સ્વ. સોમાભાઈ ભાણાને શ્રદ્ધાંજલિ

સ્વ. સોમાભાઈ ભાણાને શ્રદ્ધાંજલિ

આ વર્ષના જુલાઈ માસમાં અમારા ગામના વડીલ સોમાભાઈ ભાણાનું લગભગ 97 વર્ષની પાકટ વયે નીધન થયું. સોમાભાઈ પહેલાં નાઈરોબી, કેન્યામાં હતા અને ત્યાર બાદ લેસ્ટર, ઈન્ગ્લેન્ડમાં વર્ષો સુધી રહ્યા. અંતીમ વેળા તેઓ ગામમાં હતા. ઈન્ગ્લેન્ડમાં બોદાલીના મંડળે એમની શ્રદ્ધાંજલી મીટીંગ રાખી હતી, તે સમયે મેં શ્રદ્ધાંજલીના જે શબ્દો લખી મોકલ્યા હતા તે આ સાથે મારા બ્લોગ પર મુકું છું.

સ્વ. સોમાભાઈ ભાણાને શ્રદ્ધાંજલિ

સોમાભાઈ ભાણા આપણા બોદાલી ગામના એક બહુ જ સન્માન્ય વ્યક્તિવિશેષ હતા. એમના જવાથી બોદાલી ગામને તો ખરેખર બહુ મોટી ખોટ રહેવાની. પ્રભુ એમની બ્રહ્મપ્રાપ્તિની યાત્રા શીઘ્ર, સરળ અને નિષ્કંટક બનાવે એવી હાર્દિક પ્રાર્થના.

સોમાભાઈનાં માબાપ એમને બહુ જ નાના મુકીને સ્વર્ગવાસી થયાં હતાં, આથી તેઓ અમારા મહોલ્લામાં અમારી લગભગ  પાડોશમાં જ મામાના ઘરે મોટા થયેલા. ફકીરકાકા એમના મામા. આથી મારા પિતાજીને પણ સોમાભાઈ મામા કહેતા. આમ ઉંમરમાં સોમાભાઈ મારા કરતાં ખાસા મોટા હોવા છતાં મારા તો ભાઈ થતા હતા. વળી સોમાભાઈએ અમારા મહોલ્લાના ઋણના સ્વીકાર તરીકે અમારે ત્યાં પણ એમનાં માતા-પિતાની સ્મૃતિમાં બાંકડો મુકાવ્યો છે.

સોમાભાઈનાં અનેકવિધ સેવાનાં કાર્યોથી તો માત્ર આપણા ગામનાં જ નહીં, પણ આપણા વિસ્તારનાં એટલું જ નહીં દૂર દૂર સુધીનાં લોકો પરીચિત છે. જેમ કે ‘કોળી કોમનો ઐતિહાસિક પરિચય’ (જેનું સંપાદન સૌરાષ્ટ્રવાસી ભાઈએ કર્યું છે.) પુસ્તકમાં પણ એમના ફોટા સહીત કોળી કોમના એક અગ્રણી અને દાનવીર તરીકેની નોંધ લેવામાં આવી છે.

મારે સોમાભાઈ વિશે એક બીજી વાત કદાચ બહુ ઓછા લોકો જાણતા હશે તે જણાવવી છે.

એક પ્રસંગ મેં ઘણાં વર્ષો પહેલાં સાંભળેલો- કદાચ ૫૦-૬૦ વર્ષ પહેલાં. એ પ્રસંગે સોમાભાઈની ઉંમર કેટલી હશે તેની મને ખબર નથી. સોમાભાઈ કેવા નીડર, સાહસિક અને સ્પષ્ટવક્તા હતા તે દર્શાવતો આ પ્રસંગ છે.

એક વાર રાત્રે સોમાભાઈ સાઈકલ પર નીકળ્યા હતા. બોદાલીથી ઘણે દૂર પહોંચ્યા. ત્યાં કેટલાક તોફાની યુવકોનો ભેટો થયો. સોમાભાઈ પાસે હથિયાર તરીકે એક નાની કુહાડી સાઈકલના પાછલા કેરિયરમાં મુકેલી હતી.

પેલા તોફાનીઓએ કહ્યું, “એઈ! આ કુહાડી અમને આપી દે.”

સોમાભાઈ : “તમને આપવા માટે આ કુહાડી મેં સાથે નથી રાખી, પણ તને કુહાડી જોઈએ છે? આવીને લઈ જોને.”

અહીં યાદ રાખવાનું કે પેલા તોફાની યુવકો વધુ સંખ્યામાં હતા, સોમાભાઈ એકલા જ હતા. સોમાભાઈ કદાચ તે તોફાનીઓના ગામની સાવ નજીક અને બોદાલીથી ઘણા દૂર હતા. છતાં પેલા તોફાનીઓમાંથી કોઈની પણ સોમાભાઈને પડકારવાની હિંમત કે તાકાત ન હતી, કેમ કે એમનો પ્રભાવ અને વ્યક્તિત્વ એવાં હતાં કે કોઈએ એ સમયે સોમાભાઈની નજીક ફરકવાની હિંમત કરી નહીં.

અંત વેળાએ સોમાભાઈને એમની વિદાયની જાણે કે જાણ થઈ ગઈ હતી. આથી વ્હીલ ચૅરમાં પણ ગામમાં જેમને ખાસ મળવા જેવું લાગ્યું તેમને મળવા ગયેલા. એમાંના એક એમના ખાસ મિત્ર દુર્લભકાકા – છોટુભાઈના પિતાજી. છોટુભાઈના પિતાજીની ઉંમર ૧૦૧ વર્ષની હતી. એમને સોમાભાઈએ કહ્યું કે હવે તો આપણે ‘ઉપર’ મળીશું. ત્યારે દુર્લભકાકા કહે કે, “ભાઈ, હું તમારાથી મોટો છું, આથી પહેલાં તો હું જઈશ.”

પરંતુ એવું ન થયું સોમાભાઈએ પહેલી વિદાય લીધી અને માત્ર પાંચ જ દિવસમાં દુર્લભકાકાએ પણ.

ફરીથી એમની મોક્ષપ્રાપ્તીની આકાંક્ષા ત્વરાથી સંપન્ન હો અને એમના કુટુંબીજનો, સ્નેહીજનો અને સહુ મિત્રોને આ ખોટ સહન કરવાની પ્રભુ શક્તિ આપે એવી પ્રાર્થના.

ૐ શાંતિઃ શાંતિઃ શાંતિઃ

Tags:

2 Responses to “સ્વ. સોમાભાઈ ભાણાને શ્રદ્ધાંજલિ”

  1. jjkishor Says:

    સાવ નાના ગામોમાં પણ કેટલુંક મોટું મનેખ રહેતું હોય છે….ધીમે ધીમે આ બધું વાતાવરણ વીલીન થતું જાય છે ! દરેક વ્યક્તી ને દરેક ગામને પોતાની વીશેષતાઓ હોય છે…..બોદાલીના સોમાભાઈ ને સોમાભાઈનું બોદાલી….આ જ વાત દરેક ગામે લાગુ પડે છે…..પણ કાળના પ્રવાહમાં બધું વીલીન !

    સરસ અંજલી.

    • ગાંડાભાઈ વલ્લભ Says:

      નમસ્તે જુગલકીશોરભાઈ,
      મારા બ્લોગની મુલાકાત લઈ પ્રોત્સાહક કૉમેન્ટ લખવા બદલ હાર્દીક આભાર.

      Thank you.
      Best regards.

      Gandabhai Vallabh
      My blog:gandabhaivallabh.wordpress.com

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: