Archive for the ‘આરોગ્ય’ Category

આરોગ્ય ટુચકા 290  કસરત પહેલાં વૉર્મીંગ અપ

ડિસેમ્બર 9, 2018

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 290  કસરત પહેલાં વૉર્મીંગ અપ: વૉર્મીંગથી શ્વાસોચ્છ્વાસ, લોહીનું પરીભ્રમણ અને શરીરનું ઉષ્ણતામાન વધે છે. સ્નાયુબંધ (tendon) તથા સ્નાયુઓ ખેંચાય છે. એનાથી શરીર ભારે કસરત માટે તૈયાર થાય છે. અને શરીરને આંતરીક ઈજા થવાની શક્યતા ઘટે છે. વૉર્મીંગ અપ કર્યા સીવાય એરોબીક કસરત કરવી અત્યંત ખતરનાક છે. શીયાળામાં રક્તવાહીનીઓ સંકોચાયેલી હોય છે, ત્યારે તો લોહીના પરીભ્રમણમાં વધુ મુશ્કેલી સર્જાય છે. વૉર્મીંગ માટે ૩થી ૫ મીનીટનો સમય લેવો. એમાં કમરેથી આગળ-પાછળ તથા બાજુએ નમવું કે બીજી ઘણી હળવી કસરતો કરી શકાય.

Advertisements

આરોગ્ય ટુચકા 289 ચાલવાની કસરત

ડિસેમ્બર 4, 2018

ચેતવણી: કસરત યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તે મુજબની જ કરવી. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 289  ચાલવાની કસરત: કસરતો બે જાતની હોય છેઃ એરોબીક(ડાયનામીક) અને આઈસોમેટ્રીક. જે કસરત તાલબદ્ધ અને વારે વારે કરવાની હોય, જેમાં હલનચલન કરવાનું હોય, મોટા સ્નાયુઓનો ઉપયોગ કરવાનો હોય અને જેમાં લોહીનું પરીભ્રમણ સુધરતું હોય તે કસરત એરોબીક કહેવાય છે. તેમાં ચાલવું, જોગીંગ, સાઈકલ ચલાવવી, રોલરસ્કેટીંગ, તરવું તેમ જ સક્રીય રમતો જેમાં સારા એવા પ્રમાણમાં શારીરીક મહેનત પડતી હોય તેનો સમાવેશ થાય છે. આ કસરતો યોગ્ય સમય સુધી કરવાથી હૃદય અને ફેફસાંની ક્ષમતામાં વધારો કરે છે, તેથી તેને એરોબીક કહે છે. આઈસોમેટ્રીક કસરતોમાં વેઈટલીફ્ટીંગ જેવી કસરતો આવે છે. આ કસરતો સ્નાયુઓને મજબુત બનાવે છે પણ હૃદય-ફેફસાંની ક્ષમતામાં ભાગ્યે જ સુધારો કરે છે.

એરોબીક કસરતોમાં ચાલવું એ કસરત શ્રેષ્ઠ ગણાય છે.

ચાલતી વખતે માથું ટટ્ટાર, પીઠ સીધી અને પેટ સપાટ રહેવું જોઈએ. બંને હાથને બાજુ પર છુટથી ઝુલવા દેવા. ઝડપી ચાલથી લાંબાં પણ આરામદાયી પગલાં ભરવાં. લાંબાં ડગલાં ભરવાથી વધુ શ્રમ થાય છે, અને અંતર ઝડપથી કપાય છે. પણ અંતર કાપવા તાણ અનુભવવી ન જોઈએ. ઝડપથી ચાલતાં આગળથી સહેજ નમીને ચાલવું. ઉંડા શ્વાસ લો. ચાલતી વખતે વાતચીત કરવી ન જોઈએ. પગ ઢસડતાં નહીં, પણ પગ ઉપાડીને ચાલવું. લટાર મારવા નીકળવું કે બજારમાં ખરીદી કરવા ગયા હોઈએ ત્યારે ચાલવું તે એરોબીક વ્યાયામ નથી.

આરોગ્ય ટુચકા 288 સુરણ

નવેમ્બર 29, 2018

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 288  સુરણ: સુરણ ઉત્તમ કંદશાક છે. એની બે જાત છે, લાલ એટલે જંગલી, જે તીવ્ર હોય છે અને ખાવાથી ખરજ ઉપડે છે. બીજું સફેદ જે સ્વાદમાં મીઠું હોય છે. ખાવામાં સફેદ સુરણ વપરાય છે, જ્યારે ઔષધમાં લાલ સુરણ વીશેષ ગુણપ્રદ છે.

