આરોગ્ય ટુચકા 243. દ્રાક્ષ

જુલાઇ 18, 2018

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 243. દ્રાક્ષ

દ્રાક્ષમાં રહેલી ઉચ્ચ પોષણ ગુણવત્તાને કારણે કબજીયાત, અપચો, થાક, સ્નાયુઓની નબળાઈ અને કીડનીની સમસ્યાઓથી છુટકારો મળે છે. મોતીયો આવ્યો હોય ત્યારે પણ તબીબ દ્રાક્ષ ખાવાની સલાહ આપતા હોય છે. લોહી અને શરીરના અન્ય કોષોની રચનામાં પણ દ્રાક્ષ ઘણી જ અસરકારક સાબીત થાય છે. દ્રાક્ષ ખાવાથી ઝડપથી શરીરમાં રક્તસંચાર થાય છે. સુકવેલી દ્રાક્ષ પણ ખુબ જ અસરકારક માનવામાં આવે છે. એસીડીટી, એનીમીયા, તાવ, જાતીય નીર્બળતા, અશક્તી વગેરેમાં દ્રાક્ષ અકસીર ગણાય છે.

Advertisements

આરોગ્ય ટુચકા 242  દુધ અને મગજની સક્રીયતા

જુલાઇ 16, 2018

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 242  દુધ અને મગજની સક્રીયતા

અત્યાર સુધી એમ માનવામાં આવતું હતું કે દુધ પીવાથી હાડકાં અને માંસપેશીઓ મજબુત બને છે. પણ દુધ પીવાથી માત્ર હાડકાં જ મજબુત નથી બનતાં, મગજ સુધ્ધાં સતેજ બને છે. આ અંગે કેનેડામાં કરવામાં આવેલા એક અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું હતું કે નીયમીત દુધ પીનારા લોકોનું મગજ ૪૭ ટકા વધુ સક્રીય હતું.

લગભગ ૧૩૦૦ લોકો પર આઠ વર્ષ સુધી સંશોધન કરવામાં આવ્યું હતું. ૧૮થી ૪૦ વર્ષ સુધીનાં સ્ત્રી-પુરુષોને બે ભાગમાં વીભાજીત કરવામાં આવ્યાં હતાં. એક ભાગમાં નીયમીત દુધ પીનારાં હતાં અને બીજામાં ક્યારેક જ દુધ પીનારાં લોકોનો સમાવેશ થતો હતો. દર ચાર મહીને બન્ને જુથના લોકોના મગજનું પરીક્ષણ કરવામાં આવતું હતું. જે લોકો નીયમીત દુધ પીતાં હતાં તેઓ સવાલના જવાબ ઝડપથી શોધી લેતાં હતાં. જ્યારે ક્યારેક જ દુધ પીનારાંઓને જવાબ શોધતાં વાર લાગતી હતી. નાનપણથી જ દુધ પીવાની આદત ધરાવતાં બાળકોનું મગજ સતેજ હોય છે અને આગળ જતાં તેનું સારું પરીણામ મળે છે. દુધ પીવાથી શરીરને કેલ્શીયમ ઉપરાંત અન્ય પોષક તત્ત્વો પણ મળે છે. આ પોષક તત્ત્વો આપણા મગજમાં પ્રચુર માત્રામાં પ્રોટીન ઉપલબ્ધ કરાવે છે. પ્રોટીનની આ પ્રચુર માત્રા મગજના બધા ભાગને  સક્રીય કરે છે. દુધ ન ભાવતું હોય તેમણે અલગ-અલગ પ્રકારનાં ડેરી ઉત્પાદનોનું સેવન કરવું જોઈએ. જોકે ડેરી ઉત્પાદનથી દુધ જેવો લાભ મળતો નથી, પણ આગળ જતાં થોડો ફાયદો તો અવશ્ય થાય જ છે.

મેં ઉપર જણાવ્યું છે કે પોતાને અનુકુળ હોય તે જ ઉપચાર કરવા. મારા અનુભવમાં દુધ બધાંને અનુકુળ હોતું નથી. વળી કુદરતી ઉપચારકોના અભીપ્રાય મુજબ દુધનું પાચન બાળકોમાં જ યોગ્ય રીતે થાય છે.

