રખડતાંનું રખોપું

રખડતાંનું રખોપું

(બ્લોગ પર તા. 28-1-2016 )

સોમા બસુ અને ‘ધ હિન્દુ’ની પરવાનગી અને સૌજન્યથી

Food to the Lonly

માનવતાની નીસ્વાર્થ સેવા કરનારાં કાંતિમતી જેવાં ઘણાં લોકો છે.

જે રાત્રે નવા વર્ષના વધામણા માટે લોકો પાર્ટી કરી રહ્યાં હતાં ત્યારે કાંતિમતીએ પણ પુર્વ મસી શેરીની સામેની ધુળવાળી ફરસબંધી પર નાની સરખી પાર્ટી રાખી હતી. ખાવાનું સાવ સાદું હતું-વેજીટેબલ બીરયાની અને છાસ. બરાબર બપોરે બાર વાગ્યે મહેમાનો તૈયાર. એમાંનું કોઈ આમંત્રીત ન હતું. હા, એ ૯૦ પૈકી બધાં જ ભુખ, ગરીબી અને રોગોથી પીડીત હતાં. કાંતિમતીએ એ બધાંને બહુ જ પ્રેમથી અને આદરપુર્વક જમાડ્યાં.

કાંતિમતી કંઈ નવા વર્ષના એના કોઈ સંકલ્પને લીધે આ કરતી ન હતી. એના જેવાં લોકો આવું કરવા નવા વર્ષના સંકલ્પ માટે રોકાતાં નથી હોતાં. નવા વર્ષના સંકલ્પમાં શું દાટ્યું છે? એવાં કેટલાંયે અજાણ્યાં પણ અસામાન્ય લોકો છે જેમને લોકોની મદદ કરવાના ઉમદા હેતુ માટે નવા વર્ષના સંકલ્પની જરુર હોતી નથી. જરુરતમંદોને ખાવાનું આપવામાં કાંતિમતી ગૌરવ અનુભવે છે. “ઘરનું બનાવેલું મારું ભોજન જમીને કોઈને હું ખુશખુશાલ જોઉં એટલે મારો દીવસ સફળ.” કાંતિમતી કહે છે.

કાંતિમતીનો પતી દરજીકામ કરતો, પણ હવે માંદગીમાં પટકાયો હોવાથી કેટલાંક વરસથી કામ કરી શકતો નથી. આમ એ હંમેશાં અભાવમાં જ જીવે છે, છતાં એ જરુરતમંદોને સતત મદદ કરતી રહે છે. છેલ્લાં બાર વર્ષથી આ એનો નીત્યક્રમ રહ્યો છે. એ સવારમાં વહેલી ઉઠીને ઓછામાં ઓછા 12 કીલો ચોખા અને એની સાથે જોઈતાં દાળ-શાક રાંધે છે, અને છાસ તૈયાર કરે છે. અને જો કોઈ વાર-તહેવાર હોય તો સાથે કંઈક ખાસ મીઠાઈ પણ બનાવે છે.

જોકે એને શાકભાજી ધોઈને સમારવામાં બે જણાં મદદ કરે છે, હવે એના હાથપગમાં કળતર થાય છે. “મારે સતત ઉભાં રહીને બધું રાંધતી વખતે ઉપર-તળે કરવાનું હોય છે,” એ મારું ધ્યાન દોરે છે.

કાંતિમતી પાસે ગરીબોને ખવડાવવા જેટલી સંપત્તી નથી. “આમ છતાં” એ હસતાં હસતાં ઉમેરે છે, “જ્યારે જરુર પડે ત્યારે હું ભગવાન પાસે માગું છું અને એ પુરું પાડે છે.”

૧૨ વર્ષ પહેલાં એ આ જગ્યાએ એટલે બી.એસ.એન.એલ.ની ઑફીસ સામે આવી હતી ત્યારે એણે એક સામાજીક કાર્યકર શિવા અંબાનંદનને ભીખારીઓ, રસ્તે રઝળતાં, શારીરીક કે માનસીક રીતે અપંગો, ગરીબગુરબાં અને તરછોડાયેલાંને જમાડતાં જોયાં. એ જગ્યાએ ફરીથી એ કેટલાક પ્રસંગોએ આવી, અને એણે દર વખતે આ મુજબનું દૃશ્ય જોયું. પેલા ભાઈ બધાંને ખવડાવતા હતા. એણે જાણ્યું કે શિવા અંબાનંદનને કોઈ રાંધી આપે તેની જરુર હતી. કાંતિમતી તરત જ પોતાની સેવા આપવા તૈયાર થઈ. ત્યારથી એણે કોઈ દીવસ પાડ્યો નથી.

