કોરોનાનો આયુર્વેદીક ઉપાય

ઓગસ્ટ 8, 2021

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

3 ટીકડી કપુર, 1 ચમચી અજમો અને 5 નંગ લવીંગ એક સુતરાઉ કપડામાં પોટલી બનાવી ખીસામાં રાખી દેવું. આખો દીવસ એને સુંઘતાં રહેવું. આ ઔષધોની તીવ્ર સુગંધીને કારણે કોરોના વાઈરસનો ચેપ લાગી શકશે નહીં. આનો સફળ પ્રયોગ કરવામાં આવ્યો છે, જેની માહીતી ડૉ. પ્રયાગ ડાભી તરફથી વૉટ્સએપ પર આપવામાં આવી છે.

ડૉ. પ્રયાગ ડાભી,

સંજીવની હેલ્થ કૅયર, ગુજરાત

મોબાઈલ ફોન 9909991653

સ્વસ્થ અને દીર્ઘ જીવન માટે જરુરી નવ પૈકી પાંચમી બાબત

નવેમ્બર 26, 2022

સંબંધોની સંભાળ લો

સતત ટી.વી. પાસે બેસી રહેવા કરતાં પોતાનાં સ્નેહીજનો સાથે સમય કાઢો.

સુખી દાંપત્યજીવનવાળા પુરુષો અપરણીત પુરુષ કરતાં સરેરાશ 6 વર્ષ વધુ જીવે છે. એમાં આશ્ચર્ય જેવું નથી, કેમ કે પત્ની પોતાના પતીને આરોગ્ય બાબત કાળજી રાખવાનું હંમેશાં દબાણ કરતી રહેતી હોય છે. કેલીફોર્નીઆ યુનીવર્સીટીની એક રીસર્ચમાં જોવામાં આવ્યું છે કે પરણીત પુરુષ અપરણીત કરતાં દવા લેવાની કાળજી 2.4 ગણી વધુ લે છે. આથી વધુ જીવવામાં એ પણ મદદગાર બને છે. તમારી પત્ની કે પતી સાથે ઉત્તમ પ્રકારે સમય પસાર કરો. તમારાં માતા-પીતા કે દાદા-દાદી સાથે અથવા નજીકના સંબંધી સાથે સમય ગાળવામાં ફેમીલી ડે કે મધર્સ ડેની રાહ ન જુઓ. તેઓ જ તમારાં સૌથી શ્રેષ્ઠ લાગણીમાં સહકાર આપનાર અને મદદગાર છે, અને તેઓ કાયમ માટે તમારી સાથે નહીં હોય.

જુના મીત્રો સાથે રમત અને ગપ્પાં મારવા માટે સમય કાઢો. તમારા સંતાનો કદાચ કોઈ બીજા દેશમાં પણ હોય, પરંતુ આજના વીકસીત ટેકનોલોજીના સમયમાં સંપર્કમાં ન રહેવા માટે કોઈ બહાનાં કાઢી શકાય તેમ નથી.

તમારાં પાળેલાં પશુપક્ષી સાથે સુદ્ધાં સમય પસાર કરવાથી તમે સ્ટ્રેસ મુક્ત થઈ શકો. એથી તમે આનંદ અને હકારાત્મકતા અનુભવશો. ખરેખર સ્વસ્થ સંબંધો વધારવાથી તમે તમારા પોતાના માટે આરામપ્રદ સમય પેદા કરો છો.

સ્વસ્થ અને દીર્ઘ જીવન માટે જરુરી નવ પૈકી ચોથી બાબત

નવેમ્બર 21, 2022

ઓક્સીજનકરણ વીરુદ્ધ આહાર

ડેઝર્ટમાં થોડી ડાર્ક ચોકલેટ લો અથવા ઠળીયા વીનાનાં ફળ (berries) ખાઓ.