આરોગ્ય ટુચકા 241. દુધ અને વજન

જુલાઇ 14, 2018

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 241. દુધ અને વજન

વજન ઓછું કરવું હોય તો રોજેરોજ દુધ પીવાથી મોટી મદદ મળે છે તેમ ઇઝરાયેલની એક યુનીર્વીસટીના નીષ્ણાતો દ્વારા કરવામાં આવેલા અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે. નીષ્ણાતોએ જણાવ્યા અનુસાર નીયમીત દુધ નહીં પીનારા લોકો કસરત કરે તો તેમનું વજન એટલું ઝડપથી ઘટતું નથી જેટલી ઝડપથી રોજ કસરત ઉપરાંત દુધ પીનારાઓનું વજન ઘટે છે.

ઇઝરાયેલની બેન ગુરીયન યુનીર્વીસટીના આરોગ્ય નીષ્ણાતની આગેવાનીમાં સંશોધન કરનારાઓએ ૪૦થી ૬૫ વર્ષનાં 300 સ્ત્રી-પુરુષોનાં બે જુથ બનાવ્યાં હતાં. એક ગ્રુપને રોજના બે ગ્લાસ દુધ આપવામાં આવતું હતું અને બીજા ગ્રુપને દુધ આપવામાં આવતું નહોતું. બે વર્ષના આ અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું કે દુધ ન પીનારાઓ કરતાં રોજ દુધ પીનારા લોકોનું વજન છ કીલોગ્રામ વધુ ઘટી ગયું હતું. નીષ્ણાતોના મતાનુસાર દુધમાં રહેલું ભરપુર વીટામીન ડી વજન ઓછું કરવામાં ખુબ મદદ કરે છે. વીટામીન ડી ઉપરાંત બે ગ્લાસ દુધમાં રોજનું ૬૦૦ મી.ગ્રા. કેલ્શીયમ પણ મળી રહે છે. આરોગ્ય નીષ્ણાતોએ જણાવ્યા અનુસાર દુધ દ્વારા મળનાર કેલ્શીયમ શરીર માટે આદર્શ હોય છે.

આરોગ્ય ટુચકા 240. દાંતના પેઢામાંથી થતો રક્તસ્રાવ-પાયોરીયા

જુલાઇ 13, 2018

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 240. દાંતના પેઢામાંથી થતો રક્તસ્રાવ-પાયોરીયા

બોરસલી તથા જેઠીમધનું પચાસ પચાસ ગ્રામ ચુર્ણ મેળવી તેમાં પચીસ ગ્રામ ફટકડીનું બારીક ચુર્ણ મીક્સ કરી કાચની એક બાટલીમાં ભરી રાખવું. સવાર સાંજ દાંત તથા પેઢા પર આ ચુર્ણ લગાવી મંજન કરવાથી પેઢામાંથી નીકળતું લોહી કે પરુ બંધ થાય છે. અને પાયોરીયાના કારણે મોં તથા પેઢામાંથી વાસ આવતી હોય તો તે પણ દુર થાય છે. આ ચુર્ણને પાણીમાં મેળવી થોડીવાર કોગળો ભરી રાખી પંદરેક મીનીટ પછી થુંકી નાખવાથી પણ લાભ થશે.

હાર્ટએટેકની હૈયાહોળી

જુલાઇ 9, 2018

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

હાર્ટએટેકની હૈયાહોળી

(બ્લોગ પર તા. 9-7-2018)

Sandesh – Ardh Saptahik Purti – 29 Oct 2014ના સૌજન્યથી

ડો. મનુ કોઠારી સ્પષ્ટપણે કહે છે કે હૃદયરોગને અટકાવવાનો કે એને મટાડવાનો એક પણ અકસીર ઈલાજ આધુનીક મેડીકલ સાયન્સ – એલોપથી  પાસે છે જ નહીં. આમ આદમી માટે આ સત્ય સ્વીકારવું બહુ અઘરું છે. હૃદયરોગ શું છે, તે શાના કારણે થાય છે તેની જ ગતાગમ ન હોય ત્યારે રામબાણ ઈલાજની આશા જ કેવી રીતે રાખી શકાય? ટ્રીટમેન્ટના નામે ડોક્ટરો ઘણું કરીને અંધારામાં ગોળીબાર કરતા હોય છે.

