આરોગ્ય ટુચકા 267. અજીર્ણ અને ગેસ

સપ્ટેમ્બર 18, 2018

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 267. અજીર્ણ અને ગેસ: લીંબુના રસમાં સીંધવ મેળવી એને આઠ દીવસ સુધી ભીંજવી રાખવું. એને છાયામાં સુકવી ચુર્ણ બનાવવું. સવાર-સાંજ ૩ ગ્રામ જેટલું આ ચુર્ણ ચાટી જવાથી પાચન સુધરે છે, અજીર્ણ મટે છે અને ગેસની તકલીફ દુર થાય છે. ખુબ ગેસ રહ્યા કરતો હોય તો એમાં તકલીફ અને પોતાની પ્રકૃતી અનુસાર જરુરી પ્રમાણમાં સુવાદાણા, અજમો અને સંચળ ઉમેરવાથી લાભ થઈ શકે.

Advertisements

આરોગ્ય ટુચકા 266.  આફરો, ગોળો અને શુળ

સપ્ટેમ્બર 16, 2018

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 266.  આફરો, ગોળો અને શુળ: એની ઉત્તમ દવા અજમો છે. એક ચમચી અજમાના ચુર્ણમાં બે ગ્રામ ખાવાનો સોડા અને એક ગ્રામ સંચળ મેળવી હુંફાળા પાણી સાથે ફાકી જવું. એનાથી વાયુ નીચે ઉતરી જાય છે અને પેટનો ગોળો તથા શુળ મટી જાય છે. જેમને આ તકલીફ થતી હોય તેમણે ઉપવાસ કે એકટાણાં કરવાં નહીં. તાજો, પચી શકે તેટલા પ્રમાણમાં સાત્ત્વીક આહાર લેવો. આ ત્રણે ઔષધો તાસીરે ગરમ હોવાથી પોતાની પ્રકૃતી મુજબ જરુર જણાય તો પ્રમાણ ઘટાડી શકાય.

આરોગ્ય ટુચકા 265. જેઠીમધની ચા

સપ્ટેમ્બર 11, 2018

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 265. જેઠીમધની ચા: સામાન્ય ચાને સ્થાને જેઠીમધની ચા બનાવીને પીવી આરોગ્યને ઘણી લાભકારક છે. એ માટે જેઠીમધનાં મુળીયાંને અધકચરાં ખાંડીને અથવા સુપરમાર્કેટ કે હેલ્થ શોપમાં એની ટીબેગ મળતી હોય તો તેની ચા બનાવીને પી શકાય. એની સાથે આદુ કે સુંઠ અને ફુદીનો પણ નાખી શકાય. એનાથી પાચનક્રીયાના અવયવો અને યકૃત (લીવર)ને વધુ લાભ થાય છે.

ચેતવણી: જેઠીમધનો વધુપડતો ઉપયોગ પોટેશ્યમનું પ્રમાણ ભયજનક સપાટી સુધી ઘટાડી દઈ શકે, આથી લોહીના ઉંચા દબાણની સમસ્યા હોય તો જેઠીમધનો ઉપયોગ કરવો નહીં.

આરોગ્ય ટુચકા 264. ફ્રી રેડીકલ્સ

સપ્ટેમ્બર 9, 2018

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 264.  ફ્રી રેડીકલ્સ: કેટલાક વૈજ્ઞાનીકોએ આપણા શરીરમાંના કેટાલેઝ (catalase) તરીકે ઓળખાતા એક ઉત્પ્રેરક દ્રવ્ય(એન્ઝાઈમ)નો અભ્યાસ કર્યો. આ એન્ઝાઈમ શરીરમાં ચયાપચયની ક્રીયા દરમીયાન પેદા થતા નકામા પદાર્થ હાઈડ્રોજન પેરોક્સાઈડનું પાણી અને ઓક્સીજનમાં વીઘટન કરે છે. હાઈડ્રોજન પેરોક્સાઈડ ફ્રી રેડીકલ્સનો પુરોગામી હોઈ શકે છે. એનાથી શરીરને નુકસાન થાય છે અને કોષોની રાસાયણીક પ્રક્રીયામાં ખામી સર્જાય છે. આથી વધુ ફ્રી રેડીકલ્સ પેદા થાય છે. ફ્રી રેડીકલ્સ બીનજરુરી રાસાયણીક પ્રતીક્રીયા પેદા કરે છે, જેનાથી શરીરના કોષોને નુકસાન થાય છે. એમાં ડી.એન.એ.નો પણ સમાવેશ થાય છે. કેટલાક વૈજ્ઞાનીકો માને છે કે ફ્રી રેડીકલ્સ હૃદયરોગ, કેન્સર અને બીજા ગંભીર રોગો થવા માટે મુખ્યત્વે જવાબદાર છે.

