આઝાદીની લડતનાં સંસ્મરણો – ગોસાંઈભાઈ છીબાભાઈ પટેલ

પ્રકરણ  ૭ : સોડીયાવડનો પ્રસંગ

અમારામાંથી કેટલાક કરાડી ધલ્લેફળીયે રહેતા. તેઓ એક ઘરમાં સુતા હતા ત્યારે તેમની ધરપકડ કરવામાં આવી. શ્રી દયાળભાઈ કેસરી, શ્રી જેરામભાઈ સુખાભાઈ, સ્વ. રામભાઈ ઉંકાભાઈ અને શ્રી નારણભાઈ ઉંકાભાઈ ઉંઘતા ઝડપાઈ ગયાના સમાચાર અમે સુતા હતા ત્યાં જ અમને મળ્યા. ભાઈશ્રી રવજીભાઈ અને રણછોડભાઈ એની ખાતરી કરી આવ્યા. તેમણે જણાવ્યું કે કોઈએ આપેલી બાતમીને આધારે વેઠીયાઓની મદદથી દરોડો પાડવામાં આવ્યો હતો. તેઓને પકડીને મટવાડ લઈ જવામાં આવ્યા. આ ભાઈઓને જ્યારે જલાલપોર પોલીસથાણે લઈ જાય ત્યારે હુમલો કરી તેમને છોડાવવા એવો વીચાર અમને સુઝ્યો. તુરત જ સંદેશવાહકો મોકલવામાં આવ્યા. અમે કરાડીની સીમમાં રવજીભાઈના ખેતરે મળ્યા. કોઈ પણ ભોગે કેદીઓને છોડાવવા એવો અમે નીરધાર કર્યો. કેદીઓને કયે રસ્તે લઈ જવાના છે તેની તપાસ માટે અમે બે ભાઈઓને મોકલ્યા. તેમના તરફથી સંદેશો આવ્યો કે મોટી સડક પર થઈને ગાલ્લામાં બેસાડીને લઈ જવાના છે. સોડીયાવડ આગળ હુમલો કરવો એવું અમે વીચાર્યું. પોલીસોને બાંધી દેવા અને કેદીઓને છોડાવવા એવું અમે ગોઠવ્યું. તે વખતે જુવારની કાપણી ચાલતી હતી. ધોળે દીવસે આ સાહસ કરવાનું હતું. અમે જુદી જુદી ટોળીમાં વહેંચાઈ ગયા. રસ્તામાં મારું ખેતર પણ આવતું હતું. ત્યાં થઈને નીકળ્યો. મારાં પત્ની વગેરે હતાં. તેમને અમારા કાર્યક્રમનો અણસારો આવવા દીધો નહીં. અમે સોડીયાવડ આગળ પહોંચ્યા. અમે થોડા જ હતા. કેટલાક મીત્રો સમયસર આવ્યા નહીં. અમે સોડીયાવડની દીવાલે લપાયા. કેદીવાળું ગાડું ત્યાં આવે ત્યારે હુમલો કરવાનો હતો. સૌથી આગળ શ્રી રવજીભાઈ છીબાભાઈ હતા. પછી સ્વ. રણછોડભાઈ રવજીભાઈ હતા. પછી શ્રી નરસિંહભાઈ મંગાભાઈ હતા. પછી અમે હતા. કેટલાકે ઓળખાય નહીં તે માટે બુકાની બાંધી હતી. એવામાં કેદીને લઈને બે બાળદગાડી આવી. એકમાં કેદીઓ અને પોલીસો હતા, અને બીજામાં કેદીનાં કુટુંબીજનો અને બે નામીચા વેઠીયા વગેરે હતા. કોથમડીનો એક મુસ્લીમ ત્યાં હતો. તેને અમે પરબમાં બેસાડી દીધો હતો. પાણી પીવા માટે કાફલો અટક્યો એટલે અમે તુરત જ હુમલો કર્યો. પણ અમારામાંથી નરસિંહભાઈ મંગાભાઈએ હવામાં પીસ્તોલ ફોડી એટલે અમારી પાછળના ભાઈઓને એમ થયું કે પોલીસે ગોળીબાર કર્યો. એટલે તેઓ પાછા હટ્યા. બાકીના ચારપાંચ જણ આગળ વધ્યા. તેઓએ કેદીવાળા ગાલ્લા પર હલ્લો કર્યો અને કેદીઓને છોડાવવા પ્રયત્ન કર્યો. એટલે પોલીસ કુદી પડ્યા અને ઝપાઝપી થઈ. એમાં મુખ્યત્વે રવજીભાઈ, રણછોડભાઈ રવજીભાઈ અને મોખલેવાળા સ્વ. છગનભાઈ રણછોડભાઈ હતા. આ ઝપાઝપી દરમ્યાન મેં જોયું કે એક બંદુકવાળો પોલીસ છટકીને દુર ગયો. મને લાગ્યું કે હવે મટવાડનું પુનરાવર્તન થશે. એને જો નહીં અટકાવવામાં આવે તો નક્કી ગોળીબાર કરશે અને અમારા પર ગોળી છોડશે. ક્ષણવારમાં મેં વીચાર કરી લીધો અને દોડીને પોલીસની બંદુકને વળગી પડ્યો. પોલીસ મારાથી ઉંચો અને બળવાન હતો. તેણે બહુ પ્રયાસો કર્યા, પણ મેં બંદુક છોડી નહીં. એટલે તેણે મેં પકડી રાખેલી બંદુક મારા માથા પર ઝીંકવા માંડી. માથામાંથી લોહી નીકળ્યું. અમારું આ દ્વંદ્વયુદ્ધ ચાલતું હતું તેવામાં મારા સાથીઓનું ધ્યાન ગયું અને તેમાંથી સ્વ. ઉંકાભાઈ ભીખાભાઈએ અને શ્રી નરસિંહભાઈ મંગાભાઈ વગેરેએ પોલીસ પર હુમલો કર્યો. એટલે મેં પોલીસ પાસેથી બંદુક ખુંચવી લીધી. પછી અમે ભાગ્યા. આ હુમલામાં ભાઈશ્રી નરસિંહભાઈને હાથમાં કાંટો વાગ્યો અને હાથમાંની પીસ્તોલ ત્યાં પડી ગઈ હતી. મારા હાથમાં બંદુક હતી. પોલીસ શુન્યમનસ્ક બની જોયા કરતા હતા. બંદુક નવી જ હતી. અમે તે એક ખેતરમાં દાટી દીધી. દુર સુધી અમે ભાગ્યા, પછી વીસામો કર્યો. રાત્રે અમે છુટા પડ્યા. મને માથામાં ઘા પડ્યો હતો. તેમાં એક ઝાડનો પાલો વાટીને ભર્યો. મને સ્વ. મગનભાઈ કેશવભાઈના ખેતરમાં રાખવામાં આવ્યો. આ ખતેરમાં હું ત્રણેક દીવસ પડી રહ્યો. બહુ થોડા લોકો આ જાણતા હતા.  મગનભાઈના ઘરથી ખાવાનું આવતું હતું.