 

હજુ હમણાં સુધી મેડીકલ સાયન્સનું ક્ષેત્ર એક પવીત્ર ગાય ગણાતી હતી. ડોક્ટરો ભગવાનનું રુપ ગણાતા હતા. ધીમે ધીમે જનમાનસમાંથી આ બધા ખ્યાલો અને ભ્રમો ભાંગતા ગયા. કઠીન હોય છે પોતાના જ ક્ષેત્રની બદીઓ વીશે નીર્ભીકપણે સતત જાહેરમાં ચર્ચા કરવી. તબીબી ક્ષેત્રનાં કૌભાંડો વીશે ડો. મનુ કોઠારીએ ખુબ લખ્યું છે. આ ગુજરાતી ડોક્ટરે લખેલાં ‘કેન્સરઃ કેટલીક ભ્રમણા કેટલુંક સત્ય’, ‘જીવન, મરણ અને તબીબી ક્ષેત્રઃ વાસ્તવીક નજરે’, ‘તબીબી ક્ષેત્રે હીંસા’ જેવાં કેટલાંય પુસ્તકો ખુબ વંચાયાં છે. દીવાળીના થોડા દીવસ પહેલાં પક્વ ઉંમરે તેમનું દુઃખદ નીધન થયું. તેઓ સ્વયં એમ.એસ. ડીગ્રીધારી ક્વોલીફાઈડ ડોક્ટર હતા, એનોટોમીના પ્રોફેસર હતા અને તબીબી ક્ષેત્રનો પચાસ વર્ષનો બહોળો અનુભવ ધરાવતા હતા, તેથી જ તેમની વાતોમાં સતત અધીકૃત વજન રહેતું.

આજે લોકોને જુવાનીમાં અને મધ્ય વયે હાર્ટએટેક આવી જાય છે. હૃદયરોગનું નામ પડતાં જ આપણને ગભરાટ થઈ જાય છે. શું આધુનીક મેડીકલ સાયન્સ પાસે એનો ઈલાજ છે? ડો. મનુ કોઠારી કહે છે કે માણસ દુર દુર છેક મંગળ ગ્રહને તો આંબી ગયો, પણ પોતાના જ શરીરમાં મુઠ્ઠી જેવડા હૃદય પર અંકુશ રાખતાં એને હજુ આવડયું નથી. હાર્ટએટેક માટે સામાન્યપણે હૃદયને લોહી પુરું પાડતી ધમનીને જવાબદાર ગણવામાં આવે છે. આવડીક અમથી ધમની થોડી સંકોચાઈ ગઈ હોય તો એને પહોળી કરવાથી કે એની જગ્યાએ બીજી ધમની મુકી દેવાથી સમસ્યા દુર થઈ જવી જોઈએ, બરાબર? ડો. મનુ કોઠારી કહે છે કે, ના. એન્જીયોપ્લાસ્ટી ને એન્જીયોગ્રાફી ને બાયપાસ સર્જરી ને એ બધી ભારેખમ અને મોડર્ન લાગતી વીધીઓની વાસ્તવીકતા કંઈક જુદી જ છે. આ બધામાં સરવાળે તો બાદબાકી જ થાય છે. શી રીતે?

સૌથી પહેલાં તો હૃદયરોગનો હુમલો એટલે ખરેખર શું એની વ્યાખ્યા જ સુનીશ્ચીત થઈ શકી નથી. હૃદયમાં પુષ્કળ દુખાવો ઉપડવો અને હૃદયરોગનો હુમલો થવો આ બન્ને બાબતોને એકબીજાની સમાનાર્થી માનવામાં આવે છે. હકીકત એ છે કે હાર્ટએટેકના પચીસ ટકા કેસમાં છાતીમાં કોઈ દુખાવો ઉપડ્યો હોતો નથી. આમ, હૃદયરોગની વ્યાખ્યા છાતીના દુખાવાના આધારે કરી શકાતી નથી. એ જ રીતે હાર્ટએટેક અને હૃદયને લોહી પહોંચાડતી ધમનીનું સંકોચાઈ જવું – આ બન્ને વચ્ચે પણ સીધો સંબંધ જોવા મળતો નથી. એવા અસંખ્ય કીસ્સાઓ છે, જેમાં ધમનીઓ સાવ સાંકડી અને વીકૃત થઈ ગઈ હોય, પણ હૃદય ફર્સ્ટક્લાસ કામ કરતું હોય. સામે પક્ષે, ધમનીઓ સાજી સારી હોય છતાંય માણસ હાર્ટએટેકનો ભોગ બન્યો હોય એવુંય બનતું રહે છે. ધમનીની કામગીરી પર પુષ્કળ સંશોધનો થયાં છે, પણ તેનું નક્કર પરીણામ આવ્યું નથી.

