈ છીકાભાઈ, મછાડ

(૩) શ્રી ભવનભાઈ છીકાભાઈ, મછાડ

(૪) શ્રી ભીખાભાઈ રવજીભાઈ, કરાડી

(૫) શ્રી મંગાભાઈ ગોવિંદભાઈ, સામાપોર.

બીજા કેટલાક સાધારણ ઘવાયા હતા. આમાં સ્વ. રણછોડભાઈ લાલા વયોવૃદ્ધ હતા. તેઓને પગમાં ગોળીથી થયેલા જખમથી તેઓ જીંદગીભર હેરાન થયા હતા, અને તેને લીધે જ કંઈક અકાળે મૃત્યુ પામ્યા હતા.

Conception

એપ્રિલ 20, 2013

We recommend consulting your health provider to treat any disorder. The purpose of this information is purely educational.

Conception:

(1)    If in the problem of conception the reason is low count of sperm, then eat ripe banyan tree fruits with milk. It may also help taken boiled water with young leaves or descending outer roots of banyan tree.

(2)   A woman should take banyan tree fresh young shoots pounded in water to help in conception, as it is good to reduce inner body heat and may stop miscarriage. It also nourishes embryo and it may grow very well without any problem.

(3)   Banyan tree fruit powder taken by both man and woman regularly may increase possibility of conception, as it helps in cooling down internal organs like uterus. There is a saying, “Those who eat banyan fruits have children.” (Je khaay tetaa tene thaay betaa.)

(4)   A woman may conceive if she drinks milk boiled with banyan tree tender leaves and put few drops of milk thoroughly mixed with same kind of leaves or tender descending outer root shoots of banyan tree in to each nostril.

(5)   Mix NAGKESAR (a tree with fragrant flowers) seeds and lump sugar in equal weight and make powder of it. Take a table spoon of it with milk before eating anything in the morning that is empty stomach regularly if a woman would like to have children. A certain kind of barrenness may be cured by this.

(6)   Swallow all the seeds of a citron fruit with water or milk, or take its powder. A woman may conceive by this. If it does not succeed in a month, she should continue the following month.

We recommend consulting your health provider to treat any disorder. The purpose of this information is purely educational.

Normal
0

false
false
false

EN-NZ
X-NONE
HI

/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:”Table Normal”;
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-priority:99;
mso-style-qformat:yes;
mso-style-parent:””;
mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;
mso-para-margin-top:0cm;
mso-para-margin-right:0cm;
mso-para-margin-bottom:10.0pt;
mso-para-margin-left:0cm;
line-height:115%;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:12.0pt;
font-family:RamKirti;
mso-fareast-language:EN-US;}

પ્રકરણ ૩ : પોલીસોનો અત્યાચાર

એપ્રિલ 19, 2013

આઝાદીનાં સંસ્મરણો લેખક ગોસાંઈભાઈ છીબાભાઈ પટેલ

પ્રકરણ  ૩ : પોલીસોનો અત્યાચાર

મોસમમીયાએ તાલુકાના પોલીસમથકે સવારે જ ખબર આપી દીધી હતી. મોસમમીયાની દાનત સભા વખતે જ વધુ પીલસોને લાવી લોકોને લાઠી અને ગોળીનો સ્વાદ ચખાડવાની હતી. તે કહેતો, “આ બધા સ્વરાજ લેવા નીકળી પડ્યા છે? ચકલીને દાંત ઉગશે ત્યારે સ્વરાજ મળશે. ચળવળીયાની હું ખો ભુલાવી દઈશ. નહીં તો મારું નામ મોસમમીયા નહીં.” મોસમમીયાએ ફોજદારને ઉશ્કેરવા પ્રયત્ન કર્યો. પરંતુ ફોજદાર ગભરાતો હતો. તે કાંઠાના લોકોને જાણતો હતો. તેને મટવાડ ગયા વીના છુટકો નહોતો પણ તે સીધી અથડામણ ટાળવા ઈચ્છતો હતો. સભા પુરી થાય તે અરસામાં તેણે મટવાડ પહોંચવાનું વીચાર્યું અને એક પલટન સાથે તે મટવાડ પહોંચવા નીકળ્યો. રસ્તામાં તેને કેટલાક લોકો પણ મળ્યા. પરંતુ કોઈએ માહીતી આપી નહીં. ગોળીબારથી ઘાયલ થયેલાને લઈ જતા ભાઈઓ પણ મળ્યા. તેમને પુછ્યું તો જણાવ્યું કે, “માંદા માણસને લઈ જઈએ છીએ.” એવો જવાબ મળ્યો. મટવાડ આવ્યા ત્યારે જ ખબર પડી કે ગોળીબાર થયો છે અને કેટલાક ઘાયલ થયા છે. શીકાર છટકી ગયો એમ લાગ્યું. પોલીસ ગેટ પર પહોંચ્યા તો ખબર પડી કે એક પોલીસ ગંભીર રીતે ઘવાયો છે. બીજા પોલીસોને પણ વત્તીઓછી ઈજા થઈ છે, અને પોલીસોની બંદુક પણ ઝુંટવી લેવામાં આવી છે. ઘવાયેલા પોલીસને સારવાર માટે નવસારી ઈસ્પીતાલમાં ખસેડવામાં આવ્યો.

