Archive for સપ્ટેમ્બર 9th, 2017

આરોગ્ય ટુચકા 59. વસંતનાં ખાનપાન

સપ્ટેમ્બર 9, 2017

ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.
આરોગ્ય ટુચકા 59. વસંતનાં ખાનપાન: આપણા દેશમાં વસંતમાં સુર્યનો તાપ વધે તેમ આપણા શરીરમાં ગરમીની અસરથી કફ પીગળે છે. કફનું મુખ્ય સ્થાન આમાશય-જઠર છે. આથી વસંતમાં આ કફને કાઢવા ઉલટીનો પ્રયોગ કરવો જોઈએ. એ માટે એક સારું મીંઢળ લાવી, ચુર્ણ બનાવી અડધા ચુર્ણની ફાકી મારવી. ઉપરથી સહેવાય તેવું અને તેટલું હુંફાળું ગરમ પાણી થોડું મીઠું (નમક) નાખી પીવું. આ પછી દસેક મીનીટ સહેવાય તેવા તાપમાં ફરવું. પછી ઉલટી કરવી. કેટલીક વાર નાકના હાડકામાં કફ ચોંટી રહી સાયનસ (પીનસ)નો વ્યાધી કરે છે. એ દુર કરવા એરંડીયું તેલ(દીવેલ), ષડબીંદુ તેલ કે તુલસીનાં પાન અથવા લસણ પૈકી કોઈ એક નાખી પકવેલું તેલ નાકમાં નાખવું – નસ્ય લેવું. આંતરડામાં ભરાઈ રહેલો આમ-ચીકાશ દુર કરવા મધ સાથે હરડે ખાવી. મધ ગરમ હોવાથી કફને પાતળો કરશે અને હરડે એને બહાર કાઢશે. શરીરને વસંતમાં સુંઠના ચુર્ણથી ચોળવું. આથી ચામડી નીચે જામેલો કફ, આમ કે પરસેવાનાં મુળ સ્થાન પર જામેલ ક્ષાર દુર થાય. જેના હાથપગ ઠંડા પડી જતા હોય તેને માટે આ પ્રયોગ અત્યંત જરુરી છે. કફ દુર કરવા સવારે સુંઠ, ગોળ અને ઘી મીશ્ર કરીને ખાવું. દર વખતે ભોજન પહેલાં આદુ, સીંધવ અને લીંબુનો રસ લેવો. ઘઉંને બદલે જવ અને ચોખા વાપરવા. મધ સાથે સુંઠ, મરી અને પીપરીમુળનું ચુર્ણ લેવું. દુધમાં નાખીને કે ગોળ સાથે પીપરીમુળ લેવું.

Advertisements