ડો. કોઠારી એક સરસ ઉદાહરણ આપે છે. સામાન્યપણે ગર્ભાશયને લોહી પહોંચાડતી ધમનીઓ બહુ નાની હોય છે, પણ સ્ત્રી ગર્ભવતી બને અને ગર્ભ જેમ જેમ વીકસતો જાય તેમ તેમ ધમનીઓ મોટી થતી જાય છે. બાળકના જન્મ પછી આ ધમનીઓ પાછી પોતાના મુળ રુપમાં આવી જાય છે. આનો સાદો અર્થ એ થયો કે ધમનીનું સંકોચન અને વીસ્તરણ લોહીની જરુરીયાત પર આધાર રાખે છે. શરીરકાર્યના સીદ્ધાંતના આધારે એમ કહેવું વધારે યોગ્ય ગણાય કે હૃદયની ધમની સંકોચાવાથી હૃદય પર માઠી અસર પડતી નથી, બલ્કે હૃદય પોતે જ હવે ઓછું લોહી માગતું હોવાથી ધમની સંકોચાય છે. ટુંકમાં, ડો. કોઠારીના કહેવા પ્રમાણે, ધમનીનું સંકોચન એ મૃત્યુનું કારણ નથી, તેથી જ એન્જીયોપ્લાસ્ટી કે બાયપાસ સર્જરી પછી દર્દીનું આયુષ્ય ખાસ લંબાવી શકાતું નથી.

હૃદયરોગનો હુમલો કોણ નોતરે છે? આ માટે અઢીસો જેટલાં પરીબળોનું લીસ્ટ આગળ ધરવામાં આવે છે. તેમાં તેલ અને ઘી સૌથી ઉપર હોય છે. જીવનનો આનંદ આપતી એક પછી એક વસ્તુ આ લીસ્ટમાં ઉમેરાતી જાય છે. ડોક્ટરો લોહીમાંથી ચરબીનંુ પ્રમાણ ઓછું કરવા સ્ટ્રોંગ દવાઓ આપતા હોય છે. વચ્ચે મુંબઈની ઓબેરોય (હવે ટ્રાઈડન્ટ) હોટલમાં હૃદયરોગના ખેરખાંઓની કોન્ફરન્સ ભરાઈ હતી. એમાં એક વાત સર્વાનુમતે સ્વીકારવામાં આવી કે ખોરાકમાંથી ઘી-તેલની બાદબાકી કરવાથી હૃદયને તો ફાયદો થાય છે, પણ કેન્સર થવાની શક્યતા વધી જાય છે! બકરું કાઢતાં ઉંટ પેઠું તે આનું નામ.

ડો. મનુ કોઠારી સ્પષ્ટપણે કહે છે કે હૃદયરોગને અટકાવવાનો કે એને મટાડવાનો એક પણ અકસીર ઈલાજ આધુનીક મેડીકલ સાયન્સ પાસે છે જ નહીં. આમ આદમી માટે આ સત્ય સ્વીકારવું બહુ અઘરું છે. હૃદયરોગ શું છે, તે શાના કારણે થાય છે તેની જ ગતાગમ ન હોય ત્યારે રામબાણ ઈલાજની આશા જ કેવી રીતે રાખી શકાય? ટ્રીટમેન્ટના નામે ડોક્ટરો ઘણું કરીને અંધારામાં ગોળીબાર કરતા હોય છે.

આજકાલ મોટાં શહેરોમાં ફુલ બોડી ચેક-અપનો બીઝનેસ ફાટી નીકળ્યો છે. ડાયગ્નોસ્ટીક સેન્ટર જાતજાતની સ્કીમો બહાર પાડે છે અને આપણા પર ઈ-મેઈલ અને એસએમએસની તડી બોલાવે છે. મોટી હોસ્પીટલો ફ્રી મેડીકલ કેમ્પસનાં આયોજન કરે છે. માણસ ફુલ બોડી ચેક-અપ કરાવે એટલે કોઈકને  કોઈક અંગમાં કશુંક તો વધતું-ઓછું નીકળવાનું જ. ડો. કોઠારી ચેક-અપ ક્લીનીકની ચોટડુક વ્યાખ્યા કરે છેઃ ચેક-અપ ક્લીનીક એટલે એવું સ્થળ જ્યાં સાજોસારો માણસ પ્રવેશે છે અને પેશન્ટ બહાર નીકળે છે! ડો. રૂસ્તમ જાલ વકીલ નામના એક નીષ્ઠાવાન ડોક્ટરનું જાણીતું ક્વોટ છે કે માણસજાતને એટમબોમ્બે જેટલું નુકસાન કર્યું છે એના કરતાં કાર્ડીયોગ્રામ કાઢવાના મશીને વધારે નુકસાન કર્યું છે. ફુલ બોડી ચેક-અપમાં ધારો કે તમે સોએ સો ટકા ફીટ એન્ડ ફાઈન નીકળ્યા તોપણ તમને હાર્ટએટેક નહીં જ આવે તેવી કોઈ ગેરંટી હોતી નથી. અમુક ફાઈવસ્ટાર હોસ્પીટલના ચેક-અપ વીભાગમાં ચોખ્ખા શબ્દોમાં ચેતવણી અપાય છે કે, ચેક-અપ માટે વપરાતાં સાધનો અને વીધીઓની મર્યાદા હોય છે. આ સાધનો કે ડોક્ટરો શરીરમાં છુપાયેલાં અને શાંત પડી રહેલાં દર્દોને પકડી શકતાં નથી!

જોતાં જ ડરી જવાય એવાં મશીનો ખડકેલાં આઈસીયુ વોર્ડ એક ઔર મહામાયા છે. મુંબઈની એક જાણીતી હોસ્ટીપટલના ડીનને પુછવામાં આવ્યું કે આટલા મોટા અને આધુનીક આઈસીયુ વોર્ડ બનાવવાથી શો ફાયદો થયો? ડીને જવાબ આપ્યોઃ દર્દીઓની મરણ સંખ્યામાં કોઈ ફરક પડયો નથી, પણ પેશન્ટનાં સગાંવહાલાંને સંતોષ રહે છે કે અમે આધુનીક ઉપચાર કરાવી રહ્યાં છીએ ને અમે કોઈ વાતની કસર રહેવા દીધી નથી. આવી ધરપત મેળવવા માટે અને ગીલ્ટથી બચવા માટે સગાંવહાલાં બાપડાં લાખો રુપીયાના ખર્ચના ખાડામાં ઉતરી જાય છે.

બાયપાસ સર્જરી પછી દુખાવો મટી જતો હોય છે એનું કારણ શું? બને છે એવું કે બાયપાસની શસ્ત્રક્રીયા વખતે હૃદય ફરતે રહેલા પેરાકાર્ડીઅલ આવરણને કાપવું પડે છે. તેને લીધે જ્ઞાાનતંતુઓ પણ ભેગેભેગા કપાઈ જાય છે, તેથી પીડાના સીગ્નલ્સ મગજ સુધી પહોંચતા જ નથી. આથી દર્દીને રાહત જેવું લાગે છે!

ડોક્ટરો શું જાણીજોઈને દર્દી અને એનાં સગાંવહાલાં સમક્ષ આખું અને સાચું ચીત્ર રજુ કરતા નથી? ડોક્ટરને ખુદને ટ્રીટમેન્ટની મર્યાદા વીશે સમજ ન હોય એવું બને? ડો. મનુ કોઠારી કહે છે કે શરીરના કેટલાય રોગ સામે તબીબીશાસ્ત્ર તદ્દન લાચાર છે એવી ચર્ચા મેડીકલ કોલેજોના સીલેબસમાં ક્યાંય જોવા મળતી નથી. ડોક્ટરનું ભણી રહેલો વીદ્યાર્થી તબીબીશાસ્ત્રની મર્યાદાઓની ચર્ચા કરતાં, એની કડક સમીક્ષા કરતા લેખો-સાહીત્યથી દુર રહે છે. એ તો એલોપથીમાં જે કંઈ લેટેસ્ટ છે એ બધું ભણી કાઢે છે. મલ્ટીપલ ચોઈસવાળા પ્રશ્નોના જવાબો યાદ કરી કરીને એ એવંુ માનતો થઈ જાય છે કે એલોપથી પાસે દરેક સમસ્યાના એક નહીં, ચાર-પાંચ ઉપાયો છે. અમુક બીમારીઓ માટે તબીબીશાસ્ત્ર સાવ લાચાર અને વામણું છે, એની પાસે કોઈ ઉત્તર નથી એ હકીકતનો સામનો કરવા માટે આવો વીદ્યાર્થી બૌદ્ધીક સ્તરે તૈયાર થતો જ નથી.

