Archive for મે, 2019

આરોગ્ય ટુચકા 321. વાયુનાશક અંજીર

મે 31, 2019

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 321.  વાયુનાશક અંજીર: અંજીર વાયુનો નાશ કરનાર હોવાથી શ્વાસ એટલે કે દમની તકલીફમાં સારું પરીણામ આપે છે. દમના દર્દીઓ માટે અંજીરનો એક સરળ ઉપચાર આ મુજબ છે. અંજીર અને ગોરખ આમલી આશરે પાંચ-પાંચ ગ્રામ જેટલાં લઈ એક સાથે ખુબ ચાવીને ખાઈ જવાં. સવારે અને સાંજે આ રીતે થોડા દીવસ ઉપચાર કરવાથી શ્વાસ-દમ બેસી જાય છે અને હૃદય પરનું દબાણ પણ દુર થાય છે.

 

આરોગ્ય ટુચકા 320.  કબજીયાતનો એક ઉપાય

મે 22, 2019

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 320.  કબજીયાતનો એક ઉપાય: રોજ રાત્રે ત્રણ નંગ અંજીર અને બીજ કાઢેલી કાળી સુકી પંદર દ્રાક્ષ લઈ, એક ગ્લાસ દુધમાં સારી રીતે ઉકાળીને ધીમે ધીમે પી જવું. અંજીર અને દ્રાક્ષ ખુબ ચાવીને ખાઈ જવાં, અને ઉપર એ દુધ પી જવું. થોડા દીવસમાં આ ઉપચારથી કબજીયાત દુર થાય છે અને મળશુદ્ધી થવાથી લોહીની શુદ્ધી પણ થવા લાગે છે. આથી શરીરમાં સ્ફુર્તીનો અનુભવ પણ થશે.

આરોગ્ય ટુચકા 319. ઉપવાસ વીષે

મે 20, 2019

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 319.  ઉપવાસ વીષે: આપણા હીન્દુ ધર્મમાં અમુક સમયે ઉપવાસ કરવાનો મહીમા છે. બીજા કેટલાક ધર્મોમાં તથા હીન્દુ ધર્મમાં પણ સળંગ ઉપવાસ તો કેટલાકમાં એકટાણું અથવા ફરાળી આહાર કરવાનો રીવાજ હોય છે. એક સંશોધનમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે અવારનવાર ઉપવાસ તથા નજીવી કેલેરીવાળો આહાર અપનાવવાથી ઉંમર વધી શકે છે, અને યુવાની પણ ટકાવી શકાય છે. છેલ્લાં કેટલાંક વર્ષથી પ્રકાશીત થતા રહેલા અભ્યાસમાં નેશનલ ઈન્સ્ટીટ્યુટ ઓફ એજીંગ, યુ.એસ.એ.ના ન્યુરો સાયન્સના ડીરેક્ટર માર્ક મૈટસન અને તેમના સાથીઓ કહે છે કે એક દીવસ ભુખ પ્રમાણે પેટ ભરીને જમો અને બીજા દીવસે ઉપવાસ કરો તો સ્વાસ્થ્યમાં વધુ ફાયદો થાય છે.

આપણે ત્યાં લોકો કદાચ આનાથી ઉલટું કરે છે. ઉપવાસ કર્યાના બીજે દીવસે રોજના સામાન્ય ખોરાક કરતાં વધુ પડતું જમતા હોય છે, જે કદાચ નુકસાનકારક છે.

આરોગ્ય ટુચકા 318. એલોપથીમાં સંશોધન

મે 19, 2019

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 318.  એલોપથીમાં સંશોધન: હાલમાં જ એક સમાચાર જાણવા મળ્યા કે અહીં ન્યુઝીલેન્ડની એક યુનીવર્સીટીના પી.એચ.ડી. વીદ્યાર્થીના સંશોધનમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે ગાઉટનો વ્યાધી અમુક પ્રકારના આહારને કારણે થાય એમ પહેલાં માનવામાં આવતું હતું તે બરાબર નથી. ગાઉટ આનુવંશીક સમસ્યા છે.