આપણા શરીરમાં ફ્રી રેડીકલ નામના કોષ પેદા થાય છે, જે વૃદ્ધાવસ્થા વહેલી લાવવામાં અને રોગ પેદા કરવામાં મુખ્ય ભાગ ભજવે છે. આ ફ્રી રેડીકલને ઓક્સીજનકરણ વીરુદ્ધ આહાર(antioxidents) દુર કરે છે. એ રંગીન ફળો અને શાકભાજી, ચા, રેડ વાઈન વગેરેમાં હોય છે. સુક્ષ્મ પોષક તત્ત્વો જેવાં કે વીટામીન એ, સી, ઈ, સીલેનીયમ, અને જસત(zinc) વગેરેમાં પણ ઓક્સીજનકરણ વીરુદ્ધ ગુણ હોય છે. રીસર્ચમાં જોવામાં આવ્યું છે કે વીટામીન ઈ હૃદયરોગના જોખમને ઘટાડે છે. અલઝાઈમરના દર્દીઓના તથા ઉંમરના કારણે શરીર નબળું પડી ગયેલ દર્દીઓના મગજમાં ફ્રી રેડીકલ્સના ઓક્સીજનકરણને લીધે થયેલ નુકસાન જોવામાં આવે છે. 80 વર્ષથી વધુ ઉંમરના લોકોમાં ઓક્સીજનકરણને લીધે થતો સ્ટ્રેસ અને ઓક્સીજનકરણ વીરુદ્ધનું ઓછું લેવલ  જોવામાં આવે છે.  ઈટાલીઅન શતાયુ લોકોમાં કરવામાં આવેલા એક અભ્યાસમાં જોવામાં આવ્યું કે વીટામીન સી અને વીટામીન ઈ લેવાથી એમના લોહીમાં એન્ટીઓક્સીડન્ટનું લેવલ ઉંચું આવ્યું હતું.

સ્વસ્થ અને દીર્ઘ જીવન માટે જરુરી નવ પૈકી ત્રીજી બાબત

નવેમ્બર 12, 2022

સક્રીય રહો

જો તમે લીફ્ટનો ઉપયોગ કરતા હો તો તે બંધ કરી દો. એને બદલે દાદરા ચડવાનું શરુ કરો. અથવા બાળકો સાથે 30 મીનીટ સુધી દોડાદોડીની ધમાચકડી મચાવો.

દરરોજના નીત્યક્રમમાં શારીરીક પ્રવૃત્તી ગમે ત્યારે શરુ કરી શકાય. એ કદી પણ મોડું છે એમ કહી ન શકાય. રોજની કોઈપણ પ્રવૃત્તી જે 30 મીનીટ હૃદયના ધબકારા વધારી શકે તેનાથી કેટલાયે ફાયદા થાય છે. એનાથી વજન ઘટાડી શકાય, શારીરીક સક્રીયતા વધી જાય અને માનસીક શક્તી વધે છે. રોજની કસરત બ્લડપ્રેશર, ડાયાબીટીસ અને બીજી ઘણી શારીરીક તકલીફોમાં ફાયદો કરે છે એ વાત જાણીતી છે. તાજેતરમાં બ્રીટીશ મેડીકલ જર્નલમાં એક અભ્યાસનો રીપોર્ટ પ્રસીદ્ધ થયો છે. એમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે મધ્ય વયે શરુ કરેલ વધુ શારીરીક પ્રવૃત્તી ધીમે ધીમે મૃત્યુના પ્રમાણમાં ઘટાડા તરફ દોરી જાય છે. તે એટલે સુધી કે જે લોકો સતત શારીરીક પ્રવૃત્તી પહેલેથી જ વધુ કરતા હોય તેમના જેટલા જ પ્રમાણમાં. આ ઘટાડો ધુમ્રપાન છોડી દેવામાં આવે અને જે ફાયદા થાય તેના જેવા છે.

સ્વસ્થ અને દીર્ઘ જીવન માટે જરુરી નવ પૈકી બીજી બાબત

નવેમ્બર 5, 2022

સ્વસ્થ અને દીર્ઘ જીવન માટે બીજી બાબત છે આહારનું પ્રમાણ ઘટાડવાની. સાંજના આહારમાં થોડો ઘટાડો કરવાથી શરુઆત કરી શકાય. અમેરીકાના મેડીકલ એસોસીએશનના જર્નલમાં પ્રગટ થયેલા એક અભ્યાસમાં જોવામાં આવ્યું છે કે આહારમાં 25% ઘટાડો કરવાથી શરીરના તાપમાનમાં અને આહાર પહેલાંના ઈન્સ્યુલીનના પ્રમાણમાં ઘટાડો થાય છે. અમેરીકાના મેયો ક્લીનીકની ભલામણ અનુસાર શરીરનું સામાન્ય વજન જાળવી રાખવા માટે જરુરી આહાર કરતાં થોડો ઓછો આહાર લેવો, પણ જરુરી વીટામીન અને અન્ય પોષક તત્ત્વો મળી રહે તે જોવું. આ પ્રકારના આહારની એક અનીચ્છનીય અસર હાડકાં નબળાં પડે અને સ્નાયુ પોચા પડી જાય એ છે. એના ઉપાય તરીકે નીયમીત કસરત સાથે કેલ્શ્યમ અને વીટામીન ડીની ટીકડી પુરક આહાર તરીકે લેવી પડે.