બહુ ટેન્શન કરાવી દે એવું છે આ બધું. ખુદની કે સ્વજનની બીમારી વખતે ડોક્ટરોની મદદ લઈએ તે બરાબર છે, પણ આખરે તો બધંુ ખુદની કોમનસેન્સ પર અને ભગવાનના ભરોસે જ છોડવું પડે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 239. ઘા પડવાથી થતો રક્તસ્રાવ

જુલાઇ 8, 2018

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 239. ઘા પડવાથી થતો રક્તસ્રાવ

ચપ્પુ, સુડી જેવી કોઈ તીક્ષ્ણ વસ્તુ વાગી જવાથી કે પડી જવાથી રક્તસ્રાવ થતો હોય તેમાં ઘા પર હળદર, ફટકડી અને જેઠીમધનું સમભાગે ચુર્ણ મેળવી દબાવી દેવાથી તાત્કાલીક લોહી બંધ થઇ જશે. ત્રણે વસ્તુ એકી સાથે મળી શકે તેમ ન હોય તો કોઈ એક બે વસ્તુ મેળવીને પણ ઘા પર દબાવી દેવાથી લોહી વહેતું બંધ થઇ જશે. આવું કોઈ ઔષધ તાત્કાલીક મળી શકે તેમ ન હોય તો પોતાનો પેશાબ લગાવવાથી પણ લોહી બંધ થઈ શકે છે. પોતાના પેશાબ વડે કપડું કે માટી ભીંજવીને પણ ઘા પર બાંધી શકાય કે મુકી શકાય.

આરોગ્ય ટુચકા 238. પથારીમાં પેશાબ

જુલાઇ 7, 2018

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 238. પથારીમાં પેશાબ

પાંચ ગ્રામ ગોળમાં પાંચ ગ્રામ સાફ કરેલો અજમો મેળવી સોપારી જેવડી ગોળી વાળી લેવી. આમાંથી ત્રણ ગ્રામ જેટલી ગોળી સવાર સાંજ ખાવામાં આવે તો વારંવાર અને વધુ પ્રમાણમાં પેશાબ થતો હોય તેવી તકલીફ દુર થાય છે. ગોળ જુનો હોય તો વધુ સારું.

કાળા તલ અને અજમો સરખા ભાગે લઈ, એમાં લીંબુનો થોડો રસ તથા મીઠું નાખી બરાબર મીક્સ કરીને થોડીવાર સુકાવા દેવું. એ પછી આ અજમો તથા તલ શેકી નાખી મુખવાસ જેવું બનાવી લેવુંં. પથારીમાં પેશાબ થઇ જતો હોય તેવા બાળકને આ મુખવાસ ખાવા માટે આપવો. અજમો ગરમ હોવાથી પોતાની પ્રકૃતીને અનુકુળ હોય તેટલા પ્રમાણમાં એ લેવો.

આરોગ્ય ટુચકા 237. જુની શરદી અને શ્વાસ (દમ-અસ્થમા)

જુલાઇ 6, 2018

ચેતવણી: ઉપચારો યોગ્ય આરોગ્ય ચીકીત્સકની સલાહ અને દેખરેખ હેઠળ પોતાની જવાબદારી પર પોતાને અનુકુળ હોય તો જ કરવા. આ માહીતી માત્ર શૈક્ષણીક હેતુસર આપવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ટુચકા 237. જુની શરદી અને શ્વાસ (દમ-અસ્થમા)

કાયફળ, પુષ્કર મુળ, કાકડા શીંગી, સુંઠ, કાળાં મરી, લીંડી પીપર, જવાસો (ધમાસો) અને અજમો આ આઠ દ્રવ્યો સરખા ભાગે લઇ તેનું બારીક ચુર્ણ બનાવી કાચની બાટલીમાં ભરી રાખવું. એમાંથી બે ગ્રામ જેટલું ચુર્ણ આદુના રસમાં ઘુંટી, અનુકુળ માત્રામાં ચોખ્ખું મધ મેળવી નીયમીત રીતે રોજ સવાર સાંજ ચાટી જવાથી જુની શરદી (સાયનસ), શ્વાસ (દમ-અસ્થમા), ખાંસી તથા અવાજ બેસી ગયો હોય તેમાં લાભદાયક થાય છે.