આયુર્વેદ મુજબ ગાઉટ વાતવ્યાધી છે. વાયુના કારણે જે 80 પ્રકારના વીકારો થાય છે તેમાંનો એ એક છે. એમાં હાડકાના સાંધાઓમાં સોજો આવે છે અને દુખાવો થાય છે. વાયુનાશક ઉપાયો કરવાથી એને લગભગ દુર કરી શકાય છે, અને યોગ્ય પરેજી રાખવાથી સ્વસ્થ જીવન પસાર કરી શકાય. પરંતુ એલોપથીના સીદ્ધાંતો અલગ છે, એમાં વાત, પીત્ત અને કફની વાત નથી. આથી જે અમુક પ્રકારના આહારનો ઉલ્લેખ છે તે વાયુકારક આહાર હોવો જોઈએ.

હવે આ સંશોધનમાં એને આનુવંશીક કહ્યો એ સમજી શકાય, કેમ કે વાતપ્રકૃતી વારસામાં મળી શકે. આ મારા અનુભવની વાત છે. મારી વાત પ્રકૃતી છે, અને મારી દીકરીને પણ વાયુને કારણે તકલીફ થાય છે. એનો અર્થ વાયુરોગ વારસામાં નથી મળ્યો, પણ વાયુપ્રકૃતી વારસામાં મળી છે. જો વાયુકારક આહારની સંપુર્ણ પરેજી રાખવામાં આવે તો વાયુપ્રકૃતી વારસામાં મળી હોવા છતાં મોટા ભાગે એની સમસ્યાથી બચી શકાય.

આરોગ્ય ટુચકા 315.  લોહ તત્ત્વની ઉણપ(આયર્ન ડેફીસીયન્સી)

મે 15, 2019

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 315.  લોહ તત્ત્વની ઉણપ(આયર્ન ડેફીસીયન્સી) આપણને દરરોજ ૨૫ થી ૪૦ મીલીગ્રામ જેટલા લોહની જરુર પડે છે. ગર્ભવતી સ્ત્રીને ૪૦ મીલીગ્રામ જોઈએ. એની ઉણપથી પગ દુખે, કોઈ વાર પગમાં ટાંકણી ભોંકાતી હોય એમ લાગે, કંઈક સળવળતું હોય એવું લાગે, દીવસે આવું ન થાય પણ સુઈ જાઓ ને થવા લાગે. આવા સંજોગોમાં આયર્નની ગોળી લેવાથી બધી તકલીફ મટી જાય છે. કેમ કે મગજમાં ઉત્પન્ન થતા ‘ડોપામાઈન’ નામના પદાર્થ માટે આયર્ન જરુરી છે. આયર્ન ઓછું હોય ત્યારે ‘ડોપામાઈન’ ઓછું ઉત્પન્ન થાય અને તેથી દુખાવો થાય છે. આયર્ન લેવાથી ‘ડોપામાઈન’ પુરતું થાય અને દુખાવો મટી જાય.

લોહ શામાંથી મળે:    જવ, અડદ, વટાણા, વાલ, ચોળા, ચણા, મગફળી, છાલ સાથે બટાટા, શક્કરીયાં, કાળી દ્રાક્ષ, ખજુર, પાલખ, અંજીર, દાડમ, બીટ, કેળાં, પપૈયાં, સફરજન, સ્ટ્રોબેરી, રાસ્બેરી, પ્લમ, જરદાલુ, બદામ, પીસ્તાં, અખરોટ, કાજુ, ટામેટાં, ઘઉંનું ઉપલું પડ, ઇંડાં, માંસ, મચ્છી, ચીકન વગેરે. આ ખાદ્ય પદાર્થો યોગ્ય પ્રમાણમાં લેવાથી લોહ તત્ત્વની ઉણપ વરતાશે નહીં. (હું સવારના નાસ્તામાં નીયમીત ઓટની પોરીજ(રાબ)માં વર્ષોથી ખાંડને બદલે આગલી રાત્રે પલાળેલું ખજુર જ વાપરું છું. પણ રાબ ઉકાળ્યા પછી ચુલા પરથી ઉતારીને ખજુર નાખવું. ખજુરને ઉકાળવાથી એમાંના લોહનો મોટો ભાગ કદાચ નાશ પામે છે, ેએવો અનુભવ મને થયો છે.)