પોલીસની વધુ કુમક મંગાવવામાં આવી. અને મધરાતથી પોલીસે દરોડા પાડવા શરુ કર્યા. ખાસ આગેવાનોને ઘર પ્રથમ દરોડા પડ્યા. શરુઆત મારા સાથી શ્રી દયાળભાઈ મકનજીના ઘરથી કરી. તેઓ મળ્યા નહીં એટલે તેના પીતાજી મકનકાકાને મારવામાં આવ્યા. મારે ત્યાં મારા પીતાજી અને નાના ભાઈ રામુને પકડવામાં આવ્યા. સવાર સુધીમાં તો પોલીસે ૫૦-૬૦ ભાઈઓને પકડ્યા અને પોલીસ ગેટ આગળ રાખ્યા. કેટલાકને માર્યા પણ ખરા. બીજે દીવસે બલુચીઓ આવ્યા. તેમણે ગામમાં હાહાકાર મચાવ્યો. ગમેતેના ઘરમાં ઘુસીને લુંટ ચલાવી. છત્રી, ફાનસ, ઘડીયાળ જેવી ચીજો પણ છોડી નહીં. બહેનોની સાડીઓ પણ ઉપાડી ગયા. કેટલીક જગ્યાએ દુધ-દહીં પણ પી ગયા. બહેનો પર અત્યાચારના સમાચારો પણ મળ્યા. બીજી બાજુ નવસારી જતા કેટલાક કાર્યકરોને પણ રસ્તામાં પકડી લેવામાં આવ્યા. ઘાયલ થયેલા ભાઈઓને નવસારીમાં સરકારી ઈસ્પીતાલમાં ખસેડવામાં આવ્યા. તેમની સારવાર કરવામાં ડૉક્ટરોએ કશી કમી ના રહેવા દીધી. લોકોએ ફળો તેમ જ ખાવાનું વગેરે પુરું પાડ્યું. દરમ્યાન મારા મીત્રને ત્યાં મારા સાથીઓ શ્રી પુરુષોત્તમભાઈ અને હીરાભાઈ મકનજી આવ્યા. તેમણે દમનની વાતો કહી. શું કરવું તે સુઝતું નહોતું. અમે નવસારી જવાનું વીચાર્યું.