સુરણનો મુખ્ય ગુણ દીપન અને પાચન કરવાનો છે, આથી આંતરડાના દર્દ પર એનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે- ખાસ કરીને અજીર્ણ, મંદાગ્ની અને આમદોષમાં. સુરણ સાચી ભુખ લગાડે છે અને ખોરકમાંથી છુટા પડેલા પોષક રસોનું શોષણ કરીને શક્તીમાં પરીવર્તન કરે છે. ઉપરોક્ત અજીર્ણ, મંદાગ્ની અને આમદોષની તકલીફમાંથી મુક્તી મેળવવા થોડો વખત સામાન્ય ખોરાક બંધ કરીને માત્ર સુરણનું શાક અને ખાટાંમીઠાં ફળો પર રહેવું જોઈએ.

સુરણ કૃમીઘ્ન પણ છે.

આરોગ્ય ટુચકા 287 ચણા

નવેમ્બર 26, 2018

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 287  ચણા: ચણા તુરા અને રુક્ષ છે. પલાળેલા ચણા ઠંડક આપે છે. આથી એનાથી વાયુપ્રકોપ થાય છે. આ વાયુને શાંત કરવા માટે રુક્ષથી વીરુદ્ધનો ગુણ સ્નેહન એટલે તેલ-ઘી લેવાં જરૂરી છે. દાળીયા ખાંડી લોટ બનાવીને એમાં જરુર પુરતાં ઘી અને ગોળ નાખી ખાવાથી શરીરને જરુરી કેલ્શ્યમ મળે છે.

ચણા રુક્ષ હોવાથી કફ દુર કરે છે. એમાં શરીરને જરુરી ખનીજ તત્ત્વો પણ સારા પ્રમાણમાં હોય છે. ચણાની દાળને રાત્રે પલાળી રાખી સવારે થોડી સાકર નાખી ખુબ ચાવીને ખાવાથી શક્તી મળે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 286 આદુ

નવેમ્બર 20, 2018

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 286  આદુ: આદુ પાચકરસનું કામ કરે છે, આથી એ આમ, ઝાડાની ચીકાશ, ગૅસ, અપચો, શરદી, કફ અને શ્વાસ(દમ) જેવા રોગોની સાત્ત્વીક તથા નીર્મળ ચીકીત્સા છે. નીયમીત આદુ લેવાથી ફરીથી આમ થતો નથી. ભોજન પહેલાં આદુનો રસ પીવો કે આદુની કાતરી ખાવી. આદુનો રસ તીક્ષ્ણ છે એટલે ગળામાં બાઝેલો કફ તરત જ છુટો પાડે છે. કોથમીર, આદુ, મીઠું, મરચું અને લસણની ચટણી ખાવાથી પાચનની કોઈ તકલીફ રહેતી નથી. વર્ષો જુની શરદીમાં પણ આદુ ખુબ લાભકારક છે. આમ છતાં ગરમ-પીત્ત પ્રકૃતી હોય તો એનો ઉપયોગ પોતાને અનુકુળ હોય તે પ્રમાણમાં જ કરવો.

આરોગ્ય ટુચકા 282.  એલર્જીનાં ચકામાનો એક ઉપાય

ઓક્ટોબર 29, 2018

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 282.  એલર્જીનાં ચકામાનો એક ઉપાય: એલર્જીનાં ચકામા જેને થાય તેને આખી રાત ઉંઘવા ન દે તેવો ત્રાસ થાય છે. સાંજ પછી શરીર પર ચકામા ઉપસી આવે. ખુજલી પ્રબળ વેગથી આવે. એમાં મીઠાઈ, નમક અને ખટાશ સંપુર્ણ બંધ કરવી. ચારોળીના દાણા પાણીમાં લસોટીને ચામડી પર ચકામા નીકળે ત્યારે તેના પર લેપ કરવો.

આયુર્વેદમાં આ રોગને ‘ઉદર્દ’ કહેવામાં અવે છે. ચકામા ઉપસે તે વચ્ચેના ભાગમાં દબાયેલાં હોય છે અને તેની કીનારી ઉપસેલી હોય છે. ઉપર મુજબના ઉપચારથી સાતેક દીવસમાં ફેર પડવાની શક્યતા છે. એકાદ માસ સુધી ઉપર નીર્દેશેલ પરેજી અવશ્ય પાળવી, અને જ્યાં સુધી ચકામા સંપુર્ણ નાબુદ થયેલાં ન લાગે ત્યાં સુધી પરેજી સહીત ચારોળીનો લેપ કરવાનું ચાલુ રાખવું.

આરોગ્ય ટુચકા 281 ખાંડ

ઓક્ટોબર 26, 2018

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 281  ખાંડ: એક પુસ્તક છે, “કદી માંદા નહીં પડો” જે એક અમેરીકન ડૉક્ટરે લખ્યું છે. એમાં એમનું કહેવું છે કે માંદગીનું મુખ્ય કારણ ખાંડ છે. આહારમાંથી ખાંડને સંપુર્ણપણે વીદાય આપવામાં આવે તો કોઈ પણ રોગ થવાની શક્યતા રહેતી નથી. ખાંડને લીધે આપણી રોગપ્રતીકારક શક્તી નષ્ટ થઈ જાય છે.