શરદી અને શ્વાસ-દમના દરદીએ દહીં, શીખંડ, ગોળ, મીઠાઈ, ઠંડાં પીણાં, આઈસક્રીમ વગેરે છોડવું તથા પપૈયા સીવાયનાં ફળ ન ખાવાં. લસણ, સરગવો, રીંગણનું ભડથું, બાજરીના રોટલા, મુળા-મોગરી, આદુ, ફુદીનો, તુલસી વગેરે વીશેષ લેવું.

જપાન

જુલાઇ 5, 2018

જપાન

(બ્લોગ પર તા. 5-7-2018 )

પિયુષભાઈના ઈમેલમાંના અંગ્રેજી વીડીઓ પરથી

અગણીત કારણોસર જપાન અદ્ભુત છે. પણ એની મહત્ત્વની બાબતને ત્રણ શબ્દોમાં મુકી શકાય: અન્યોનું ધ્યાન રાખવું. જપાનમાં લોકો બીજાઓનું ધ્યાન રાખીને વર્તે છે. એક સામાન્ય બાબત જોઈએ. એસ્કેલેટરનો ઉપયોગ કરતી વખતે બધા જ લોકો એવી રીતે એક લાઈનમાં રહે છે કે જેથી બીજાં લોકોને જલદી જવું હોય તો જવાની જગ્યા મળી રહે. બીજા દેશોમાં આ અંગે સુચના લખી રાખી હોય છે, પણ તેને ધ્યાનમાં લઈ એનો અમલ કોઈ કરતું હોતું નથી.

જપાનમાં દરેક જણ યોગ્ય રીતે વર્તે છે, જેથી જીવવું બીજાં બધાંને માટે સરળ  બની રહે. ભરચક સબવેમાં પણ તમે એક ઉંઘ ખેંચી લઈ શકો, કેમ કે ત્યાં કોઈ જાતની વાતચીત લોકો કરતાં હોતાં નથી, બીલકુલ શાંતી હોય છે.

જપાનમાં બધી જ શેરીઓ તદ્દન સ્વચ્છ હોય છે, કેમ કે લોકો કચરો ગમે ત્યાં ફેંકતાં નથી. જપાનમાં તમે જાણે રાજવંશી હો એવું અનુભવશો, કેમકે લોકો તમને નમી નમીને સ્મીત સહીત તમારી સેવા બજાવશે. ત્યાંની સંસ્કૃતી માની ન શકાય તેવું સલામત વાતાવરણ પેદા કરે છે, જે આજના સમયનું એક આશ્ચર્ય છે. ઘણી ઘરાકીવાળાં ખાવાના કાફેમાં પણ તમે તમારો ફોન કે લેપટોપ ભુલી જાઓ તો પણ એ ચોરાઈ નહીં જાય. તમારી સાઈકલ તમે બહાર મુકીને શોપમાં જાઓ, અને પાછા આવો ત્યારે તમને એ ત્યાં જ જોવા મળશે. એને લોક કરેલી ન હોય અને કોઈ પણ એ લઈને ચાલતું થઈ શકે તેમ હોય તો પણ. કેમ કે જપાનમાં એવું કોઈ કરતું જ નથી. ઈગ્નીશનમાં ચાવી રહી ગયેલી હોય તેવાં સ્કુટર પણ તમને શેરીઓમાં જોવા મળશે.

જે સમાજે લોકો બીજાંઓની દરકાર કરે એવી સંસ્કૃતી વીકસાવી હોય ત્યાં જીવન સહુને માટે સુગમ બની જાય છે. આ બોધ બાકીની દુનીયાએ જપાન પાસેથી લેવા જેવો છે.