પ્રકરણ ૨ : પોલીસોનો ગોળીબાર અને ભુગર્ભવાસ

એપ્રિલ 16, 2013

આઝાદીની લડતનાં સંસ્મરણો-ગોસાંઈભાઈ છીબા

પ્રકરણ  ૨ : પોલીસોનો ગોળીબાર અને ભુગર્ભવાસ

પોલીસો સાથે અથડામણ થશે એ બધું જાણવા છતાં હજારો પગો ઉત્સાહથી આગળ વધતા હતા. બ્યુગલો વાગતાં હતાં. પોલીસગેટ તરફ ન જવાનું રાખ્યું હતું છતાં પોલીસગેટના વીસ્તારમાંથી લોકો તરત ખસ્યા નહીં. લોકો અમને અનુસરશે એમ માની અમે કેટલાક આગેવાનો આગળ ચાલ્યા. ત્યાં તો એક બહેને સમાચાર આપ્યા કે સામાપોરના એક કીશોરનો બીલ્લો પોલીસે ખુંચવી લીધો છે, અને તેને મારવામાં આવ્યો છે. આ સાંભળતાં જ લોકો બેકાબુ બન્યા. કૉર્ડનો ભેદી નાખવામાં આવી અને પોલીસગેટ તરફ ધસારો થયો. પોલીસો પણ લાઠી અને બંદુકો લઈને સામા આવ્યા. કેટલાક આગેવાનોએ પોલીસોને ચાલ્યા જવાની અને અથડામણ ટાળવાની વીનંતી કરી પરંતુ પોલીસોએ તેમના પર લાઠીના ફટકા લગાવ્યા. બસ થઈ રહ્યું, લોકો પોલીસો પર તુટી પડ્યા. ભારે ઘમસાણ મચી રહ્યું. અમે પણ દોડતા આવી પહોંચ્યા. ત્યારે મેં કેટલાક યુવાનોને પોલીસ સાથે ભીડાતા જોયા. એવામાં એક પોલીસે છટકીને ગોળીબાર કર્યો. છતાં બ્યુગલો વાગતાં રહ્યાં. ગોળીબાર થાય એટલે લોકો પોકાર કરતાં “ખાલીબાર”. એક પછી એક બત્રીસ ગોળીબાર થયા. એમાં આઠ જણ ઘવાયા. વાતાવરણમાં સન્નાટો છવાઈ ગયો. ઘાયલ થયેલાને તુરત જ સારવાર માટે ખસેડવામાં આવ્યા. એક યુવાન લાયબ્રેરીના સામેના ખુણામાં ઘવાઈને પડ્યો હતો. પોલીસે તેના પગમાં બેયોનેટનો ઘા કર્યો હતો. ત્યાં સામે જનાર પર પોલીસ બંદુક તાકી રહ્યો હતો. આખરે બહેનોએ હીંમત કરી અને જાનની પરવા કર્યા વીના ઘાયલ થયેલા વીરને ઉપાડ્યો. લોકો વીખેરાયા.

મને ગોળી ઝીલવાની તમન્ના હતી. પાસેના વાડામાંથી હું ખસતો ન હતો. આખરે અમારા એક વડીલે મને બોલાવી લીધો. અમારી બાજુમાં થઈને ગોળી છનન્ કરતી ગઈ પણ ગોળી ખાવાનું મારા ભાગ્યમાં નહોતું. બોરી ફળીયાનાં એક બહેન શ્રી વાલીબહેન પરસોત્તમના હાથમાં એક ઝુંટવેલી બંદુક હતી. અમારા જ સાથી શ્રી હીરાભાઈ મકનજી એક બંદુકને એક થડ સાથે ફટકારતા હતા. તેઓ બંદુકને તોડી નાખવા માગતા હતા.

આખરે મને ઘરે લઈ જવામાં આવ્યો. મને કંઈ વાગ્યું નહીં તેનો મને ભારે ખેદ હતો. ઘરે ગયો. સૌ ચીંતાતુર હતાં. મને કહેવામાં આવ્યું કે બધા ગામ છોડી ગયા છે. કોઈ દેલવાડા તરફ તો કોઈ તવડી તરફ તો કોઈ નવસારી તરફ, આ બધા ગાયકવાડી પ્રદેશો હતા. મેં પ્રથમ તો જવા ના પાડી. છેવટે મને સમજાવવામાં આવ્યો અને મેં ગામ છોડવાનું સ્વીકાર્યું. પહેરેલે કપડે માતા, પીતા, ભાઈ, બહેન, પત્ની અને બાળક બધાંની ભારે હૈયે વીદાય લીધી. કોણ જાણે ક્યારે મળવાનું થશે!

જીવતાં મળાશે કે કેમ તેની પણ શંકા હતી. મેં મારા મીત્ર મોટી કકરાડના શ્રી રામભાઈ નાનાભાઈને ત્યાં જવાનું વીચાર્યું. મારી સાથે મારા કાકાભાઈ ભાણાભાઈ હતા. તેમને કોઈ જાતનો ભય નહોતો. ગામમાં સ્મશાનની શાંતી હતી. કુતરાં ભસતાં હતાં અને વાતાવરણ વધુ ઘેરું બનતું હતું. આકાશ ચોખ્ખું હતું. અમે અવંકો રસ્તો લીધો. મધરાતની સુમારે હું રામભાઈને ત્યાં પહોંચ્યો. બનેલા બનાવની તેમને પણ ખબર હતી. ગામમાં શું થયું હશે તેની ચીંતામાં રાત વીતી.