માત્ર એક ચમચી ખાંડ આહારમાં લેવામાં આવે તો તેને લીધે 6થી 8 કલાક સુધી આપણા શરીરમાં ચાલતી જૈવીક રાસાયણીક પ્રક્રીયા ખોરવાઈ જાય છે, અને માત્ર બે કલાકમાં જ રોગપ્રતીકારક શક્તી 20% જેટલી નબળી પડી જાય છે. શરીરનું સ્વાસ્થ્ય જાળવવા માટે જૈવીક રાસાયણીક પ્રક્રીયા યોગ્ય રીતે ચાલવી જોઈએ. એનાથી રોગપ્રતીકારક શક્તી જળવાઈ રહે છે. અને આપણે રોગમાં સપડાતા નથી.

આરોગ્ય ટુચકા 280. દવા અંગે ડૉ. હેગડેનો મત

ઓક્ટોબર 23, 2018

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 280. દવા અંગે ડૉ. હેગડેનો મત

ડૉ. હેગડે દેશ અને દુનીયામાં ખુબ જ જાણીતા એલોપથીના ડૉક્ટર છે. તેઓ કહે છે, એલોપથીની દવા પાછળ ૧ રુપીયાનો પણ ખર્ચ કરવાની જરુર નથી. આપણા શરીરને ઠીક કરવાની કુદરતી વ્યવસ્થા છે. શરીર જાતે દરેક બીમારી સામે લડી શકે છે.  જીવવા માટે દવાની કોઈ જરુર નથી. દવાઓ તો નાણાં કમાવાનું સાધન છે. કુદરતને સમજો. સ્વસ્થ મન અને રોગપ્રતીકારક શક્તીને મજબુત બનાવો એ જ શ્રેષ્ઠ દવા છે. એ માટે યોગ, પ્રાણાયામ અને આયુર્વેદની મદદ લો. સારું વીચારો, સારી ઉંઘ લો, શ્રમ કરો, કામ કરો, કસરત કરો, ખુબ હસો, તો દવાની કોઈ જરુર નથી.

હાલ લોકો પ્રોટીન પાછળ ભાગતાં જોવા મળે છે. વધુ પ્રોટીનની શરીરને કોઈ જરુર નથી. વધુ પડતું પ્રોટીન શરીર માટે નુકસાનકારક છે.

આરોગ્ય ટુચકા 279. કાકડી

ઓક્ટોબર 21, 2018

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 279. કાકડી: આપણને રોજેરોજ જરુરી વીટામીન પૈકીનાં મોટા ભાગનાં કાકડીમાં હોય છે. વીટામીન બી1, વીટામીન બી2, વીટામીન બી3, વીટામીન બી5, વીટામીન બી6, ફોલીક એસીડ, વીટામીન સી, કેલ્શ્યમ, લોહ, મેગ્નેશ્યમ, ફોસ્ફરસ, પોટેશ્યમ, ઝીન્ક વગેરે કાકડીમાંથી મળે છે.
બપોર પછી થાક અનુભવાતો હોય તો કેફીનયુક્ત સોડાલેમન જેવું પીણુ લેવા કરતાં કાકડી ખાવાથી ઝડપથી શરીરમાં સ્ફુર્તી અનુભવશો, અને કેફીન કરતાં વધુ લાંબા સમય સુધી એ તાજગી જળવાઈ રહેશે.

આરોગ્ય ટુચકા 278.  કેન્સરથી બચવા માટે

ઓક્ટોબર 17, 2018

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 278.  કેન્સરથી બચવા માટે: આપણા આહારમાં 80% તાજાં શાકભાજી અને ફળરસ, આખું અનાજ, સુકો મેવો અને થોડાં ફળફળાદી હોવાં જોઈએ. લગભગ 20% રાંધેલી વાનગીઓ લઈ શકાય, જેમાં કઠોળ પણ હોઈ શકે. તાજી શાકભાજીના રસમાંથી આપણને જે પોષક દ્રવ્યો મળે છે, તેને શરીર સહેલાઈથી માત્ર 15 મીનીટમાં જ આત્મસાત કરી લે છે, અને શરીરના કોષોમાં પહોંચી જાય છે. જેનાથી ઉત્તમ પોષણ પ્રાપ્ત થાય છે, અને સ્વસ્થ કોષોની વૃદ્ધી થાય છે. આથી જ દીવસ દરમીયાન બેત્રણ વાર કાચાં ખાઈ શકાય તે શાકભાજી ખાવાં જોઈએ. એમાંનાં પોષક દ્રવ્યો 40°સે. ગરમીમાં નષ્ટ થઈ જાય છે. આથી જ એને કાચાં ખાવાથી એનો પુરેપુરો લાભ મળી શકે.