ફ્રી રેડીકલ્સથી મુક્તી મેળવવા વીટામીન ‘ઈ’, વીટામીન ‘એ’ કે એનું પુરોગામી તત્ત્વ બીટા કેરોટીન તથા વીટામીન ‘સી’યુક્ત પદાર્થોનો આપણા આહારમાં સમાવેશ કરવો જોઈએ.

આરોગ્ય ટુચકા 263  પાચનશક્તી માટે એક ઉપાય

સપ્ટેમ્બર 5, 2018

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 263  પાચનશક્તી માટે એક ઉપાય: બે દીવસ માત્ર સુંઠ અથવા આદુના ટુકડા અને લીંબુ નાખેલ મગના પાણી પર રહેવાથી શરીર નીરામ બને છે. મગનું પાણી બનાવવા માટે મગ ખુબ ગળી જાય એ રીતે ધીમા તાપે ચેડવવા. આ પછી સામાન્ય સાદો ખોરાક પચાવી શકાય એટલા પ્રમાણમાં શરુ કરવો. ઉપરાંત એક ચમચી સુંઠ, પા ચમચી અજમો, એક ચમચી ગોળ અને ત્રણ ચમચી ગાયનું ઘી મીશ્ર કરી દરરોજ સવારે અને સાંજે ચાટી જવાથી પાચન શક્તી સુધરે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 262  સાથળ-જાંઘના સ્નાયુનો દુખાવો

સપ્ટેમ્બર 1, 2018

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 262  સાથળ-જાંઘના સ્નાયુનો દુખાવો: બેત્રણ મહીના પહેલાં ટેબલ ટેનીસ રમતી વખતે મારી જાંઘના સ્નાયુમાં દુખાવો થયો હતો. હું સવારે યોગનાં આસનો કરું છું. એમાં મંડુકાસન અને શશાંકાસન કરું છું. આ બે આસન વજ્રાસનમાં બેસીને કરવાનાં હોય છે, આથી આ એ આસન કરતાં પહેલાં સુપ્ત વજ્રાસન કરવાનું આ દુખાવો થયા પછી શરુ કર્યું અને ફરીથી મને જાંઘના સ્નાયુમાં દુખાવો થયો નથી.

સુપ્ત વજ્રાસન કરતી વખતે જાંઘના સ્નાયુ સખત રીતે ખેંચાય છે, તંગ થાય છે, આથી એ સ્નાયુઓને સારી કસરત મળે છે. મંડુકાસન અને શશાંકાસન વખતે પણ થોડા પ્રમાણમાં વજ્રાસનને કારણે જાંઘના સ્નાયુઓ પર ખેંચાણ આવે છે, પણ સુપ્ત વજ્રાસન જેટલું નહીં.

આરોગ્ય ટુચકા 261  લોહીની અછત – એનીમીઆ

ઓગસ્ટ 31, 2018

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 261  લોહીની અછત – એનીમીઆ: કઢીલીમડાના પાંદડામાં (કેટલાક લોકો એને મીઠો લીમડો પણ કહે છે) લોહ તત્ત્વ (આયર્ન) અને ફોલીક એસીડ સારા પ્રમાણમાં હોય છે. શરીરમાં લોહીની અછત માત્ર લોહ તત્ત્વની ઉણપને કારણે જ પેદા થાય છે એમ નથી, પણ શરીરમાં લોહનું શોષણ યોગ્ય રીતે થઈ શકતું ન હોય તેમ જ શરીર એનો ઉપયોગ કરી શકતું ન હોય એ હોય છે. આ સમસ્યા ફોલીક એસીડ દુર કરી શકે છે. આયર્નના શોષણમાં મુખ્યત્વે ફોલીક એસીડ ભાગ ભજવે છે. અને કઢીલીમડાનાં પાંદડાંમાં આ બંને તત્ત્વો હોવાને કારણે લોહીની અછતનો એ ઉત્તમ ઉપાય છે.