રીસર્ચમાં નોંધવામાં આવ્યું છે કે આહારના પ્રમાણમાં ઘટાડો કરવાથી એની સારી અસર બ્લડપ્રેશર, રક્તશર્કરા, શરીરમાંની ચરબીમાં ભરાવો, કોલેસ્ટ્રોલનું પ્રમાણ અને શરીરના વજન પર થાય છે. આ બધું સ્વસ્થ જીવન માણવા માટે લાભકારક છે. ઘટાડેલ આહારના પ્રમાણથી ચયાપચયની ક્રીયા ધીમી પડે છે. એનાથી હાનીકારક ફ્રી રેડીકલ્સમાં ઘટાડો થવાની શક્યતા છે. જરુર લાગે તો આહારમાં ફેરફાર કરવામાં અગત્યનાં પોષક તત્વો મળી રહે છે કે કેમ એ માટે આહાર નીષ્ણાતની મદદ લઈ શકાય.

સ્વસ્થ અને દીર્ઘ જીવન માટે જરુરી નવ પૈકી એક બાબત

ઓક્ટોબર 30, 2022

સ્વસ્થ રહેવા બાબત ધ્યાન રાખવું જોઈએ, જેથી આનંદમાં રહી શકાય. અને જો આપણે આનંદીત હોઈએ તો તમે વધુ જીવી શકીએ. આપણે જીવનની ગુણવત્તા અને લંબાઈ શી રીતે વધારી શકીએ તે પૈકી નવ બાબતો પૈકી એક હકીકત જોઈએ.

આપણામાંથી દરેક જણ આજે 100 વર્ષ કે તેથી વધુ જીવી શકે અને તે પણ સારી રીતે. આ કથન ‘વૃદ્ધત્વ વીરોધી ઉપાયો’ની એક સંસ્થાના પ્રમુખના છે.

આ સમીકરણ પર વીચાર કરો: દીર્ઘ જીવન+સુંદર સ્વાસ્થ્ય=સુખ

આપણે કેટલું જીવીશું એનો 30% આધાર આપણને વારસામાં મળેલાં જીન્સ પર રહે છે, પણ એનો 70% આધાર આપણી જીવનશૈલી પર છે.

આ માટેની એક બાબત તે આપણા આહારની છે. સવારની શરુઆત કોફી પીવાને બદલે ગ્રીન ટી પીવાથી કરી શકાય. આહારમાં બધા ફેરફાર એકી સાથે કરવા બહુ મુશ્કેલ હોય છે. આથી ફેરફાર એકબે બાબતોથી શરુ કરવા. ધીમે ધીમે બીનઆરોગ્યપ્રદ આહાર છોડી એની જગ્યાએ આરોગ્યવર્ધક આહાર દાખલ કરતા જવું. આહારમાં સામાન્ય ફેરફાર કરવાથી વધુ લાંબું અને સ્વસ્થ જીવન જીવી શકાય. જેમ કોફીની જગ્યાએ ગ્રીન ટી, તેમ તળેલા નાસ્તાને બદલે સુકો મેવો સવારમાં લેવો. સફેદ ચોખાને બદલે લાલ ચોખા, માંસનો ત્યાગ કરી મચ્છી અપનાવવી, બટર નહીં વાપરતાં ઓલીવ ઓઈલ વાપરવું, સફેદ ખાંડની બનાવેલ મીઠાઈઓ કરતાં ફળ ખાવાં અને સોડા-લેમન જેવાં પીણાં ન પીતાં માત્ર સાદું પાણી પીવું. માત્ર આટલા સાત ફેરફારો પણ આપણા સ્વસ્થ લાંબું જીવવામાં મોટો ફાળો આપશે. અનાજ, કઠોળ વગેરેનો કાર્બોહાઈડ્રેટ, શાકાહારમાંથી મળતું પ્રોટીન અને સ્વાસ્થ્યવર્ધક અસંપૃક્ત ચરબીવાળા આહાર લેવા પર  વધુ ધ્યાન કેન્દ્રીત કરવું.

