Archive for the ‘Uncategorized’ Category

આરોગ્ય ટુચકા ૫૪૦. દમમાં અર્જુન અને અરડુસી

ફેબ્રુવારી 21, 2020

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા ૫૪૦. દમમાં અર્જુન અને અરડુસી : અર્જુનની છાલના ચુર્ણને અરડુસીના રસની એકવીસ ભાવના આપવી. (ચુર્ણને એકવીસ વખત ભીંજવી સુકવવું.) આવા અડધી ચમચી ચુર્ણમાં બે ચમચી મધ મેળવી સવાર-સાંજ લેવાથી દમ મટે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 495.  શરદી માટે એક ઉકાળો

જાન્યુઆરી 1, 2020

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે. (more…)

આરોગ્ય ટુચકા 451. ત્રીગુણી ઔષધ કડુ

નવેમ્બર 14, 2019

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 451. ત્રીગુણી ઔષધ કડુ : આયુર્વેદમાં કડુનું એક નામ છે ‘કૃષ્ણભેદી.’ कृष्ण मलं भिनति । જે કાળા મળને બહાર કાઢે છે એટલે કૃષ્ણભેદી. આયુર્વેદીય મતે ‘લેખન’ એટલે ચોંટી રહેલા મળને ઉખાડનાર, ‘ભેદન’ એટલે તુટેલા-છુટા પડેલા મળને બહાર ફેંકનાર અને ‘સંસ્રન’ એટલે સરકાવનાર-રેચક. આ ત્રણે ગુણો કડુમાં રહેલા છે. એકી સાથે આવા ત્રણ ગુણો ખુબ જ થોડાં ઔષધોમાં હોય છે. વાલના એકથી બે દાણા જેટલું એટલે આશરે અડધાથી એક ગ્રામ કડુનું ચુર્ણ એક કપ પાણીમાં નાખી, ઉકાળીને સવાર-સાંજ પીવું. આ ઉપચારથી આંતરડામાં ચોંટી ગયેલો જુનો મળ બહાર ફેંકાઈ જશે.

આરોગ્ય ટુચકા 435. અગ્નીતુંડી વટી

ઓક્ટોબર 29, 2019

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 435. અગ્નીતુંડી વટી : મોટા ભાગના રોગોનું મુળ કારણ અગ્નીમાંદ્ય એટલે કે નબળી પાચનશક્તી હોય છે. એનું શ્રેષ્ઠ ઔષધ અગ્નીતુંડી વટી જે બજારમાં મળે છે તે છે. સવાર-સાંજ એક એક ગોળી નવશેકા દુધ સાથે લેવી. પંદર દીવસ પછી એક અઠવાડીયું બંધ કરવી. પછી જરુર જણાય તો પાછી લઈ શકાય, પણ સતત એકધારું સેવન ન કરવું. ઉપરાંત પીત્તના રોગોમાં પણ સેવન ન કરવું. એનાથી જઠરાગ્ની પ્રદીપ્ત થાય છે, આમનું પાચન થાય છે, સંધીવા, આમવાત, અર્દીત(અડદીયો) વા, કંપવા, પક્ષાઘાત, અરુચી, અજીર્ણ, આફરો, ગૅસ, પેટની ચુંક વગેરે મટે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 402. શરદી-કફમાં આદુ

સપ્ટેમ્બર 26, 2019

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.
આરોગ્ય ટુચકા 402. શરદી-કફમાં આદુ : ચણા જેવડા આદુના પાંચ-છ ટુકડા એક ગ્લાસ પાણીમાં નાખી ઉકાળવા. અડધું પાણી બાકી રહે ત્યારે ઉતારી, ગાળીને એટલું જ દુધ અને એક ચમચી સાકર નાખી સામાન્ય ચાની જેમ ધીમે ધીમે સવાર-સાંજ પીવાથી કફ, શરદી, ઉધરસ, માથાનો દુખાવો તેમ જ કમર અને છાતીની પીડા મટે છે.
આદુ તીક્ષ્ણ અને ઉષ્ણ હોવાથી આ ઉપચારથી શરીરના સુક્ષ્મ માર્ગોના અવરોધો દુર થાય છે. આહારનું યોગ્ય પાચન થાય છે અને રસ, રક્તાદી ધાતુઓની વૃદ્ધી થતાં શરીર સ્વસ્થ, સુંદર બને છે.
પીત્તના રોગોમાં અને પીત્ત પ્રકૃતીવાળાએ આ ઉપચાર ન કરવો.

આરોગ્ય ટુચકા 348. દુખાવા પર

જુલાઇ 28, 2019

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.
આરોગ્ય ટુચકા 348. દુખાવા પર: (1) ૦.૨ થી ૧ ગ્રામ શેકેલી હીંગ થોડા ગરમ પાણીમાં મેળવી ધીમે ધીમે પીવાથી પડખાનું શુળ, સ્વરભેદ, જુની ઉધરસ, સળેખમ, મળાવરોધ વગેરેમાં ફાયદો થાય છે.
(2) ૪૦ ગ્રામ લસણ છોલી, પીલી, તેમાં હીંગ, જીરુ, સીંધવ, સંચળ, સુંઠ, મરી અને પીપરનું ચુર્ણ ૧-૧ ગ્રામ નાખી ચણી બોર જેવડી ગોળીઓ બનાવી ખાવાથી અને ઉપર એરંડમુળનો ઉકાળો પીવાથી પક્ષાઘાત, સર્વાંગવાયુ, ઉરુસ્તંભ, કૃમીશુળ, કમરનો દુ:ખાવો, કુખનો દુ:ખાવો, પેટમાંનો વાયુ વગેરે તમામ પ્રકારના વાયુરોગ દુર થાય છે. વાના રોગીઓ માટે લસણ સર્વોત્તમ છે.