આરોગ્ય ટુચકા 260. દ્વીરુત્તર ચુર્ણ

ઓગસ્ટ 30, 2018

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 260.  દ્વીરુત્તર ચુર્ણ: હીંગ-1 ભાગ, ઘોડાવજ-2 ભાગ, ચીત્રક મુળની છાલનું ચુર્ણ-4 ભાગ, ઉપલેટ એટલે કઠ- 8 ભાગ, સંચળ-16 ભાગ અને વાવડીંગ-32 ભાગ લઈ બનાવેલા ચુર્ણને દ્વીરુત્તર ચુર્ણ કહે છે. અડધી ચમચી જેટલું આ ચુર્ણ સહેજ નવશેકા પાણી સાથે લેવાથી પાચનતંત્રની તકલીફો જેવી કે ગૅસ, કબજીયાત, આફરો, અરુચી, મંદાગ્ની, ઓડકાર, ચુંક, આંકડી, પેટનો દુખાવો, મોળ, ઉબકા, આંતરડાના કૃમી વગેરે મટે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 259. જાડી કમર

ઓગસ્ટ 29, 2018

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 259.  જાડી કમર: તાજેતરમાં થયેલા એક સંશોધન મુજબ મોટી કમરવાળાં બાળકોને આગળ જતાં હૃદયરોગ અને ડાયાબીટીસ થવાની પુરી સંભાવના છે. આ સંશોધનના અહેવાલમાં એમ પણ જણાવવામાં આવ્યું છે કે પુખ્ત વયના માણસની કમરની આસપાસ ચરબીનો ભરાવો થવો એ હૃદય તથા શીરાઓને લગતા રોગની ચેતવણી રુપ ગણાય છે. કેટલાક અભ્યાસોમાં વજન અને ઉંચાઈના સંયુક્ત માપ-બોડી માસ ઇન્ડેક્સ (BMI) કરતાં કમરના માપનેે સ્વાસ્થ્ય બાબત વધુ સારું નીર્દેશક ગણવામાં આવ્યુ છે.

આ રીપોર્ટ મુજબ કમરનો ઘેરાવો વધવા પાછળ ચયાપચયની વીકૃતી જવાબદાર છે. જેના કારણે ડાયાબીટીસ, હાઈ બ્લડપ્રેશર અને લોહીમાં ચરબીના પ્રમાણમાં વધારો થાય છે. આ સંશોધનમાં ૪૦ છોકરા અને ૪૪ છોકરીઓને પસંદ કરવામાં આવ્યાં હતાં, જેમાં ૧૬ સામાન્ય વજનનાં, ૨૮ થોડા વધુ વજનવાળાં અને ૪૦ જાડાં એટલે કે વધુ પડતાં વજનવાળાં હતાં. આ બાળકોના પરીક્ષણમાં જાણવા મળ્યું કે કમરના વધુ ઘેરાવાવાળાં બાળકોમાં ચયાપચયની વીકૃતી હતી.

આરોગ્ય ટુચકા 258: છાશ

ઓગસ્ટ 27, 2018

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 258:  છાશ: છાશનો એક મહત્ત્વનો ગુણ આમ દોષ દુર કરવાનો છે. આમનો સ્વભાવ ચીકણો છે. આ ચીકાશને તોડવા માટે હંમેશાં એસીડ-ખટાશ જોઈએ, જે છાશ પુરી પાડે છે અને ધીમે ધીમે આ ચીકાશને આંતરડાંથી છુટી પાડી એને પકવીને બહાર ધકેલી દે છે. આમના દોષમાંથી ઝાડા, જુનો મરડો અને પરીણામે એમાંથી કાયમી મોઢું આવી જાય અને ચાંદાં પડે એવાં દર્દો થાય છે, તો કયારેક એમાંથી હરસ પણ થાય છે. છાશ લેવાથી આ ત્રાસદાયક દર્દો કાયમ દુર જ રહે છે.