લાંબું જીવવા માટે

જૂન 29, 2018

લાંબું જીવવા માટે

(બ્લોગ પર તા.29-6-2018)

100 વર્ષ કે તેથી વધુ કઈ રીતે જીવી શકાય? એટલું લાંબું જીવવા માટે શું કરવું જોઈએ? એનો જવાબ આપણે સામાન્ય રીતે ધારીએ તેવો નથી.

એક સંશોધનમાં હજારો લોકોનાં આહાર, કસરત, પરણેલાં કે કુંવારાં, ડૉક્ટરની મુલાકાતો, ધુમ્રપાન, મદીરાપાન વગેરેની તપાસ કરવામાં આવી હતી. આ પછી સાત વર્ષ બાદ  કયાં કયાં લોકો જીવીત રહ્યાં છે તે જોવામાં આવ્યું હતું. અને જે લોકો જીવીત હતાં તેમનાં જીવીત રહેવા પાછળ મુખ્યત્વે કયાં કારણો જવાબદાર હતાં તેની તપાસ કરવામાં આવી હતી.

લાંબું જીવવા માટે સૌથી ઓછામાં ઓછી મહત્ત્વની બાબતથી માંડી ઉત્તરોત્તર વધુ મહત્ત્વ ધરાતી બાબતો નીચે મુજબ જોવામાં આવી છે.

  1. ચોખ્ખી હવા લાંબું જીવવા માટે છેક છેલ્લા ક્રમે છે.
  2. લોહીનું ઉંચું દબાણ લાંબું જીવવા માટે ખાસ ચીંતાજનક નથી.
  3. મેદસ્વીતાનો અભાવ માત્ર છેલ્લેથી ત્રીજા ક્રમે છે, આથી વધુ જીવવા માટે એનું બહુ મહત્ત્વ નથી, અને તમે મેદસ્વી હો તો આભ તુટી પડવાનું નથી.
  4. કસરત પણ બહુ નીચલા ક્રમે છે. એટલે કે એનું પણ સરેરાશ મહત્ત્વ જ છે.
  5. હૃદયરોગની સારવાર કસરત કરતાં પણ વધુ અગત્યની જોવામાં આવી છે.
  6. ફ્લુની રસી (વેક્સીન) પણ લાંબું જીવવામાં કસરત કરતાં વધુ સહાય કરે છે.
  7. દારુના અતીશય નશાનો ત્યાગ લાંબું જીવવા માટે બહુ અગત્યનો છે.
  8. નજીકનાં અંગત સગાં-સંબંધીઓ જે તમને અચાનક પૈસાની જરુર પડે તો તરત ધીરી શકે, તમે માંદા પડો તો ડૉક્ટરને બોલાવી શકે કે હોસ્પીટલ લઈ જઈ શકે. અથવા તમારી સાથે બેસી તમને સાંત્વન આપી શકે. જ્યારે તમે જીવનમાં કટોકટી અનુભવતા હો, ભારે નીરાશા અનુભવાતી હોય ત્યારે જે તમારાં અંગત ગણ્યાંગાંઠ્યાં લોકો મદદે આવે, તે તમે કેટલું લાંબું જીવશો તે નક્કી કરનાર એક બહુ મોટું પરીબળ છે.
  9. સામાજીક સમરસ એ લાંબું જીવવા માટેનું સૌથી મોટું પરીબળ છે. તમે જે સમાજમાં રહો છો તેમાં કેટલા અંશે તમે લોકો સાથે ભળો છો, કેટલા લોકો સાથે વાતચીત કરો છો, જેમાં તમારા બહુ નજીકના અંગત સંબંધો અને ખાસ વધુ સંબંધ ન હોય તે બંનેનો સમાવેશ થાય છે. જેમ કે તમે ચા પીવા જતા હો તો ત્યાં ચાવાળા સાથે વાત કરો છો? ટપાલી સાથે વાતચીત કરો છો? રસ્તે મળતાં અજાણ્યા લોકો સાથે તમે વાતચીત કરો છો? તમે લોકો સાથે પાનાની રમતો રમો છો? કોઈ બુકક્લબમાં જોડાયા છો? આ પ્રકારની પ્રવૃત્તીમાં સામેલ થવું એ સૌથી વધુ મજબુત પરીબળ આ સંશોધનમાં દીર્ઘ જીવન જીવવા માટે જોવામાં આવ્યું છે.