60 વર્ષની ઉંમર પછી

ઓક્ટોબર 23, 2022

અમેરીકામાં એક અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું કે વૃદ્ધ લોકો પૈકી 51%  લોકો દાદર ચડતાં પડી જાય છે. દર વર્ષે ઘણા લોકો દાદર ચડતી વખતે પડી જઈ મૃત્યુ પામે છે. આ પ્રકારના અને અન્ય અકસ્માતો ટાળવા માટે 60 વર્ષની ઉંમર પછી નીચે મુજબની દસ કાળજી રાખવી.

  1. દાદરા ચઢવાનું ટાળવું. જો એ ટાળી શકાય તેમ ન હોય તો દાદરા ચડતી વખતે રેલીંગ સજ્જડ રીતે અવશ્ય પકડી રાખવી.
  2. ખુબ ઝડપી રીતે માથાની મરોડવાની હલનચલન કદી ન કરવી. એમ કરતાં પહેલાં આખા શરીરને વોર્મ અપ કરવું.
  3. પગનાં આંગળાંને વાંકા વળીને પકડવાની કોશીશ ન કરવી. એમ કરતાં પહેલાં આખા શરીરને વોર્મ અપ કરવું.
  4. ઉભા ઉભા પેન્ટ કે પાયાજામા ન પહેરવા. ખુરસી કે બેડ પર બેસીને જ પહેરવાં, જેથી ગબડી પડવાનો ડર ન રહે.
  5. ચત્તા સુતા હોય તો તરત સીધા બેઠા ન થવું, પણ ડાબી બાજુ કે જમણી બાજુથી બેઠા થવું.
  6. કસરત કરતી વખતે તરત જ શરીરને આમતેમ વાળવું નહીં, પહેલાં વોર્મીંગ અપ કરી આખા શરીરને ગરમ કરો.
  7. ઉંધા (બૅકવર્ડ) ચાલશો નહીં. પાછળ તરફ પડી જતાં ગંભીર ઈજા થવાની શક્યતા છે.
  8. ભારે વજન ઉંચકવા માટે કમરમાંથી વાંકા વળશો નહીં. ઘુંટણ વાળીને ઉકડા બેસીને વજન લઈને ઉભા થવું.
  9. પથારીમાંથી એકદમ ઝડપથી ઉઠી ન જવું. જાગ્યા પછી થોડીવાર થોભો. પછી ધીમેથી બેઠા થાઓ.
  10. મળત્યાગ કે મુત્રત્યાગ કરતી વખતે કદી બળ વાપરવું નહીં. એને કુદરતી રીતે બહાર નીકળવા દો.

બીજી એક અગત્યની વાત. હંમેશાં કંઈ ને કંઈ કરતા રહેવું, નીષ્ક્રીય ન થઈ જવું. વીચારો હકારાત્મક હોવા જોઈએ. જીવન હવે શરુ થયું છે. આટલાં વર્ષો કામ કરી કરીને, મહેનત કરીને પસાર કર્યાં, હવે જીવનનો આનંદ લેવાનો સમય છે.

સાંધાનો દુખાવો

ઓક્ટોબર 16, 2022

(રાજેશભાઈ દોશી તરફથી મળેલ સુચન)

આભાર આપનો મારો સુજાવ પસંદ કરવા બદલ , આમાં હજી એક શક્ય ઈલાજ છે રેવંતીનો શીરો. રેવંતીના શીરાનો એક મોટો ટૂકડો લઈ એના પર એલોવેરા જેલ લગાડો અને ખરાબ સાંધાની અથવા દુખાવાની જગ્યાએ લગાડો. ધીમે ધીમે જેલને કારણે પીળી પેસ્ટ જેવું થઈ જશે. એ સુકાઈ જાય તે પહેલાં એક સોફ્ટ ટિસ્યુ પેપર એના પર ધીરેથી દબાવી દો. થોડી વારમાં એ સજ્જડ થઈ જશે. આનાથી પણ સાંધાના દુખાવામાં ઘણી રાહત લાગશે.