આરોગ્ય ટુચકા 317. પાણી ક્યારે ખાસ પીવું

મે 12, 2019

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 317. પાણી ક્યારે ખાસ પીવું

(અંગ્રેજીમાં મળેલા એક ઈમેલ પરથી. બને તેટલા લોકોને આની જાણ કરવાના અનુરોધને અનુસરી મારા બ્લોગ પર મુક્યું છે. કદાચ કોઈકની જીદંગી આનાથી બચી શકે.)

સવારમાં ઉઠ્યા પછી બે ગ્લાસ પાણી પીવાથી શરીરના આંતરીક અવયવો સક્રીય થાય છે. ખાવાના અર્ધા કલાક પહેલાં એક ગ્લાસ પાણી પીવાથી પાચનમાં મદદ મળે છે. સ્નાન પહેલાં એક ગ્લાસ પાણી બ્લડપ્રેશર નીચું લાવવામાં સહાયક થાય છે. સુતાં પહેલાં એક ગ્લાસ પાણી પીવાથી સ્ટ્રોક કે હાર્ટએટેકથી બચી શકાય છે. ડૉક્ટરનું કહેવું છે કે સુતાં પહેલાં પાણી પીવાથી રાત્રે પગમાં ક્રેમ્પ્સની શક્યતા કદાચ રહેતી નથી. લોહીમાં જલીય તત્ત્વની ઘટ (ડીહાઈડ્રેશન) ક્રેમ્પ્સ માટે જવાબદાર હોય છે.

આરોગ્ય ટુચકા 314. વૃદ્ધત્વને જરા પાછળ હઠાવો

મે 10, 2019

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 314. વૃદ્ધત્વને જરા પાછળ હઠાવો :

એ માટે આપણા આહારમાં રોજે રોજ વીવીધ રંગોવાળાં શાકભાજી અને ફળફળાદી લેવાં જોઈએ. રોજે રોજ એક જ રંગવાળાં શાક કે ફળ ન લેતાં એમાં બદલાવ રહે તો ઘણા પ્રકારનાં જરુરી તત્ત્વો જેમાં શરીરને ઉપયોગી વીવીધ પોષક તત્ત્વો હોય છે તે મળી શકે. એમાંનાં ઘણાંખરાં એન્ટીઑક્સીડન્ટ હોય છે, જે શરીરમાંના હાનીકારક ફ્રી રેડીકલ્સ દુર કરે છે. વળી શરીરને તંદુરસ્ત રાખે તેવાં બીજાં પોષક તત્ત્વો પણ આપણને એમાંથી મળે છે, જે વૃદ્ધત્વને વહેલું આવતું અટકાવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 313. શરદી

મે 6, 2019

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 313. શરદી: દુધમાં 2 ગ્રામ કાળા મરીનું ચુર્ણ અને જરુરી સાકર નાખી ગરમ કરીને પીવાથી શરદીમાં લાભ થાય છે. મરીના સાત દાણા ગળવાથી પણ શરદીમાં ફાયદો થાય છે. એ સીવાય વધુમાં વધુ 40 ગ્રામ દહીંમાં 15 ગ્રામ ગોળ અને 1 ગ્રામ મરીનું ચુર્ણ નાખી દીવસમાં ત્રણચાર વખત લેવાથી પણ શરદી સારી થઈ શકે. આ બધાં ઔષધો ગરમ હોવાથી જેમની પીત્ત પ્રકૃતી હોય તેમણે પોતાને અનુકુળ પ્રમાણ જાળવવાની કાળજી રાખવી.