આરોગ્ય ટુચકા 307. ઓલીવ ઓઈલ

એપ્રિલ 12, 2019

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 307. ઓલીવ ઓઈલ: આહારશાસ્ત્રીઓ અને રાંધણકળાના જાણકારો કહે છે કે સ્વાસ્થ્ય માટે અને વીવીધ ઉપયોગોમાં ખુબ સારી રીતે કામ આવતું તેલ ઓલીવઓઈલ છે. હા, પણ એ પ્રક્રીયા કરેલું, શુદ્ધ કરેલું ન હોવું જોઈએ, જેને એક્સ્ટ્રા વર્જીન કહે છે તે હોવું જોઈએ. ઓલીવનાં બીમાંથી કાઢેલું મુળ સ્વરુપનું તેલ ઉચ્ચ ગુણવત્તા ધરાવે છે. એ તેલમાં મોનો અનસેચ્યુરેટેડ ચરબી તથા પોલી અનસેચ્યુરેટેડ ચરબી હોય છે, જે હૃદયના સ્વાસ્થ્ય માટે ગુણકારી છે. જો કે એનું ઉત્કલન બીન્દુ થોડું નીચું હોય છે, આથી વધુ ગરમી લાગતાં એ બળી જઈ ધુમાડો પેદા કરે છે. આથી એને ઓછી કે મધ્યમ ગરમી માટે વાપરવું સલાહભરેલું છે.

રાંધવામાં એ સ્વાસ્થ્ય માટે સૌથી ઉત્તમ ગણાય છે. જો કે સલાડમાં ડ્રેસીંગ તરીકે પણ ઘણું ગુણકારી છે. એક વસ્તુ ધ્યાનમાં રાખવી જોઈએ કે એક્સ્ટ્રા વર્જીન લખેલું હોય છતાં એમાં છેતરપીંડી હોઈ શકે. આથી ખાતરીનું તેલ જ ખરીદવું.

લોબીંબરાજ ચુર્ણ

ડિસેમ્બર 20, 2018

લોબીંબરાજ ચુર્ણ ૫૦ ગ્રામ સુંઠ, ૪૦ ગ્રામ લીંડીપીપર, ૩૦ ગ્રામ અજમો, ૨૦ ગ્રામ અજમોદ અને ૧૫૦ ગ્રામ હરડે ખુબ ખાંડી બનાવેલા બારીક ચુર્ણને લોબીંબરાજ ચુર્ણ કહે છે. દરરોજ અડધીથી પા ચમચી આ ચુર્ણ સહેજ નવશેકા પાણી સાથે લેવાથી પેટમાં થતો ગડગડાટ, ચુંક આવવી, આમ, વાયુ, મળાવરોધ, પેટનો દુખાવો વગેરે બધી તકલીફો મટે છે. આ ચુર્ણ ભુખ લગાડનાર અને આહારનું યોગ્ય પાચન કરાવનાર છે.

હોઠ ફાટે

ડિસેમ્બર 20, 2018

હોઠ ફાટે (૧) હોઠ ફાટે તો રાતે સુતાં પહેલાં હોઠ ઉપર એરંડીયું બરાબર ઘસીને સુઈ જવાથી ધીમે ધીમે સારું થઈ જાય છે. (૨) સરસવનું તેલ અથવા હુંફાળું ઘી નાભી ઉપર લગાડવાથી હોઠ ઉપર ચીરા પડશે નહીં.

રક્તાતીસાર

ડિસેમ્બર 20, 2018

ઉપચારો નીષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લઈને કરવા, અહીં આપવાનો હેતુ માત્ર માહીતીનો છે.

રક્તાતીસાર પીત્તના કારણે મોટા આંતરડામાં ચાંદાં પડે અને રક્તમીશ્રીત સાતથી આઠ ઝાડા થાય તેને રક્તાતીસાર કહે છે. (૧) એમાં માત્ર સાકર નાખી ઉકાળેલા બકરીના દુધ પર જ રહેવું, દીવસમાં ત્રણ વાર કડાછાલનું ચુર્ણ એક કપ પાણીમાં ઉકાળી પીવું અને લોહી પડતું બંધ થાય પછી સાદો સુપાચ્ય આહાર લેવો. (૨) દાડમના દાણા, વરીયાળી અને સુકા ધાણાનું સમભાગે બનાવેલું ચુર્ણ થોડી સાકર મેળવી દર બે કલાકે ૧-૧ ચમચી પાણી સાથે લેવાથી લોહીવાળા ઝાડા મટે છે.