આના સિવાય આપના પૂરા પરિવારના સુનિશ્ચિત રક્ત સંચાર અને અધિક ઓક્સિજન યુક્ત પરિભ્રમણની શક્યતાઓ વધારીને ઘણાં વર્ષો સુધી પૂરા પરિવારના સ્વાસ્થ્યની જાળવણી સુનિશ્ચિત કરવા મેગ્નેટિક મેટ્રેસ જે ઇન્ડિયામાં બને છે. બહુજ કિફાયતી દરે કોઈ ગોળી, ટીકડી કે સીરપ વગર સ્વસ્થ રહેવું હવે શક્ય છે. અને લગભગ ₹૧૧૯૦૦/-+ ડિલિવરી ચાર્જ માં કશે પણ પહોચતું થઈ જશે. આ નેનો મેગનેટ છે. બાયો મેગ્નેટિક થેરાપી ભારત સરકારના આયુષ મંત્રાલય માન્ય છે.

શરીરમાં થતા નાનામોટા દુખાવા

ઓક્ટોબર 8, 2022

હેલન ચીન લુઈએ શરીરના નાના નાના દુખાવા દુર કરવાની એક ચીકીત્સા વીકસાવી છે. એ માટે જરુર પડશે માત્ર કપડાં સુકવવાની લાકડાની ક્લીપ.

આ ચીકીત્સામાં આપણા કાન પરનાં છ દબાણબીન્દુઓનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે, જે દરેક આપણા શરીરના જુદા જુદા અવયવો સાથે સંબંધ ધરાવે છે.

  1. બૅક અને શોલ્ડરનો દુખાવો દુર કરવા માટે એકાદ મીનીટ સુધી આકૃતીમાં બતાવેલા પોઈન્ટ પર ક્લીપ લગાવી રાખવી.
  2. શરીરમાં આંતરીક અવયવોના હળવા દુખાવાને દુર કરવા ચીત્રમાં બતાવેલ પોઈન્ટ પર ક્લીપ લગાડવી.
  3. જો શરીરના સાંધા જકડાઈ ગયા હોય અને દુખાવો થતો હોય તો આકૃતીમાં બતાવેલી જગ્યાએ કાન પર ક્લીપ ચોંટાડી દેવી. એનાથી તમારા સાંધાનો દુખાવો દુર થશે અને સાંધા છુટા પડશે.
  4. ચીત્રમાં બતાવેલી જગ્યા પર ક્લીપ લગાડી રાખવાથી શરદીને લીધે થતો ગળાનો દુખાવો અને સાઈનસના સોજાથી મુક્તી મળે છે.
  5. જો તમને અવારનવાર પેટમાં દુખતું હોય અને ક્રેમ્પ્સ થતાં હોય તો બતાવેલી જગ્યાએ ક્લીપ રાખવાથી ફાયદો થશે.
  6. આ છેલ્લા પોઈન્ટ પર દબાણ આપવાથી હૃદય સ્વસ્થ રહે છે તથા માથાનો દુખાવો અને ભારેપણુ દુર થાય છે.

સાંધો ખસી જવો-એક પ્રશ્નોત્તરી

ઓક્ટોબર 1, 2022

મારા બ્લોગ પર સાંધો ખસી જવા બાબત નીચે મુજબ પ્રશ્નોત્તરી થઈ તે સહુની જાણ માટે મુકું છું.

  1. BRIJ Says:
    નવેમ્બર 27, 2017 પર 8:44 એ એમ (am) | જવાબ આપો   edit

SIR SADHO KHASI JAY CHE BUT MEN KARAN MARO ACCIDENT THAYO HATO TYAR THI AAVU THAY CHE PLS SOME IDEA

  1. ગાંડાભાઈ વલ્લભ Says:
    નવેમ્બર 27, 2017 પર 11:34 પી એમ(pm) | જવાબ આપો   edit

નમસ્તે બ્રીજ,
મને લાગે છે કે અકસ્માત થવાથી સાંધો ખસી જતો રહેતો હોય – એટલે કે સાંધો બેસાડ્યા પછી પણ મુળ જગ્યાએ રહી શકતો ન હોય તો એનું કારણ કદાચ એક્સ રે દ્વારા જાણી શકાય કે કોઈ સારો હાડવૈદ બતાવી શકે. કારણ જાણ્યા પછી યોગ્ય ઉપાય કરી શકાય. માત્ર કોઈ દવાથી એનો ઉપાય થઈ શકતો હોય તો મને એની કશી ખબર નથી.

  1. Rajesh Doshi Says:
    જુલાઇ 22, 2022 પર 6:30 પી એમ(pm) | જવાબ આપો   edit

બ્રિજ ભાઈ આપ એક પ્રયોગ કરી શકો છો. ઢીલો ગોળ અને ખાવાનો ચૂનો એક કાચની રકાબીમાં મિશ્ર કરો. સીધા આંગળીથી જ હલાવો. જેથી બન્નેની રાસાયણિક પ્રક્રિયાથી પેદા થતી ગરમીની સ્પર્શથી જાણ થાય. હવે તેમાં હળદર પાઉડર ઉમેરો આ મિશ્રણ તુરંતજ જે સાંધો ખસી જતો હોય  તેની પર સરખું પાથરીને લગાડી દો. ઉપર કૉટન રોલથી એટલીજ સાઈઝનો એક હિસ્સો લગાડી દો. બેથી ત્રણ મિનિટમાં સજ્જડ ચોંટી જશે. આને પાટો વીંટાળી શકાય તેમ હોય તો લગાડશો. નહિ તો સ્કિન સેફ પેપર ટેપ થી સરખું  ફિક્સ કરી લેશો. સ્નાન કરતી વખતે પાણી અડશે તો આ લેપ નીકળી જશે અથવા નિષ્ક્રિય થઈ જશે તો કાઢીને ફરી નવો લેપ ઉપર મુજબ પાથરીને લગાડી દેશો. બહુ રાહત લાગશે અને આસ્તે આસ્તે સાંધો ખસવાનું ઓછું અથવા લાંબે ગાળે થશે પછી ધીરે ધીરે બંધ થઈ જશે .

નમસ્તે રાજેશભાઈ,
આપની મુલ્યવાન કૉમેન્ટ બદલ ખુબ ખુબ આભાર. મને આ ઉપાયની જાણકારી ન હતી.

કબજીયાતથી બચવા માટે

સપ્ટેમ્બર 24, 2022
  1. ઉપવાસ ન કરવા. નીયમીત નીશ્ચીત સમયે જમવું. એનાથી નીયમીત પેટ સાફ થઈ શકે.
  2. રેસાવાળો આહાર પસંદ કરો. એ માટે તાજાં ફળ, શાકભાજી, અને આખા અનાજનો ઉપયોગ કરો. વધુ રેસા માટે તૈયાર ઘઉંનું થુલુ (wheat bran) નાસ્તાની વસ્તુમાં કે બીજી રાંધેલી વાનગીમાં બેત્રણ ચમચી ઉમેરો.
  3. દરરોજ 8 લીટર પ્રવાહી પાણી, ફળરસ, દુધ, ચા કે સુપના રુપમાં લેવાનું રાખો.
  4. શારીરીક પ્રવૃત્તીમાં વધારો કરો. દરરોજ 30 મીનીટની ચાલવાની, તરવાની, સાઈકલ ચલાવવાની એવી કોઈ પણ કસરત કરો.
  5. કુદરતી આવેગોને રોકશો નહીં. જ્યારે પણ ઝાડાની પ્રેરણા થાય કે તરત જ એને ન્યાય આપવો.
  6. જો તમને દરરોજ નીયમીત ઝાડો ન થતો હોય તો એમાં કશું ખોટું નથી. એ કબજીયાત ન કહેવાય. કેટલાક લોકોને દીવસમાં એકથી વધુ વખત જવું પડે છે તો કેટલાકને વીકમાં ત્રણ વખત જ પેટ સાફ થાય છે.
  7. જુલાબની દવાઓ લેવાનું ટાળો. જુલાબની દવા આંતરડાની આંતરત્વચાને ઉત્તેજીત કરે છે. જુલાબની દવાઓનો સતત ઉપયોગ કબજીયાતને કાયમી કરશે. કોઈક વાર લેવી જ પડે તેમ હોય તો દીવેલ કે હરડે લઈ શકાય.