 

મહાદેવનાં ૧૦૮ નામો: 108 Names of Mahadeva

એપ્રિલ 14, 2013

મહાદેવનાં ૧૦૮ નામો: 108 Names of Mahadeva

મેં જ્યારે મારો બ્લોગ શરુ કરેલો ત્યારે આરોગ્ય, ધર્મ અને અન્ય વીષયો માટે ત્રણ અલગ અલગ બ્લોગ બનાવ્યા હતા. મને લાગે છે કે મારે બધું એક જ બ્લોગ પર મુકવું જોઈતું હતું. આથી ધર્મ બાબતના મારા બ્લોગની બધી વીગતો હવે મારા આ બ્લોગ પર મુકવાનું વીચારું છું. આ માહીતી આપવા પાછળનો મારો આશય લોકો પોતે ધાર્મીક વીધીઓ કરી શકે એ જ છે. મારા કંપ્યુટરમાં આ વીગતો કક્કાવાર ગોઠવેલી છે, આથી એ મુજબ શરુઆત કરું છું. PDF ફાઈલ જોવા માટે નીચેની લીન્ક પર ક્લીક કરો. Click on the following link to read PDF file. :

108 Names of Mahadev

Body Heat

એપ્રિલ 10, 2013

We recommend consulting your health provider to treat any disorder. The purpose of this information is purely educational.

Body Heat

(1)    Boil a dry fig and 5 to 10 almonds in milk and add some sugar to drink in the morning. This may help in heat complain.

(2)   Eating cucumber slices sprinkling lump sugar powder on it for seven days may help in body heat problem.

(3)   Put banyan tree leaf on top of head and then put on your cap, hat, scarf or helmet during hot days. This may protect you from hot sun.

(4)   Drinking amaranthus tenuifolius(TANDALJO) juice adding some lump sugar powder to it may help in body heat.

(5)   Orange helps in getting rid of excessive body heat.

(6)   Drink water boiled with banyan tree bark to pacify  heat of abdomen and intestines.

(7)   Soak raisins, funnel seeds, coriander seeds and lump sugar over night in cold water. Crush all in the morning by hand or using a liquidizer and drink strained water. This may help in abdomen heat and stigma in mouth.

(8)   Drink a glass of milk for a month adding a teaspoon pedalium murex (thorny shrub-GOKHRU) powder, one and a half teaspoon lump sugar powder and two tea spoon ghee to cure boil caused by internal body heat.

(9)   Add 100 grams jiggery to 100 grams grated carrots and boil it to cook thoroughly at night. Put thin silver foil over it in the morning and eat to cure inner body heat.

(10)          Drink about half a cup neem leaves juice adding sugar lump powder  to help in inner body heat.

(11)Pound 8 to 10 basil leaves, 4 to 5 black peppers and 3 almonds all together and mix in a glass of water. Drink it in the morning for 21 days to get rid of inner body heat. It may also help in heart diseases and improve memory.

પ્રકરણ ૧ : મટવાડની સભા

એપ્રિલ 8, 2013

આઝાદીની લડતનાં સંસ્મરણો

અવીસ્મરણીય ૧૯૪૨

  • ગોસાંઈભાઈ છી. પટેલ

પ્રકરણ  ૧ :  મટવાડની સભા

તા. ૧૯-૮-’૪૨ની સવારે ભારત વીદ્યાલય, કરાડીમાંથી ભાઈઓનું સરઘસ નીકળ્યું. ગીતો ગાતું અને સુત્રો ઉચ્ચારતું તે મટવાડ પોલીસ ચોકી પાસે આવ્યું. ત્યાં પોલીસોએ સરઘસ પર લાઠીમાર કર્યો. આ લાઠીમારે કાંઠાવીભાગના સ્વમાન પર ઘા કર્યો. સમાચાર વાયુવેગે પ્રસરી ગયા. લાઠીમારનું વેર લેવાની ભાવના જાગી ઉઠી. આ લાઠી મારનારાઓનો વીરોધ કરવા તા. ૨૨-૮-’૪૨ના રોજ સમગ્ર કાંઠાવીભાગની જાહેર સભા બોલાવવામાં આવી.

આ લડતમાં અમારા જેવા કેટલાક અહીંસાની મર્યાદામાં રહીને લડતનું સંચાલન કરવા ઈચ્છતા હતા. કેટલાકને એવી કોઈ મર્યાદા ગમતી ન હતી. તા. ૨૨મીએ પોલીસથાણા પર હલ્લો લઈ જવાની વાત વહેતી થઈ. કેટલાકે મરચાની ભુકી તૈયાર કર્યાની વાત પણ જાણી. પીસ્તોલનો પણ ઉપયોગ થશે એવું સાંભળ્યું. પોલીસથાણા પર હલ્લો થાય તો સરકાર આ વીભાગ પર તુટી પડે અને લડતને કચડી નાખે. આવો હલ્લો એકી વખતે અનેક જગ્યાએ થાય તો જ એમાં કાંઈ સફળતા મળે.