કેદીઓમાંથી ફક્ત દયાળભાઈ કેસરી ભાગી છુટ્યા હતા. બીજા ભાઈઓએ ભાગવાનું સાહસ ન કર્યું. તેમને પોલીસથાણે લઈ જઈને બાતમી માટે ખુબ માર માર્યો. પણ તેઓએ અમારામાંથી કેટલાકને ઓળખ્યા હોવા છતાં જરા પણ માહીતી ન આપી, અને ખુબ સહન કરવું પડ્યું. અમારા ગામના સ્વ. ગાંડાભાઈ છીબાભાઈ પોલીસોને રસ્તે મળ્યા હતા, એટલે પોલીસે તેમને શક પરથી પકડ્યા અને તેમને એટલો બધો મુઢ માર માર્યો કે વાદળ થાય ત્યારે ’૪૨ને યાદ કરતા. તેમણે પણ કશી માહીતી આપી નહીં. સરકારે આ બનાવને ખુબ ગંભીર ગણ્યો. સરકારે પાછળથી પકડાયેલા ભાઈઓ પર આ કેસ દાખલ કર્યો, અને તે દીવસોમાં આ કેસ ‘સોડીયાવડ કેસ’ તરીકે પ્રખ્યાત થયો. એમાં અમારા બચાવપક્ષે ભરુચના રાષ્ટ્રવાદી વકીલ સ્વ. મોતીભાઈ વીણે બચાવ કર્યો હતો.

Advertisements

ટૅગ્સ:

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s


%d bloggers like this: