ભુજંગાસન

ભુજંગાસન

25. Bhujangasan

કેટલાક લોકો એને સર્પાસન પણ કહે છે. ભુજંગ એટલે સર્પ-સાપ. એમાં શરીરનો દેખાવ ફેણ ચડાવેલ સાપ જેવો થતો હોવાથી એને આ નામ મળ્યું છે. આ અને આના પછીનાં બે આસનો ઉંધા સુઈને કરવાનાં છે.

આસનની રીત: લાંબા થઈને પેટના ઉપર ઉંધા સુઈ જાઓ. લલાટ જમીનને અડેલું રહેશે. હાથ બાજુ પર રાખવા. પગનાં તળીયાં ઉપર અને અંગુઠા જમીનને અડેલા રાખવા. હવે શ્વાસ લેતાં લેતાં ધીમે ધીમે માથું ઉંચું કરતા જવું એટલે એની સાથે નાભીની ઉપરનો શરીરનો સમગ્ર ભાગ પણ ઉંચકતા જવું. માથાને ધીમે ધીમે બને તેટલું પાછળ લઈ જવાનો પ્રયત્ન કરવો, પણ એમ કરતાં સહેજ પણ ઝટકો કે આંચકો લાગવો ન જોઈએ. જો કમરની લચક ઓછી હશે તો માથું વધારે પાછળ લઈ જઈ શકાશે નહીં. જેમ જેમ મહાવરો વધતો જશે અને કમરની લચક, સ્થીતીસ્થાપકતા વધતી જશે તેમ તેમ માથું વધુ પાછળ લઈ જઈ શકશો. નાભીથી શરીરનો નીચેનો ભાગ જમીનને અડેલો જ રહેશે. શરીરને પાછળ વાળવા માટે હાથના ટેકાની જરુર પડે તો લેવી. મહાવરો વધતાં હાથના ટેકાની જરુર વીના પણ શરીર વાળી શકાશે. પુરેપુરું શરીર વળી રહે અથવા તમે જેટલું વાળી શકો ત્યાં સુધી શ્વાસ લેવાનું ચાલુ રાખવું અને પછી શ્વાસ અંદર રોકી રાખવો, એટલે કે આંતર કુંભક કરવો. એ જેટલો સમય કરી શકો તેટલો સમય આ આસનની પૂર્ણ સ્થીતીમાં રહીને પછી જેમ ધીમે ધીમે શરીર વાળ્યું હતું તેમ પાછા ધીમે ધીમે મુળ સ્થતીમાં આવી જવું. શરુઆતમાં માત્ર એકાદ વખત આ મુજબ કરી ક્રમશઃ આવર્તન વધારતા જવું અને પુરેપુરી પ્રેક્ટીસ બાદ પાંચ-સાત આવર્તન કરવાં.

ખાસ સાવચેતી: આ આસન કરતી વખતે પીઠમાં દુખાવો થઈ આવે તો અતીશયતા થઈ છે, એમ જાણી એકાદ બે દીવસ આરામ કરી દુખાવો મટે પછી સાવચેતીપુર્વક ફરી શરુ કરવું. સામાન્ય રીતે કોઈ પણ આસન પછી દુખાવો કે બેચેની ન થવાં જોઈએ પણ ઉત્સાહ અને સ્ફુર્તીનો અનુભવ થવો જોઈએ.

આ આસનમાં પીઠના સ્નાયુઓને કસરત મળતી હોવાથી લાંબા સમય સુધી એક જગ્યાએ બેસી રહેવાથી કે ખુબ કામ કરવાથી પીઠમાં દુખાવો થતો હોય તો તેમાં રાહત થાય છે. કરોડ લચકીલી-સ્થીતીસ્થાપક થાય છે. પેટના સ્નાયુઓને તેમ જ મોટાં અંતરડાને કસરત મળતી હોવાથી જઠરાગ્ની તેજ બને છે અને કબજીયાત દૂર થાય છે. જમ્યા પછી જો પેટ ભારે લાગતું હોય તો આ આસન યોગ્ય રીતે કરવાથી એ તકલીફ કદાચ દુર થઈ શકે. વળી ગરદન, હાથ અને ખભાના સ્નાયુ પણ મજબુત બને છે.

બહેનો માટે પણ આ આસન ઘણું લાભદાયક છે. એનાથી ગર્ભાશય અને જનન અવયવોને ફાયદો થાય છે. અલ્પ માસીક, દુખાવા સહીતનું માસીક તથા શ્વેત પ્રદરમાં લાભકારક છે. જો કે બહેનોએ આ આસન ગર્ભાવસ્થાના પાંચ માસ પછી કરવું જોઈએ નહીં.

Tags:

2 Responses to “ભુજંગાસન”

  1. Purvi Malkan Says:

    aapna taraf thi malta asano ni jankari helpful chhe. aapni badhi j posts aagal mitro ne moklay chhe. 

  2. ગાંડાભાઈ વલ્લભ Says:

    હાર્દીક આભાર પૂર્વીબહેન.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: