Archive for the ‘આરોગ્ય’ Category

આરોગ્ય ટુચકા 171. પીપર

ફેબ્રુવારી 23, 2018

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 171. પીપર – એને લીંડીપીપર પણ કહે છે.

  1. ચોખાના દાણા જેટલું અથવા ચણાના દાણા જેટલું (૦.૧૬ ગ્રામ) ચોસઠ પ્રહરી પીપરનું ચુર્ણ એક ચમચી મધમાં મીશ્ર કરીને સવારે, બપોરે અને રાત્રે લેવાથી અરુચી, ઉધરસ, શ્વાસ-દમ, શરદી, એલર્જી, હેડકી વગેરેમાં ફાયદો થાય છે.
  2. બે લીંડીપીપરનું ચુર્ણ એક ચમચી મધ સાથે સવાર-સાંજ ચાટવાથી

શરીરની સાતે ધાતુઓની વૃદ્ધી થઈ વૃદ્ધાવસ્થા દુર રહે છે, રોગો થતા નથી, અને જીવન લંબાય છે.

  1. પીપરનો ઉકાળો પીવાથી પેટનો વાયુ-ગોળો મટે છે.
Advertisements

આરોગ્ય ટુચકા 170. જાયફળ

ફેબ્રુવારી 22, 2018

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 170. જાયફળ

  1. જાયફળ આહારના પાચનમાં મદદ કરે છે, તેથી ઉબકા, ઉલટી વગેરે ઉપર કાબુ આવે છે. મધ, થોડાં ટીપાં લીંબુ અને જરાક જેટલા આદુના રસ સાથે જાયફળનું ચુર્ણ ચાટવાથી મરડામાં સારી રાહત થાય છે. (બે કે ત્રણ વખત દીવસમાં આ ચાટવું.)
  2. માથાના ઉગ્ર દુખાવામાં કે કમરના દુખાવામાં જાયફળ પાણીમાં કે દારુમાં (આલ્કોહોલમાં) ઘસી ચોપડવાથી લાભ થાય છે.
  3. અનીદ્રામાં (ઉંઘવાની સમસ્યા હોય તો) ૦.૩ થી ૦.૬ ગ્રામ(બેથી ચાર રતી) જાયફળ અને એટલું જ પીપરીમુળનું ચુર્ણ, દુધ સાથે સુવાના અર્ધા કલાક પહેલાં લેવું.

આરોગ્ય ટુચકા 169. મેથી

ફેબ્રુવારી 20, 2018

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 169. મેથી

  1. મેથી એક અકસીર ઔષધ છે. એને મીઠાના પાણીમાં પલાળીને સુકવ્યા પછી શેકીને લેવાથી તેનો અત્યંત કડવો સ્વાદ દુર થાય છે. થોડાક જ દાણા દીવસમાં આઠ દસ વખત ચાવવાથી મોઢું સ્વચ્છ રહે છે સાથે લોહીમાં કૉલેસ્ટરલ પણ ઘટે છે. આવી મેથી બંધકોષ કરતી નથી, ઉલટાની બંધકોષમાં રાહત કરે છે. વળી મેથી પ્રસુતા મહીલાઓને માટે ઉપયોગી છે. એનાથી દુધનું પ્રમાણ વધે છે.
  2. ખોડો થયો હોય તો મેથીના ભુકાનો લેપ માથામાં લગાડવાથી ખોડો દુર થાય છે. એકાદ કલાક જેટલો સમય આ લેપ માથામાં રાખી પછી માથું હુંફાળા પાણીથી બની શકે તો અરીઠાં સાથે ધોવાથી ખોડો દુર થાય છે. અરીઠાં પણ ખોડા ઉપર ખુબ સારું કામ કરે છે. સોજા ઉપર પણ મેથીનું ચુર્ણ અને હળદરનો લેપ શ્રેષ્ઠ ઔષધ છે.

આરોગ્ય ટુચકા 168. તજ

ફેબ્રુવારી 19, 2018

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 168. તજ

  1. એક ચમચી તજના ચુર્ણમાં થોડાં ટીપાં લીંબુના રસનાં નાખી તેમાં થોડું પાણી નાખી પાતળો લેપ ખીલ ઉપર ખુબ ઉપયોગી થાય છે. વળી, તજના ભુકાને લીંબુના રસ સાથે ઠંડા પાણીમાં મેળવી તેને ગાળી કોગળા કરવાથી મોઢાની દુર્ગંધ પણ દુર થાય છે.
  2. તજ મધુ પ્રમેહ (ડાયાબીટીસ) ઉપર સૌથી વધુ અસરકારક ઔષધ છે. તે ‘‘ટાઈપ-૨’’ ડાયાબીટીસને કાબુમાં રાખે છે. રોજ ત્રણથી ચાર વખત અર્ધી ચમચી તજનો ભુકો પાણીમાં મેળવીને લેવાથી મધુપ્રમેહ કાબુમાં રહે છે. તેથી શરદી તેમજ મરડામાં પણ રાહત રહે છે. ચામાં પણ તજ નાખીને પીવાથી એની સુગંધ તો સરસ આવે જ છે, સાથે તે કફ શરદી વગેરેમાં પણ રાહત કરે છે.

નોંધ: તજનું વધુ પડતું સેવન નપુસંકતા લાવી શકે. વળી એ ગરમ હોવાથી પોતાની પ્રકૃતીને અનુકુળ હોય તો જ લઈ શકાય.

આરોગ્ય ટુચકા 167. જીરું

ફેબ્રુવારી 18, 2018

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 167. જીરું

જીરાંને ખાંડી તેને ઝીણાં કપડાંથી ગાળી, પાણીમાં ઉકાળી, તે લેપ હુંફાળો હોય ત્યારે ગુમડાં ઉપર લગાડવાથી કે ખીલ ઉપર લગાડવાથી, ગુમડાં કે ખીલ પાકી જઈ તેની ફોલ્લી દુર થાય છે. જીરું આંતરડાના રોગમાં પણ ઉપયોગી છે. ખાસ કરીને મોટા આંતરડાના રોગમાં (મરડા વ.માં) તો ઘણી રાહત આપે છે. જાડી છાશમાં થોડું જીરું જરા જેટલી મીઠાવાળી શેકેલી મેથીને ખાંડી સાથે જરા મીઠું નાખીને, ઠંડી કરેલી છાશ પીવાથી ખુબ જ ફાયદો થાય છે.

ચામડીના રોગમાં પણ થોડી હળદર સાથે જીરાના ભુકાને ભેળવી તેને જરુર જેટલા પાણીમાં ઉકાળી, તે પાણી ઠરે પછી તે હુંફાળો લેપ લગાડવાથી ચામડીના રોગોમાં રાહત રહે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 166. હળદર

ફેબ્રુવારી 17, 2018

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 166. હળદર

  1. બહુ સખત ગુમડું થયું હોય તો, હળદરના ચુર્ણમાં જરાક સુંઠનું ચુર્ણ ભેળવી તેને થોડા પાણીમાં ખદખદાવી કપડાંમાં લુગદી બનાવી ગુમડાં ઉપર લગાડવાથી ગુમડાં પાકી જઈ ફુટી જાય છે, અને રાહત થાય છે. હળદરથી કોલેસ્ટરલનું પ્રમાણ પણ ઘટે છે. વળી, હળદર-મીઠાના હુંફાળા પાણી વડે કરેલા કોગળા ગળું સાફ કરે છે. એકાદ ચમચી હળદરમાં જરા મીઠું નાખી તેની ફાકી લેવાથી કફ અને શરદીમાં રાહત થાય છે.
  2. હળદર ચામડીના રોગો ઉપર અદ્ભુત અસર કરે છે. તેને પાણીમાં ઉકાળી, તે પાણી ઠરવા દઈ તેનો પાતળો લેપ રોગગ્રસ્ત ચામડી ઉપર કરવાથી અને પછી તેના પર સુર્યનો કુમળો તડકો લગાડવાથી ચામડીના રોગો દુર થાય છે, અને ચામડી સ્વચ્છ બને છે. કારણ કે, હળદર બેકટીરીયાનાશક છે.
  3. લીલી તાજી હળદર યકૃત (લીવર)ને શુદ્ધ કરી એની કાર્યવાહીને સબળ બનાવે છે, અને કમળામાં તો તે ખુબ અકસીર છે. આપણા દેશમાં હજારો વર્ષોથી કમળા ઉપર લીલી હળદર અપાય છે. વળી આંતરડાંમાં કૃમી થયા હોય તો પણ હળદરથી ફાયદો થાય છે. હળદરમાં કડવા લીમડાનો થોડો રસ ભેળવી તેનો પાતળો લેપ કરવાથી શીતળામાં પણ રાહત રહે છે. તેથી ખણજ આવતી પણ અટકે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 165. આદુ

ફેબ્રુવારી 16, 2018

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 165. આદુ

  1. એક ચમચો મેથી મીઠાના પાણીમાં પલાળી રાખી શેકીને એક ચમચી આદુના રસમાં બરાબર ભેળવી ચાવીને ખાવાથી દમ (શ્વાસ)માં ફાયદો થાય છે.
  2. આદુનો રસ ગરમ કરી પીવાથી ફ્લુ સામે રક્ષણ થાય છે, એનાથી લીવરનું કાર્ય સુધરે છે તથા લોહીની અશુદ્ધી દુર થાય છે.
  3. અડધી ચમચી સુંઠના ચુર્ણની સવારે ફાકી લેવાથી સુસ્તી દુર થાય છે તેમ જ બંધકોષ પણ મટે છે. ચામાં એક ચમચી આદુનો રસ કે છીણેલું આદુ નાખીને પણ લઈ શકાય. એનાથી શરીરનો દુઃખાવો અને શરદી પણ મટે છે.
  4. એક મોટા ચમચા આદુના રસમાં થોડાં ટીપાં લીંબુનો રસ અને મધ મેળવીને લેવાથી ઉબકા, છાતીમાં થતી બળતરા, પેટનો દુઃખાવો વગેરે મટે છે.
  5. આદુના રસમાં થોડો લીંબુનો રસ અને મીઠું અથવા છીણેલા આદુ પર લીંબુ નીચોવી મીઠું નાખી જમતાં પહેલાં લેવાથી ભુખ લાગે છે અને પાચન સુધરે છે. ખાસ કરીને ભારે ભોજન હોય ત્યારે તો આ લેવું જ જોઈએ.

આરોગ્ય ટુચકા 164. કાળાં મરી

ફેબ્રુવારી 15, 2018

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 164. કાળાં મરી

  1. મરીના ત્રણેક દાણાને વાટી સહેજ વાટેલું જીરુ અને મીઠું ભેળવી પાણી સાથે લેવાથી સુકા કફમાં રાહત થાય છે.
  2. અર્ધી ચમચી ખાંડેલાં મરી એક મોટા ચમચા ગોળ સાથે લેવાથી પાચનતંત્ર સુધરે છે.
  3. મરીનું ચુર્ણ પાણીમાં પલાળી લેપ કરવાથી મોં પરના ખીલ મટે છે.
  4. થોડું મરીનું ચુર્ણ અને મીઠું હુંફાળા પાણીમાં નાખી કોગળા કરવાથી દાંતનો દુઃખાવો અને શરદીને લીધે ગળું બેસી ગયું હોય તો તે મટે છે.
  5. ૧/૪ ચમચી મરીના ચુર્ણમાં ૩/૪ ચમચી મીઠું ભેળવી દાંતે ઘસવાથી દાંત ચોખ્ખા અને મજબુત બને છે, પેઢાના દુઃખાવામાં રાહત થાય છે તેમ જ મોંની દુર્ગંધ મટે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 163. પાચન માટે બીજી ગોળી

ફેબ્રુવારી 14, 2018

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 163. પાચન માટે બીજી ગોળી: સુંઠ ૪૦ ગ્રામ, મરી ૪૦ ગ્રામ, લીંડીપીપર ૨૦ ગ્રામ, ધાણા ૮૦ ગ્રામ, જીરુ ૧૨૦ ગ્રામ, એલચીના દાણા ૨૦ ગ્રામ અને દળેલી સાકર ૬૦ ગ્રામનું બારીક ચુર્ણ બનાવી ખરલમાં લીંબુનો રસ નાખી ઘુંટવું. જરુર મુજબ લીંબુનો રસ ઉમેરતા જવું. મુલાયમ થાય પછી સુકાવા દઈ ગોળી વાળવી. જમ્યા બાદ ૨-૨ ગોળી બપોરે અને સાંજે ચુસવાથી ખોરાકનું પાચન થાય છે અને ગેસ થતો નથી. ગોળી વાળવી ન હોય તો ચુર્ણ બોટલમાં ભરી લઈ અડધી ચમચી જમ્યા પછી પાણી સાથે ફાકી શકાય.

આરોગ્ય ટુચકા 162. પાચન માટે એક ગોળી

ફેબ્રુવારી 13, 2018

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 162. પાચન માટે એક ગોળી: અજમો ૫૦ ગ્રામ, સુવા ૫૦ ગ્રામ, શેકેલા ઈન્દ્રીયજવ ૫૦ ગ્રામ, મોટી હરડેની છાલ ૫૦ ગ્રામ, કાળાં મરી ૫૦ ગ્રામ, સંચળ ૫૦ ગ્રામ અને શુદ્ધ કરેલ હીરાહીંગ ૨૫ ગ્રામ એ બધાંનું બારીક ચુર્ણ બનાવવું. એ ચુર્ણને એક ખરલમાં કે મીક્ષચરમાં ૧૦૦ ગ્રામ લસણ નાખી બારીક લસોટી નાખવું. બરાબર ઘુંટાય એ માટે જરુરી માત્રામાં લીંબુનો રસ ઉમેરતા જવું. મુલાયમ ચટણી જેવું બને ત્યારે બહાર કાઢી થોડો સમય સુકાવા દઈ ગોળી વળે ત્યારે વટાણા જેવડી ગોળી વાળી છાયામાં સુકવી લેવી. આ ગોળી જમ્યા બાદ ચુસવાથી પાચનક્રીયા સુધરે છે. આંતરડામાં રહેલા કૃમીનો નાશ થાય છે. કબજીયાત, વાયુ, ઝાડાની ચીકાશ, મરડો વગેરે પણ મટે છે. જેમને લસણ ફાવતું ન હોય તેઓ કુમળું આદુ અને ફુદીનાનાં તાજાં પાન નાખીને પણ આ ગોળી બનાવી શકે.