હું અને મારા સાથી શ્રી દયાળભાઈ મકનજી પટેલ ખાદી કાર્યકર સ્વ. દિલખુશભાઈ દીવાનજીને મળ્યા. તેમને અમે જણાવ્યું કે તા. ૨૨મીએ તોફાન થવાનો સંભવ છે. તે દીવસની સભામાં આપ આવો તો સારું. એમણે પણ હીંસા થાય એવી વાતો સાંભળી હતી. પરંતુ સભામાં આવવા સંમત થયા નહીં. અમે ભારત વીદ્યાલય કરાડીના આચાર્ય સ્વ. મણિભાઈ શનાભાઈ પટેલને પણ મળ્યા. તેમની સાથે પોલીસથાણા પર હલ્લો લઈ જવાના પ્રશ્નની ચર્ચા કરી. અમારી દલીલનો તેમણે અમુક અંશે સ્વીકાર કર્યો અને જનતાને ઉતાવળીયું પગલું ન ભરવા તા. ૨૨મીની સભામાં સમજાવવું એવું વીચાર્યું. અમે અમારી વેતરણમાં હતા ત્યારે બીજા પોતાની જ વેતરણમાં હતા. રજપુતો યુદ્ધમાં જવા તૈયારી કરતા તેવો જ ઉત્સાહ હતો. ૨૨મીએ કોઈ નવાજુની થશે એવી સૌને શંકા હતી.

આખરે ઈતીહાસમાં અમર થવા સર્જાયેલ ૨૨મી ઑગષ્ટનું પ્રભાત ઉગ્યું. મટવાડનો પોલીસપટેલ મોસમમીયો તેની ઘોડી પર બેસીને તાલુકાના પોલીસથાણે વધુ પોલીસ બોલવાવા ઉપડી ગયો હતો. સભા બપોરે હતી. ગામેગામથી વીદ્યાર્થીઓ, યુવાનો, ભાઈઓ અને બહેનો, વૃદ્ધો અને બાળકો સરઘસ આકારે આવ્યાં. અનેક રાષ્ટ્રધ્વજો ફરકતા હતા. બ્યુગલો વાગતાં હતાં. ગગનભેદી સુત્રોચ્ચાર થતા હતા. ત્યારે સભા થઈ. પોલીસના લાઠીમારને વખોડવામાં આવ્યો. પોલીસપટેલ, તલાટી વગેરેના રાજીનામાની ઝુંબેશ ચાલુ રાખવાનું વીચાર્યું. પોલીસ સાથે અથડામણમાં ન આવવા પણ આગ્રહ કરવામાં આવ્યો. દેશભરમાં ચાલતી લડતનો પણ ખ્યાલ આપવામાં આવ્યો. સભા પુરી થયા પછી સામાપોર અને દાંડીનાં ભાઈબહેનોને પોલીસો અટકાવશે એવી વાતો સભામાં આવી. વળી પોલીસો રતનશા પારસીના પીઠામાં દારુ પી આવ્યા છે અને આજે ગોળીબાર થશે એવી ધમકી ઉચ્ચારી છે એવી વાતો પણ આવી. પોલીસો દમનના હુકમની રાહ જ જોતા હતા. આખરે સભામાં નક્કી કર્યું કે સામાપોર દાંડીનાં ભાઈબહેનોએ પોલીસગેટની પાસેથી જતા રસ્તા પર થઈને ન જવું. પરંતુ વહાણફળીયા તરફ જતી નાળમાં થઈને જવું. પોલીસગેટ તરફ સ્વયંસેવકોએ કોઈને જવા ન દેવા એવું નક્કી થયું. જેઓ તૈયારી કરીને આવ્યા હતા તેમણે તો પોલીસગેટ તરફ જવું જ હતું. સૌને વીખેરાઈ જવાની સલાહ આપવામાં આવી. પણ કોઈ વીખેરાયું નહીં. સહુ સામાપોર  દાંડીના ભાઈઓની સાથે ચાલવા લાગ્યાં. આ કુચ હું કદી પણ ભુલી શકું એમ નથી.