એ માંદી હોય તો પણ રાંધી આપે છે અને કોઈ ભુખ્યું ન રહે એની કાળજી રાખે છે. “વરસાદ પડતો હોય તો પણ આ લોકો આવે જ છે, તો હું એમને ભુખ્યાં શી રીતે રાખું?”

એ દુખી હૈયે યાદ કરે છે કે એક વર્ષ પહેલાં શિવા અંબાનંદન જે દીવસે આ ફાની દુનીયા છોડી ગયો તે દીવસે પણ એણે દાળભાત અને દહીંની વ્યવસ્થા કરી હતી. “અગ્નીદાહ માટે સ્મશાને જતાં પહેલાં મેં એ બધાંને જમાડ્યાં હતાં,” એ કહે છે.

આ ઉમદા કામની સૌથી ઉત્તમ વાત તો એ છે કે આ બધાં એકબીજાંને ઓળખતાં નથી. બપોરે જમવા આવતાં લોકો બાબત કાંતિમતી કશું જ જાણતી નથી. એને માત્ર એમની આંખોમાં ભુખ જ દેખાય છે, અને એને ખબર છે કે તેઓ પોતાને માટે બે ટંકનું પુરતું ખાવાનું મેળવી શકે તેમ નથી. શિવા અંબાનંદનએ પણ કોણ જમી જાય છે એની દરકાર કદી કરી ન હતી, માત્ર તેઓ તેમની ભુખ સંતોષે એટલું જ તેઓ ઈચ્છતા.

આસપાસના દુકાનદારોએ પણ છેલ્લા કેટલાક સમયથી દાણોપાણી પુરાં પાડ્યાં હતાં. કોઈ શાકભાજી લાવી આપે તો કોઈ ચોખા અને તેલ પુરાં પાડે. એ રીતે રોજનું ગાડું ગબડતું જાય. કાંતિમતી માને છે કે આટલાં વર્ષો સુધી વગર વીઘ્ને બધું મળતું રહ્યું એમાં ભગવાનનો હાથ છે. નજીકમાં જ એણે એક ઘર ભાડે રાખ્યું છે, જેમાં બધી સાધનસામગ્રી રાખવામાં આવે છે અને રાંધવામાં આવે છે. બે મોટાં તરભાણામાં એ રાંધેલી રસોઈ ઑટોરીક્ષામાં લાવે છે. રીક્ષા ચલાવનાર અને બીજા બે છોકરાઓ એને મદદ કરે છે, કેમ કે તેઓને પણ બીજાંને કોઈ ને કોઈ રીતે મદદ કરવાનું ગમે છે.

કામચલાઉ તાણી બાંધેલા છાપરા નીચે દરરોજ બપોરે ભેગાં મળતાં આ બધાં લોકો વચ્ચે એક અસ્વાભાવીક સંબંધનો તાંતણો છે. કાંતિમતી કહે છે, “ઘણી વાર રસ્તે પસાર થતાં લોકો પણ જોવા ઉભાં રહે છે કે અહીં શું ચાલી રહ્યું છે, અને મીઠાઈ, ફળફળાદી આપે છે, વળી પ્લેટ, વાડકા અને બેસવા માટે સાદડી વગેરે પણ લોકો આપી જાય છે.

નવા વર્ષના સંકલ્પો ઘણી વખત પોતાની ક્ષમતા બહારના હોય છે. વળી એ કોઈવાર કસોટીજનક, ચીલાચાલુ કે સાવ બોરીંગ પણ હોય છે. મોટા ભાગે તો એ પોતાની જાતને લગતા જ હોય છે. પરંતુ કેટલાક તુચ્છ જણાતા સંકલ્પો અને કેટલીયે સેવાનાં કૃત્યોના સંકલ્પો જરા પણ જાણીતા ન હોય તેવા લોકો લેતા હોય છે, જેની જગતને જાણ થતી હોતી નથી, પણ તેઓ આ દુનીયાને ધબકતી રાખે છે. જેઓ ઉપકારનો બદલો વાળી ન શકે તેમ હોય તેમને પણ સુખી કરવામાં માનનારા લોકો માટે કશું અશક્ય નથી. જેમ જેમ માહીતી મળશે તેમ આના જેવા સાવ અજાણ્યા હીરાઓને પ્રસીધ્ધીના પ્રકાશમાં લાવવાનો મારો પ્રયત્ન ચાલુ રહેશે.

(‘ધ હિન્દુ’ – સોમા બસુ)

Advertisements

ટૅગ્સ:

One Response to “રખડતાંનું રખોપું”

  1. રખડતાંનું રખોપું | આપણું વેબ વિશ્વ Says:

    […] Source: રખડતાંનું રખોપું […]

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s


%d bloggers like this: